Marc Seijlhouwer 24 augustus 2020, 17:37

Windmolen van de toekomst wordt straks getest in Nederland

Nederland krijgt een testcentrum voor de gigantische windturbines van de toekomst. Het testcentrum komt in Wieringerwerf en moet in november van dit jaar klaar zijn. Hier gaan onderzoeksinstituut TNO en GE samen de grootste turbinebladen op aarde testen.

Ge haliade x offshore wind turbine

Waar de gemiddelde turbine nu wieken heeft van zo’n 40 meter, ziet een windpark er straks heel anders uit. Reuzenturbines met wieken van bijna 250 meter hebben de toekomst. Deze wekken per omwenteling namelijk meer op, waardoor de kosten per kilowattuur afnemen. Hoe goedkoper windenergie is, hoe meer mensen en bedrijven het afnemen en hoe sneller de energietransitie gerealiseerd wordt.

Natuurkundige grenzen

Maar als je turbinebladen maakt die zo groot zijn, begeef je je op onontgonnen terrein. ‘Een ongekend technologische uitdaging waarbij de natuurkundige grenzen voortdurend worden verlegd’, zoals TNO het noemt. Daarom komt er een testcentrum in Nederland om te experimenteren met de turbinebladen. Wat gebeurt er als ze draaien, ontstaan er ongewenste trillingen, hoe voorkom je dat ze scheuren? Ingewikkelde vragen die goed onderzocht moeten worden, voordat de megawieken en masse hun werk doen op de Noordzee.

Lees ook: Windturbine zonder wieken slaat zelf energie op

Er zijn nu al grote windturbines. De Haliade-X, met wieken van 220 meter, staat sinds vorig jaar op de Maasvlakte en levert sinds november stroom. TNO test deze turbine uitvoerig terwijl hij stroom opwekt. Maar de Haliade-X is volgens TNO slechts een voorproefje. “Het ontwerp van die turbine was al een enorme stap, maar nu gaan we de grenzen opnieuw verleggen”, zegt Peter Eecen van TNO in een persbericht van de organisatie. Om die grenzen te verleggen is wel een hoop werk nodig. Turbinebladen kunnen niet ongestraft langer worden, dus moeten ingenieurs een slim ontwerp bedenken met perfecte aerodynamica.

Testen op ware grootte

Of die slim ontworpen wieken werken, dat testen GE, TNO en LM Wind Power (de derde partner in het project) straks bij Wieringerwerf. Daar komt een testinstallatie op ware grootte, waar experimentele wieken op een echte rotor worden gezet. Zo kunnen de onderzoekers testen of de rotor de krachten aankan, die de wieken doorgeven als ze draaien.

Grote windturbines zijn onmisbaar voor de energietransitie. Alleen door optimaal gebruik te maken van de ruimte op de Noordzee kunnen landen als Nederland en Groot-Brittannië genoeg elektriciteit opwekken om aan de vraag te voldoen. Volgens Eecen kan de ontwikkeling snel gaan. “Vanaf volgend jaar zijn er tenders voorzien voor enorme windparken als Hollandse Kust (west), Ten Noorden van de Waddeneilanden en IJmuiden Ver. Onze ambitie is dat dit project resulteert in turbines die over een jaar of vijf in zee staan."

Lees ook: Windturbine maakt zijn eigen waterstor

Bron: TNO | Beeld: GE

Jan Jonker over duurzame troonrede: “We moeten naar ander beleid toe; deze troonrede geeft een aanzet”

Wat Jan Jonker in ieder geval niet wil doen is zeggen dat we meer plastic moeten recyclen, dat het slecht gaat met duurzame mobiliteit en dat het in de bouw ook niet opschiet. “Want dat weten we allemaal wel zo'n beetje." In plaats daarvan wil hij in 17 minuten en circa 3,5 duizend woorden een beleidsaanzet presenteren waarmee we de nieuwe economie kunnen vormgeven. In tien jaar tijd.Dubbele rede(n)Voor Jonker is de Duurzame Troonrede wellicht nog bijzonderder dan voor zijn voorgangers. Het is namelijk tevens zijn afscheidsrede als hoogleraar duurzaam ondernemen aan de Radbouduniversiteit. Dat hij deze twee kon combineren gaf voor hem de extra doorslag om op dinsdag 1 september in Nieuwspoort in Den Haag de Duurzame Troonrede te houden. “We moeten naar ander beleid toe; daar geeft deze troonrede een aanzet voor.” In de context van de huidige coronacrisis is de Duurzame Troonrede wellicht belangrijker dan ooit. “We gebruiken de covid-steungelden met enorm veel tromgeroffel om te restaureren en te repareren wat we hadden. En nu ga ik even een heel botte opmerking maken: dat mislukt uiteindelijk natuurlijk. Dus we geven miljarden uit om iets terug te halen wat niet terug te halen is”, aldus Jonker.“We hebben straks 30 of 40 miljard uitgegeven aan het repareren van de oude economie, maar we moeten echt aan de bak om een nieuwe economie vorm te geven.”Luister ook naar de Green Leader podcast met Louise Vet, zij hield de Duurzame Troonrede in 2019: “Onze economie moet passen in die van de natuur"Duurzame Troonrede 2020Voor Jonker is de transitie naar een duurzame en circulaire economie een organisatiekundige opgave. In het huidige economische systeem, is verandering bijna onmogelijk. Daarom wil Jonker vooral 'anders organiseren' stimuleren. “En dan niet met een subsidietje hier en een vriendelijk woord van Rutte daar, maar gewoon: hoe kunnen we veranderingen structureel gaan inbedden.”'Geen subsidietje hier en een vriendelijk woord van Rutte daar'Met een groepje mensen boog hij zich daarom over de vraag wat de mechanismen zijn waarmee we de maatschappij kunnen verbouwen. Jonker kwam uit op een lijst met zeven punten. Eén van de punten wil hij wel alvast noemen: “We moeten naar een ander fiscaal systeem toe.” In dat systeem belasten we niet arbeid, maar grondstoffengebruik en vervuiling. Alleen op die manier kan een andere economie gaan werken, benadrukt Jonker.Een ander fiscaal systeem is dus nog maar één van de zeven punten die gezamenlijk de transitie naar een nieuwe economie kunnen bewerkstelliggen. “En dat is dus niet morgenochtend geregeld hè”, zegt Jonker. “De transitie of het verbouwen gaat tien jaar duren, maar laten we vooral niet nalaten dat te gaan doen. Ongeacht of we straks Rutte 4 krijgen of kabinet 1 van ik weet niet wie. De komende tien jaar moeten we verbouwen.”Op dinsdag 1 september houdt Jan Jonker de Duurzame Troonrede. Als je hem niet wil missen kun je hier een herinnering instellen door op de afspeelknop te klikken. Hoofdafbeelding: Adobe Stock | Portretafbeelding: Jan Jonker