In het onderzoek werden drie oppervlakten met elkaar vergeleken: zonnepanelen op landbouwgrond, bedrijfsdaken en daken van particulieren. Hierbij werd niet alleen gekeken naar hoe rendabel de verschillende opties zijn, maar zijn ook de maatschappelijke kosten en baten in beeld gebracht. Voorbeelden hiervan zijn noodzakelijke netverzwaringen, impact op het landschap, en werkgelegenheid.
Voor hun berekening vergeleken de onderzoekers de winst per opgewekte megawatt van de drie locaties van zonnepanelen over een periode van 25 jaar. In deze vergelijking zijn zonnepanelen op bedrijfsdaken maatschappelijk gezien de beste optie met een winst van vijf miljoen euro per megawatt, op de voet gevolgd door zonneweides (4,7 miljoen euro per MW) en zon op particulier dak (4,5 miljoen euro per MW).
Minder baten voor particuliere zonnepanelen
De onderzoekers keken ook naar de toekomst. Daar kwamen ze tot de conclusie dat in 2030 panelen op daken van particulieren de beste optie zijn. Dit komt onder andere doordat investeringskosten in de toekomst dalen en de vermeden baten per ton CO2 afnemen. Daarnaast nemen de lasten voor zon op landbouwgrond toe door noodzakelijke netverzwaringen.
Lees ook: Succesvolle pilot uitgevoerd met oprolbare zonnepanelen voor sportvelden
Energieopslag en lokaal verbruik
Op dit moment kiezen veel ontwikkelaars voor zonnevelden op landbouwgrond, omdat deze locaties op de korte termijn het meest rendabel zijn. Enpuls zegt echter dat overheden meer zouden moeten doen om maatschappelijke kosten te vermijden en opwekking op andere plekken aantrekkelijker te maken. Zo zou de overheid energieopslag en lokaal verbruik kunnen stimuleren, waardoor netverzwaringen minder noodzakelijk zijn.
Aanpassingen in de SDE
Eén van de subsidie-instrumenten die anders ingericht kan worden is de SDE++. De onderzoekers stellen dat deze subsidieregeling meer rekening moet houden met indirecte en externe effecten. Hierdoor worden zonprojecten op bedrijfsdaken aantrekkelijker.
Verder staat in het Klimaatakkoord dat de SDE-regeling voor zonne-energieopwekking stopt na 2025. Hoewel men verwacht dat zonneweides en projecten op bedrijfsdaken op termijn subsidieloos gerealiseerd kunnen worden, moeten de kosten voor zon op bedrijfsdaken sneller dalen dan nu wordt aangenomen. Hiervoor kan het nodig zijn om de SDE-subsidie langer te laten doorlopen.
Lees ook: Zonnepaneel met recordvermogen wordt vanaf nu massaal geproduceerd
Emmen bedekt bedrijfsdaken
De gemeente Emmen startte onlangs een groot project om bedrijfsdaken uit te rusten met zonnepanelen. In de pilot ‘Zon op dak’ krijgen vijftien bedrijven een totaal van ruim 3.000 zonnepanelen. Met het project wordt per jaar ruim 300 ton CO2 vermeden. ‘Zon op dak’ moet de weg vrij banen voor een grootschalig project in Emmen dat in totaal 100 hectare zonnepanelen op bedrijfsdaken omvat.
Voor omwonenden is zon op (bedrijfs)daken ook populairder dan een weiland vol zonnepanelen. Hoewel de weerstand tegen zulke zonneweides minder groot is dan die tegen windmolens, blijft er vaak bezwaar. Als er 'gratis' grond in de vorm van bedrijfsdaken beschikbaar is, moeten daar zonnepanelen opkomen, zo is de redering. Dit onderzoek laat zien dat het maatschappelijk ook nog eens de voordeligste keus is.
Bron: Enpuls | Beeld: Adobe Stock
