President Biden heeft de afgelopen weken nog zo veel mogelijk stappen ondernomen om de Verenigde Staten vanuit klimaatperspectief voor te bereiden op vier jaar Trump. Die windt er namelijk geen doekjes om: het tegengaan van klimaatverandering wordt tijdens zijn aankomende termijn geen prioriteit. Sterker nog, hij wil veel (zo niet alle) maatregelen die Biden in de afgelopen vier jaar heeft getroffen terugdraaien. Trump wil de focus gaan leggen op het winnen en verbranden van fossiele brandstoffen, het ontmantelen van klimaatrechtszaken en het dereguleren van de energiesector.
100 miljard aan subsidies
In 2022 ging onder Biden de Inflation Reduction Act (IRA) van kracht. Dat is een klimaatwet die door middel van subsidies en belastingverminderingen duurzame technologieën moet stimuleren, waaronder de opwek van groene energie en elektrische mobiliteit. Begin december 2024 kondigde Biden aan nog snel meer dan 100 miljard dollar in subsidies uit de IRA toe te kennen, omgerekend zo’n 97 miljard euro. Dit doet hij zodat het geld min of meer wordt ‘vastgelegd’. Zodra subsidies zijn toegekend, zo laat Bidens regering weten, kunnen ze moeilijk worden teruggedraaid. Er is dan namelijk sprake van contractrecht, waardoor het terugdraaien van een toekenning geen politieke, maar een juridische kwestie is.
Het doel van president Biden is om voor Trumps inauguratie 80 procent van de IRA-subsidies te hebben toegekend aan duurzame projecten. De reden hiervoor is duidelijk: Trump heeft laten weten dat hij al het niet-toegekende geld wil gaan terugtrekken. De vraag is of hij dat uiteindelijk ook echt gaat doen. Experts verwachten namelijk dat de IRA grotendeels intact zal blijven, omdat de wet in de VS voor economische voorspoed heeft gezorgd, met name in Republikeinse staten.
Scherper klimaatdoel
In het klimaatakkoord van Parijs is afgesproken dat landen elke vijf jaar hun klimaatdoelen herzien. Die doelen worden ook wel Nationally Determined Contributions (NDC’s) genoemd en zijn met name nationale doelen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Landen moesten voor dit jaar (2025) nieuwe NDC’s hebben gesteld. Donald Trump besloot tijdens zijn vorige termijn om uit het klimaatakkoord van Parijs te stappen. Biden sloot zich er tijdens zijn presidentschap weer bij aan, en dat betekent dat ook de VS nieuwe doelen moesten stellen voor 2025.
En die kwamen er. Halverwege december kondigde Biden aan dat de VS gaan inzetten op een broeikasgasreductie van 61 tot 66 procent in 2035, ten opzichte van 2005. Samen met de IRA noemt Biden dat ‘de moedigste klimaatagenda in de Amerikaanse geschiedenis’.
Enerzijds wordt de stap door experts gezien als volstrekt symbolisch. Trump heeft er namelijk geen geheim van gemaakt dat hij de VS wederom wil terugtrekken uit het klimaatakkoord van Parijs, waardoor het nieuwe reductiedoel meteen waardeloos zou worden. Biden realiseert zich dit, en zijn regering heeft laten weten dat het doel juist dóór zijn symboliek een toegevoegde waarde kan hebben. Het kan namelijk gezien worden als een ‘marker’ voor lokale overheden die onder Trump nog steeds werk willen maken van verduurzaming. Bovendien kan het andere landen inspireren hun doelen ook aan te scherpen.
Waterstof
Ook gaat de regering naar verwachting deze week belastingvoordelen aankondigen voor de productie van waterstof door middel van kernenergie. Het belastingvoordeel zal ongeveer 0,60 tot 3 dollar per kilogram geproduceerde waterstof bedragen, al is er nog weinig duidelijk over de details van het plan.
