Marc Seijlhouwer 17 augustus 2020, 16:48

Waterstof uit zonne-energie komt steeds dichterbij

‘Kunstmatige bladeren’, die water en zonlicht omzetten in waterstof, zijn een stap dichterbij dankzij nieuw onderzoek van het Israel Institute of Technology. Onderzoekers vonden een manier om duurzame brandstof direct uit zonlicht te maken door een deel van het water te vervangen door een andere stof.

Adobestock 255091623

Het kunstmatige blad haalt volgens de onderzoekers een efficiency van 4,2 procent. Dat betekent dat 4,2 procent van de invallende zonne-energie uiteindelijk terecht komt in de duurzame brandstof. Dat lijkt weinig, zeker als je het vergelijkt met zonnepanelen, die ongeveer 20 procent omzetten in elektriciteit.

Maar als je uit die duurzame stroom waterstof maakt met een elektrolyzer raak je ook weer een hoop stroom kwijt. Daarom kan een directe zon-waterstoffabriek in theorie efficiënter worden. Het Amerikaanse energieministerie zegt dat kunstmatige fotosynthese winstgevend kan worden als er een efficiency van 5 tot 10 procent is. De onderzoekers zitten daar dus in de buurt. “We staan dus op de stoep van een economisch haalbaar zon-naar-waterstofsysteem”, zegt hoofdonderzoeker Lilac Amirav.

Lees ook: Is zonnepark met waterstofproductie oplossing voor filevorming op energienet?

Nanostaafjes maken waterstof

Het kunstmatige blad bestaat uit een paar onderdelen: piepkleine draadjes worden in water gelegd. Als er zon op de draadjes valt, ontstaat er een elektrische stroom in het water. Die stroom ontleedt het water in zuurstof en waterstof, maar alleen als de positieve en negatieve elektrische deeltjes elkaar niet raken. Daarvoor zorgen de metalen in de kleine staafjes; het onderste deel trekt positieve deeltjes aan, het bovenste deel negatieve.

Maar daarmee is het systeem nog niet klaar. Het systeem heeft namelijk een externe energiebron nodig om goed te werken waardoor het geen echt, bruikbaar ‘kunstmatig blad’ is. Bovendien zorgt het ontleden van water voor schade aan de nanodraadjes. De reductie van de reactie ging goed, maar de oxidatie zorgde voor problemen.

Amandelsmaak

Daarom vervingen de onderzoekers het water voor het oxidatieproces benzylamine. Bij ontleding van deze stof met zonne-energie ontstaat een ander product, benzaldehyde, dat gebruikt wordt als kunstmatige amandelsmaak. Maar, belangrijker: dit proces gaf de andere kant van het systeem, waar de staafjes water omzetten in waterstof, genoeg elektronen en stabiliteit.

Het record van 4,2 procent zonne-energie naar brandstof is twee keer hoger dan het vorige record. Om het nog hoger te maken, zoeken de onderzoekers nu naar andere chemische stoffen die geschikt zijn als vervanger van benzylamine. Mogelijk is er een verbinding die zorgt voor een nog hogere efficiency. De Israëlische wetenschappers presenteren hun werk binnenkort op een virtueel congres.

Lees ook: Supercar op waterstof kan 355 kilometer per uur

Bron: American Chemical Society | Beeld: Adobe Stock

Biologische sector pleit voor afschaffen btw om bio-producten populairder te maken

De sector wil een lijst met tien voorstellen in september aanbieden aan de minister. NOS kreeg een versie van het document in handen en meldt dat de biologische bedrijven in ieder geval willen dat de overheid btw op biologisch afschaft. Daarmee zou het eten 9 procent goedkoper worden en zouden meer mensen het kopen.Het marktaandeel voor biologisch eten groeit nauwelijks, zo blijkt uit recent onderzoek. In 2018 was het 3,19 procent, in 2020 3,21 procent. Daar moet verandering in komen, vindt branchevereniging Bionext. “De Green Deal van Frans Timmermans wil dat 25 procent van het landbouwareaal straks voor biologische landbouw is. Als je dat wil bereiken moet je ook een grotere markt creëren", vertelt Michaël Wilde, directeur van Bionext. De voorstellen van de sector moeten helpen om die markt te maken.Lees ook: Biologische landbouw steunt acht duurzaamheidsdoelenHoe duurzaam is biologisch?Timmermans en de Europese Commissie zien biologische landbouw als onmisbaar in de strijd tegen klimaatverandering. Toch verschenen er eerder onderzoeken die laten zien dat biologische veeteelt zorgt voor meer CO2-uitstoot. De dieren hebben namelijk meer ruimte nodig en ze groeien langzamer, waardoor ze meer broeikasgassen uitstoten. “Maar er was veel kritiek op die onderzoeken, en officiële organen zoals de Food and Agriculture Organization van de VN erkennen het nut van biologische landbouw voor het klimaat”, zegt Wilde.Een studie van Wageningen University & Research (WUR) uit 2018 bevestigt de woorden van Wilde gedeeltelijk. Zo is de uitstoot van biologische melkveehouderij lager dan die van de reguliere. Dat komt vooral doordat gewone melkveehouderijen voer importeren dat niet duurzaam geteeld is. Dat kan bij biologische melkveeteelt niet. Maar in de analyse van de WUR blijkt ook dat kippen en varkens die biologisch opgroeien wel meer uitstoten, vooral door meer landgebruik. De onderzoekers geven echter aan dat het erg ingewikkeld is om biologische en reguliere landbouw te vergelijken.Voor gewassen is biologisch echter wel veel duurzamer, zegt Wilde. “Dat komt vooral omdat biologische boerderijen geen kunstmest gebruiken, en dat is bij gewassen de grootste bijdrage aan de CO2-uitstoot.” Daarom denkt Bionext als vertegenwoordiger van de sector dat het tijd is om biologisch populairder en bekender te maken. Door de btw af te schaffen wordt het forse prijsverschil lager en zullen mensen eerder de bewuste keuze maken, zo hoopt Bionext.Goedkopere biologische productenUit onderzoek van de Consumentenbond bleek dat biologische producten in de afgelopen jaren al goedkoper werden ten opzichte van reguliere spullen. In 2014 was een biologisch product gemiddeld twee keer zo duur als de reguliere variant. In 2019 was een biologisch product nog maar 63 tot 75 procent duurder. Ondanks die prijsdaling is het marktaandeel van biologisch niet noemenswaardig gestegen.Maar Wilde denkt dat dat prijsverschil vooral van een aantal producten komt. "Biologische kip is bijvoorbeeld wel zes keer duurder. Maar voor de meeste groenten is een prijsdaling van 9 procent door btw af te schaffen genoeg om het nagenoeg even duur te maken als de reguliere versie."Dat is echter niet genoeg om de consument te overtuigen, denkt Wilde. "Er is een een prijsperceptie-probleem. Mensen denken dat biologisch duur is, dus laten ze het links liggen. Terwijl men niet weet waarom het duurder is, en wat de milieuvoordelen zijn." Daar ligt een verantwoordelijkheid voor de overheid en supermarkten, die samen beter kunnen communiceren. "Wij willen dat als sector niet zelf doen, want dan lijkt het gewoon reclame. We willen dat de overheid - met ons advies - uitdraagt dat biologisch belangrijk is voor een duurzame toekomst."Lees ook: Bio-economie is een duurzame banensectorBron: Bionext/NOS | Beeld: Adobe Stock