Ze moeten gek opgekeken hebben bij het KNMI. Uitgerekend in de maand waarin het meteorologisch instituut de ‘hittekracht’ in zijn app introduceerde, wordt plaatselijk meteen het hoogste niveau bereikt. Dat komt slechtst eens in de vijf tot vijftien jaar voor. Maar klimaatverandering zorgt voor een sterke toename in het aantal warme dagen, realiseert het KNMI zich.
Ook uit een analyse van RTL Nieuws blijkt dat het aantal dagen van 35 graden of meer flink toeneemt. Hittegolven komen niet alleen vaker voor, maar zijn ook warmer en duren langer. Zonder de opwarming van de aarde zou het de komende week niet zo warm worden, schrijft weerman Peter Kuipers Munneke.
Gevolgen van hitte voor de economie
Die hitte heeft grote gevolgen − ook voor de economie. Bij temperaturen boven de 30° Celsius gaat de arbeidsproductiviteit rap omlaag, stelde Allianz Trade recent in een rapport over de economische kosten van extreme hitte.
De productie per gewerkt uur zou boven die temperatuur met zo’n 3 procent per graad afnemen. Ook stijgen de stroomkosten door het gebruik van airco’s en andere koelsystemen.
Dat heeft grote gevolgen. Als de komende vijf jaar flink heet worden, kunnen grote economieën als Frankrijk, Spanje en Italië in totaal 5 tot 7 procent aan economische groei verliezen. Dat gaat om tientallen tot honderden miljarden euro’s.
De kredietverzekeraar wijst bovendien op het risico dat hitte het verwachte rendement op kapitaal drukt, waardoor investeringen afnemen en de toekomstige productiecapaciteit nog verder omlaag gaat. Dat raakt eerst de winstgevendheid van bedrijven en daarna ook de koopkracht van huishoudens.
Economische schade door hitte is moeilijk te verzekeren, zegt Allianz, omdat het vaak om indirecte of moeilijk te meten schade gaat. Lagere productiviteit of hogere ziektekosten zijn moeilijk direct toe te schrijven aan hitte, of er bestaan nog geen verzekeringen voor.
Kwetsbare infrastructuur
Daar komt bij dat veel economische activiteiten afhankelijk zijn van fysieke en digitale infrastructuur. En juist die staan onder druk. In het westen van Frankrijk zaten deze week tienduizenden huishoudens zonder stroom door de aanhoudende hitte. De extreem hoge temperaturen zorgden daar voor problemen met het elektriciteitsnetwerk.
Ook wegen, bruggen en sporen zijn kwetsbaar. Door de warmte zet het metaal van brugplaten uit, wat ervoor kan zorgen dat bruggen niet meer open en dicht kunnen. De provincie Zuid-Holland kort bruggen dit jaar daarom in met een slijptol.
De NS rijdt deze dagen met minder treinen, omdat ‘onderdelen van de trein oververhit kunnen raken’. Er kunnen problemen optreden met de tractie, de elektrische aandrijving van de trein, en de omvormers die hoogspanning naar laagspanning omzetten. Vooral in de dubbeldekkers kunnen problemen ontstaan bij hoge temperaturen omdat het zware treinen zijn, luidt de uitleg.
Aandacht en budget voor hitte
Hoewel de temperatuur vanaf dit weekend naar verwachting weer daalt, voorspellen wetenschappers een toename van het aantal warme zomers. ‘Ik hoop dat iedereen zich realiseert dat dit de normale gang van zaken wordt (en eigenlijk al is) door klimaatverandering’, schrijft meteoroloog Gerrit Hiemstra.
‘Door klimaatverandering zit er structureel meer energie in de atmosfeer en daardoor worden weersomstandigheden heftiger. Het zeewater is warmer dan ooit en dat leidt hoe dan ook tot meer en intensievere regenval. Dit maakt ons duidelijk wat de gevolgen zijn van de voortgaande emissie van broeikasgassen’, legt hij uit.
Het Klimaatverbond Nederland pleit voor meer aandacht én budget voor hittepreventie. Jaarlijks gaat meer dan een miljard euro naar waterveiligheid en voor de aanpak van natuurbranden is de komende jaren zeventig miljoen euro gereserveerd, benadrukt de vereniging in een persbericht. ‘Voor hitterisico’s ontbreekt een vergelijkbaar structureel budget, terwijl hitte ieder jaar slachtoffers eist.’
