Changemaker Maarten van Dam: 'Impact investeren moet de nieuwe norm worden'

Bijna te mooi om waar te zijn: dit bedrijf maakt een plasticvervanger uit ongescheiden huisvuil

Eenmaal operationeel kan de fabriek per jaar ruim 104.000 ton afval verwerken tot 80.000 ton UBQ-materiaal. Dat is net zoveel als de inwoners van een stad als Eindhoven in een jaar weggooien. UBQ Materials is het eerste bedrijf ter wereld dat van organisch en niet-recyclebaar huishoudelijk afval een zogeheten biobased thermoplast kan maken. Met een geavanceerd proces zet het bedrijf al het gemengde afval - van voedselresten en gemengde plastics tot karton, papier en zelfs vuile luiers - om in een duurzaam alternatief voor plastic. Uiteindelijk komen er uit de installatie in de fabriek korrels, UBQ, een klimaatpositieve grondstof waar weer veel verschillende producten van gemaakt kunnen worden. Hoe kan dit? De technologie lijkt te mooi om waar te zijn. Kan dit wel? Dat is dan ook de meest gestelde vraag aan Rachel Barr, vicepresident duurzaamheid van UBQ Materials. “Dit is een innovatieve technologie en een geweldige oplossing. Het is onze missie om een eind te maken aan het afvalprobleem, maar daar bestaat geen tovermiddel voor”, zegt ze. “Wij verwijderen eerst alles wat gerecycled kan worden uit de afvalstroom, zoals metalen en mineralen. Dat is niet noodzakelijk voor de technologie, maar anders overtreden we onze eigen duurzaamheidsprincipes. Wat overblijft gaat in UBQ.”Uiteindelijk komen er uit de installatie in de fabriek korrels, UBQ, een klimaatpositieve grondstofPerfecte symbiose In het overblijvende huisvuil zit voornamelijk organisch materiaal en niet-recyclebaar plastic. Hoewel het om een heterogene afvalstroom gaat, is die verhouding redelijk constant. De installatie breekt het organisch materiaal af tot lignine of houtstof en cellulose, wat in de basis al een biologisch soort plastic is. De plasticrestanten binden zich aan die organische ketens tot een nieuw soort plastic. Zo weet UBQ er een homogeen product van te maken. De naam komt van het Engelse woord ubiquitous, wat alom aanwezig betekent. “Daarmee bedoelen we dat afval overal in de wereld aanwezig is, maar ook dat onze grondstof overal voor gebruikt moeten kunnen worden”, zegt Barr. In auto’s en bouwmateriaal Het gepatenteerde UBQ kan voor diverse toepassingen gebruikt worden, zoals plastic hondenhokken of huishoudelijke producten. Het bedrijf heeft klanten in de automotive industrie, zoals Mercedes, maar levert zijn product ook aan McDonald’s, PepsiCo, AB InBev en diverse bedrijven in de chemie. Barr hamert erop dat UBQ een biobased thermoplast is, een materiaal dat onder meer in plastic auto-onderdelen, meubels en Pvc-buizen wordt gebruikt. Voor dit soort plastic is het een goede, duurzame vervanger. Het bespaart schaarse grondstoffen, voorkomt in het buitenland methaanuitstoot door vuilstortplaatsen, reduceert in Nederland CO2-uitstoot bij het verbranden van afval en het helpt met het afbouwen en hergebruiken van afvalstoffen op weg naar een circulaire economie. Hoewel UBQ veilig is, mag het nog niet gebruikt worden in producten die in aanraking komen met voedsel. Dat heeft te maken met de verplichte einde-afvalstatus, die dit soort grondstoffen maar moeilijk kunnen krijgen. Daarom wordt het materiaal voorlopig alleen gebruikt ter vervanging van hard plastic. Kijk hier hoe de techniek van UBQ Materials werkt:Waarom fabriek in Nederland? UBQ heeft de technologie getest in een pilotfabriek in Israël en is vorig jaar gestart met de bouw van een hypermoderne productiefaciliteit in het Brabantse Bergen op Zoom, inclusief een R&D-laboratorium en een experience center. Momenteel is het bedrijf bezig de 140 benodigde werknemers te werven, voornamelijk operators. Waarom heeft het bedrijf voor Nederland gekozen? En waarom voor Bergen op Zoom? Barr: “In Nederland hebben circulaire economie en technologieën tegen klimaatverandering prioriteit. Voor ons is het land daar echt een toonbeeld van. West-Brabant wil een leidende rol spelen in de transitie naar een nieuwe economie. Voor ons is het belangrijk om onderdeel te zijn van dat industriële ecosysteem.” Ze wijst op de aanwezigheid van andere bedrijven in West-Brabant die plastic produceren of verwerken, chemische- en maakbedrijven. Ook ligt de regio centraal in de EU en zitten er diverse havens in de buurt. “Hier is het afval en zitten onze partners. Dus dan is de keuze logisch”, zegt ze. Lees ook: Chemie kan veel meer gerecycled plastic gebruiken als het geen afval meer is1 miljard petflesjes besparen voor 2030? Deze Nederlandse scale-up is goed op wegOproep grote investeerders: 'Stop nu met die bergen plastic'Deze groene start-ups wijzen de weg naar een circulaire chemie zonder olieHard plastic emmers gemaakt van UBQChange Roundtable: Technologische of sociale innovatie (dinsdag 4 juli 2023) Veel bedrijven zetten in op technologische innovatie om maatschappelijke problemen op te lossen. Het vertrouwen hierin wordt ook wel techno-optisme genoemd. Zijn technologische innovaties inderdaad de oplossing? Of moet er meer gekeken worden naar sociale innovatie. Onderzoek toont dat innovatiesucces voor een groot deel bepaald wordt door sociale innovatie. Maar hoe kunnen bedrijven zorgen voor gedragsverandering? De roundtable is zowel live op locatie Westbeat te volgen als via livestream.