‘Wat is een nog ongebruikte, maar geschikte plek voor zonnepanelen met een goed rendement?’ Dat moeten ze bij de Zwitserse start-up Sun-Ways gedacht hebben. Het antwoord? Tussen de rails. Het Zwitserse spoorwegnet is 5.317 kilometer lang. Leg dat helemaal vol met zonnepanelen, en het levert je één terawattuur (tWh) aan zonne-energie per jaar op.
Verwijderbare zonnepanelen
Dus ging Sun-Ways aan de slag. Een belangrijk vereiste voor de spoor-zonnepanelen is dat ze kunnen worden weggehaald en teruggeplaatst. Dat is nodig, omdat er af en toe ruimte moet worden gemaakt voor werkzaamheden. Samen met de École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) ontwikkelde het bedrijf panelen van een meter breed die geschikt zijn voor dit doel. Een speciale trein, ontwikkeld door het Zwitserse spooronderhoudsbedrijf Scheuchzer, rolt ze straks als een soort tapijt uit tussen de rails.
Baptiste Danichert, mede-oprichter van Sun-Ways, laat ons weten dat het een zeer stevig systeem is, dat tegen een stootje van het overdenderend treinverkeer kan. “De zonnepanelen worden op zo’n manier tussen de rails bevestigd dat het bijna onmogelijk is ze te verwijderen zonder specifiek gereedschap. Alleen onderhoudsbedrijven voor het spoor kunnen dat doen.” Ook is er rekening gehouden met factoren als opspattend grind.
Groene elektriciteit
Als Sun-Ways de goedkeuring krijgt van het Zwitserse federale kantoor voor transport, installeert de start-up het eerste zonnepanelentraject in mei, in de buurt van treinstation Buttes in het kanton Neuchâtel. De elektriciteit die de zonnepanelen gaan opwekken, wordt niet voor de treinen gebruikt. Dat proces bleek helaas te ingewikkeld. De stroom wordt daarom via al bestaande infrastructuur in de buurt van het spoor aan het elektriciteitsnet geleverd en gebruikt om huishoudens van stroom te voorzien.
Hoge ambities
De ambities van Sun-Ways zijn torenhoog. Het bedrijf heeft al uitbreidingsplannen naar Duitsland, Oostenrijk en Italië. “Er is wereldwijd meer dan een miljoen kilometer aan spoorlijnen. Wij geloven dat 50 procent van de spoorwegen in de wereld met ons systeem zou kunnen worden uitgerust”, vertelde Danichert aan de website SWI Swissinfo. Nederland staat nog niet op het lijstje van de start-up, maar zou in de toekomst misschien een geschikt land zijn met ruim 7.000 kilometer aan spoor.
Haken en ogen
De International Union of Railways (UIC) vindt het project ‘interessant op papier’, meldde de organisatie aan SWI Swissinfo, maar ziet nog haken en ogen. De UIC is bang dat de spoor-panelen ook problemen kunnen opleveren. Er zouden microscheurtjes in kunnen ontstaan, er is mogelijk een hoger risico op brand in de groenstroken langs het spoor en het harde oppervlak van de panelen kan voor extra geluidsoverlast zorgen. Bovendien zou lichtreflectie van de panelen een serieus probleem kunnen zijn voor machinisten.
Borstels en smeltsysteem
Sun-Ways lijkt voor al deze problemen al over een oplossing te hebben nagedacht. De start-up stelt dat zijn panelen sterker zijn dan conventionele panelen. De zwarte kleur en het gebruik van een anti-reflectiefilter zouden het risico voor machinisten verminderen. Ronde borstels die aan het einde van treinen zijn gemonteerd, kunnen vuilresten op het oppervlak van de panelen verwijderen. Daarnaast is het bedrijf van plan een systeem te ontwikkelen dat ijs en sneeuw smelt, speciaal voor regio’s met hevige sneeuwval of lage temperaturen.
Danichert is niet bang dat de extra energie die de spoor-panelen gaan opwekken, problemen zullen gaan geven op het net, zoals netcongestie. “Maar,” zegt hij, “het pilot-project is er natuurlijk ook om juist dit soort dingen te testen.”
