Een individueel waterschap kan geen sancties treffen, zegt Sander Mager, vicevoorzitter van de Unie van Waterschappen. “Dus dat is een gesprek dat we met het Rijk moeten hebben.” De waterschappen praten niet alleen met het Rijk, maar ook met de koepelorganisaties van gemeenten en provincies. Deze hebben ook Gazprom-contracten waar ze vanaf willen.
Gazprom-contract niet zomaar verbroken
Mager schetst de uitdaging bij het ontbinden van een contract. “In principe kan je elk contract verbreken, maar dan zit je wel met een schadevergoeding. En een schadevergoeding gaat dan naar Gazprom. Dat wil je ook niet.”
Met het ministerie onderzoeken de waterschappen of het zin heeft om de contracten op te zeggen en of er goede alternatieven zijn. Ook winnen de waterschappen juridisch advies in om te beoordelen of opzeggen mogelijk is. Kan dat lukken? “Daar lijkt wel aanleiding voor te zijn”, zegt Mager. Dat komt door de sterke link tussen de Russische staat en Gazprom. De sancties tegen de staat Rusland maken sancties tegen staatsbedrijf Gazprom makkelijker. Of het echt ontbonden contracten gaat opleveren, moet na het overleg later deze week blijken.
Vorige week startten Werner Schouten, Marjan Minnesma en Michel Scholte een petitie om gemeenten en waterschappen aan te sporen om van gasleverancier te wisselen. Schouten: “Het is belangrijk dat Gazprom zo snel mogelijk geen rol meer speelt in de Nederlandse energiesysteem. Daarom ben ik erg blij om te horen dat de waterschappen naar het Rijk stappen om samen met hen sancties aan Gazprom op te leggen zodat de gascontracten kunnen worden verbroken.”
Lees ook: Hoe erg is de Russische inval in Oekraïne voor de Nederlandse gasvoorziening?
Sneller aardgasloos
Ondertussen onderstreept Mager dat het verbreken van deze contracten het grotere probleem niet oplost. Er stroomt nog steeds Russisch gas onze huizen en bedrijven in. Coen de Ruiter, algemeen directeur bij Greenchoice, beaamt dat. “Wij kopen in bij Europese partijen. Bijvoorbeeld RWE, GasTerra, Equinor of OMV. Die partijen kopen op de wereldmarkt in, dus daar zit zeker ook Russisch gas bij.” Toch maakt het volgens hem wel degelijk een verschil of je bij een Europese partij inkoopt of direct bij Gazprom. “De winsten vloeien hiermee naar Europese partijen die over het algemeen – net als wij zelf – ook in duurzame oplossingen investeren. Dat doet Gazprom echt niet.”
De Ruiter denkt dat de oorlog in Oekraïne ervoor kan zorgen dat we sneller van het aardgas afgaan. De toekomst is fossielvrij. Mager ziet dat ook zo. “Als je het systeem echt wil veranderen dan moeten we in Nederland gewoon veel zelfvoorzienender worden.”
Meer weten? Luister naar Koplopers:
Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws
Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.
