Marc Seijlhouwer 11 maart 2020, 17:24

Windmolens slopen: slimme manier om hout in turbinebladen opnieuw te gebruiken

Het Duitse Fraunhoferinstituut heeft een manier bedacht om oude wieken van windturbines te recyclen. Het balsahout in de enorme lichtgewicht wieken kan gebruikt worden als isolatiemateriaal. Om het uit de stevige turbinebladen te halen ging het Fraunhofer de wieken te lijf met een waterkanon.

Windturbine onderhoud twee mannen

De recyclingmethode zorgt ervoor dat het balsahout gescheiden wordt van de koolstofvezel en lijm in de wieken. Daarmee kan het efficiënter hergebruikt worden; nu verdwijnen de wieken van windmolens vaak in de verbrandingsoven en zijn de toepassingen beperkt. Dat komt mede doordat het lastig is om het hout van de rest te scheiden. Een turbineblad is immers heel stevig; het moet op grote hoogte heel hard ronddraaien. De wieken zijn dus nauwelijks kapot te krijgen met normale methoden.

Lees ook: Windmolens weghalen wordt sneller en goedkoper met Nederlandse techniek

Wieken recyclen

Nu wordt een afgedankte wiek vaak naar een zaagfabriek gebracht en daar in stukken gehakt. "Dat is een relatief ingewikkeld proces", vertelt Fraunhofer-projectmanager Peter Meinlschmidt. "Wij hebben een machine gemaakt die de turbinebladen op locatie in stukken kan snijden".

Daarvoor gebruikt het instituut een 'waterlans', een apparaat dat onder extreem hoge druk water uitspuwd. De kracht van het water snijdt een wiek in een paar stukken, zonder het hout aan de binnenkant te veel te beschadigen. Zo'n lans is moeilijk te richten, maar het Fraunhofer bedacht een stellage waarmee de straal stabiel en precies gestuurd kan worden.

Lees ook: Hoe installeer je een windmolen zonder het zeeleven te storen?

Drie stappen

Is de wiek (die normaal zo'n 90 meter lang is) eenmaal in een paar stukken gesneden, dan kan hij in een verrijdbare zaagmachine in nog kleinere delen gesneden worden. Een hele wiek zou te groot zijn voor zo'n apparaat. Ten slotte gaan de stukken in een verhakselaar, en komen de losse stukken balsahout samen met de koolstofvezel en lijm er uit. De houtstukken zijn niet meer te gebruiken als nieuw geraamte voor turbinebladen. Maar het Fraunhofer kan er bijvoorbeeld wel isolatiemateriaal van maken dat veel lichter is dan gangbare isolatiematerialen.

Het eind voor duizenden windmolens

De techniek komt op een goed moment. De eerste generatie windturbines is binnenkort aan vervanging toe. Dan zullen er duizenden molens ontmanteld moeten worden. Het liefst wordt een groot deel van de turbine hergebruikt, en worden de onderdelen die geen tweede leven kunnen krijgen zo goed mogelijk gescheiden. Omdat de waterlans-techniek van het Fraunhofer op locatie kan plaatsvinden, wordt het in ieder geval goedkoper en makkelijker om de wieken van een turbine te ontmantelen.

Lees ook: Bouw grootste windpark ter wereld begonnen

Bron: Fraunhofer | Beeld: Adobe Stock

Zeeland komt als eerste regio met gedetailleerde klimaatplannen

De Regionale Energiestrategie (RES) vormt de ruggengraat van de Nederlandse klimaatplannen. Uiteindelijk zal een groot deel van het klimaatbeleid op regionaal niveau worden uitgevoerd. De overheid wees dertig regio's aan waarvan Zeeland er één is. De provincie komt nu met concrete plannen om alles te verduurzamen: woningen, mobiliteit, industrie en elektriciteitsvoorziening.Duurzaam ZeelandElke categorie heeft in het 133 pagina's tellende rapport een eigen strategie. Niet elk onderdeel van Zeeland is even makkelijk te verduurzamen. Zo liggen de 185.000 woningen in de provincie relatief ver uit elkaar en is er weinig nieuwbouw. Dat maakt duurzame verwarming van die huizen lastig. Voor een warmtenet moeten huizen immers dicht bij elkaar én bij een warmtebron liggen. "Het opzetten en exploiteren van warmtenetten is in Zeeland complexer dan in sommige andere delen van het land," aldus de samenvatting van het rapport. En voor elektrische verwarming met een warmtepomp is goede, moderne isolatie een 'must'.Lees ook: Zeeland bespaart energie met restwarmteZeeland wil in 2030 al dat de huizen 34 procent minder CO2 uitstoten ten opzichte van 2017. Omdat duurzame warmte lastig is, zal de provincie aanvankelijk vooral inzetten op betere isolatie en het efficiënter maken van bedrijfsprocessen. Ondertussen werken de gemeenten aan een lokaal warmteplan. Zeeland is in ieder geval niet van plan om versneld van het aardgas af te gaan: "Iedereen moet de energietransitie mee kunnen maken. We stellen het afkoppelen van het aardgas uit tot we zeker weten dat dit voor die wijk de beste oplossing is en er een betrouwbaar en betaalbaar alternatief is", staat in het rapport.Elektrische auto'sOok qua mobiliteit is Zeeland naar eigen zeggen een lastige provincie. "Zeeland is een regio met een bovengemiddeld particulier autobezit. Er is nu nog geen Zeeland-dekkende laadinfrastructuur. Ook biedt de huidige OV-infrastructuur nog lang niet altijd een duurzaam alternatief", aldus het rapport.Lees ook: In Zeeland gebruiken bedrijven oude gasleiding voor waterstofDe provincie staat op het gebied van duurzaam vervoer dus nog aan het begin, en in het rapport staan maar liefst 14 actiepunten om de mogelijkheden van duurzamere mobiliteit te verkennen. Zo moet met gemeenten en burgers bepaald worden waar het best laadpunten voor elektrische auto's kunnen komen. Het aantal zakelijk gereden kilometers moet gehalveerd worden, en bedrijven moeten meer gebruik gaan maken van deelauto's.Windenergie in ZeelandZeeland wil in de toekomst een twaalfde van de duurzame energie in Nederland opwekken, precies in lijn met de landelijke ambities. Daarom heeft de provincie al een aantal plekken voor windmolens aangewezen op land én zijn er plannen voor offshore windparken. Daarnaast wil Zeeland het vele water in de provincie gebruiken om energie op te wekken en komen er nog meer zonneweides.Op die manier wekt de provincie straks 700 megawatt aand windenergie op en maximaal 1.000 megawatt aan zonne-energie, vooral door meer zonnepanelen op daken neer te leggen. Hoeveel waterenergie (in de vorm van getijden- of stromingsenergie, zoet-zoutenergie en thermische energie) de provincie kan opwekken moet komende tijd onderzocht worden.Lees ook: Zeeland heeft een testcentrum voor getijdenenergieConcrete klimaatplannenDe ambities van de Zeeuwse RES maken de klimaatplannen van Nederland een stukje concreter. De komende tijd zullen meer regio's volgen. Zeeland zal elke twee jaar de RES evalueren en updaten zodat duidelijk wordt welke delen wel en niet haalbaar blijken.  Bron: Provincie Zeeland | Beeld: NASA