Sebastian Maks
10 juli 2023, 11:01

Groene obligatie voor het eerst populairder dan fossiele schuldbeleggingen

Bedrijven en overheden haalden in 2023 tot nu toe meer geld op voor groene obligaties dan voor fossiel schuldpapier. Dat concludeert het Amerikaanse Bloomberg. In de eerste helft van dit jaar werd bijna 350 miljard dollar opgehaald voor groene obligaties, tegenover nog geen 235 miljard dollar voor fossiele obligaties. Het is echter nog maar de vraag of de groene investeringen ook daadwerkelijk zullen baten voor het klimaat.

Adobe Stock 316163301 Editorial Use Only Bloomberg concludeert dat groene obligaties in de eerste helft van 2023 voor het eerst populairder zijn dan de fossiele obligaties. | Credits: Adobe Stock

De analyse van Bloomberg laat zien dat de verhouding groene-fossiele obligaties vorige jaren nog andersom lag. Met name in 2020, het jaar dat de Covid-19-pandemie uitbrak, overschaduwde het aantal fossiele schuldpapieren flink de groene obligatiemarkt. Ook in de jaren daarna waren leningen bedoeld voor fossiele projecten populairder, al werd het gat langzaamaan gedicht.

Groene obligaties versus fossiele obligaties in de eerste helften van de jaren 2020-2023, op basis van data van Bloomberg.

Wat is een groene obligatie?

In principe werkt een groene obligatie hetzelfde als een reguliere obligatie. Als investeerder leen je een som geld aan een bedrijf of overheid voor een vooraf afgesproken looptijd. Overheden gebruiken dat geld om bijvoorbeeld infrastructuur aan te leggen, bedrijven om groei-gericht te investeren. Aan het einde van de looptijd moeten bedrijven en overheden de geldsom terugbetalen, plus een hoeveelheid rente. Voor investeerders bepaalt die rente het rendement van hun investering.

Een groene obligatie werkt net zo, alleen gebruiken bedrijven en overheden het geleende geld om bij te dragen aan een schoner klimaat. Denk daarbij aan projecten als het aanleggen van windmolenparken of het verduurzamen van woningen.

Ook klimaatwinst?

Of de populariteit van groene obligaties ook echt betekent dat de wereld verduurzaamt, wordt door experts nog betwist. Dat komt omdat groen schuldpapier vaak wordt uitgegeven door bedrijven die zich nog verbinden aan fossiele bezigheden. In een eerder interview met Change Inc. zei Karin Jakobsen, oprichter van BrightPensioen, daarover: “Als bedrijven bijvoorbeeld een fractie van hun investeringsgeld met groene obligaties ophalen terwijl ze voor het grootste deel van hun business nog gewoon grote financieringen ophalen om vervuilend bezig te zijn, dan kun je je afvagen hoeveel impact je als belegger creëert door groene obligaties te kopen.”

Ook is het vaak niet helemaal duidelijk waar het geleende geld precies aan wordt besteed. “Transparantie is een groot issue in deze markt”, aldus
April Merleaux van Rainforest Action Network. “De energietransitie heeft meer financiering nodig, maar ik ben er niet van overtuigd dat die financiering moet gaan naar bedrijven die tegelijkertijd nieuwe kolencentrales aan het openen zijn.”

Meer over groene obligaties:

Podcast: Wat is de rol van energy hubs in ons energiesysteem?

In de podcaststudio zijn aanwezig Mart van Bracht en Harold Veldkamp, beiden van Topsector Energie. Van Bracht is programmadirecteur Systeemintegratie. Veldkamp programmadirecteur Digitalisering. Pieter van der Werff gaat met ze in gesprek over het nut van energy hubs. Deze energy hubs gaan in de toekomst een steeds grotere rol spelen in onze energievoorziening. Ze zijn nodig, omdat energie in de ideale situatie lokaal wordt gebruikt. Voor het verplaatsen van energie is namelijk dure infrastructuur nodig. Bovendien zit het energienet al behoorlijk vol. Een energy hub kan helpen bij het lokaal verbruiken. Bij zo’n hub werken diverse partijen die energie opwekken en/of nodig hebben, samen. Zij maken onderlinge afspraken over de opwek en de afname van energie. Kunstmatige intelligentie Veldkamp legt uit dat er digitaliseren nodig is om het te laten werken. “Het werkt alleen met een stukje intelligentie.” AI of kunstmatige intelligentie speelt daarom ook een belangrijke rol in deze energy hubs. De hubs zijn slimme lerende systemen die in de loop van de tijd steeds beter gaan werken. Bovendien zorgt de AI niet alleen voor de techniek, maar ook voor de economische kant. Voor het verhandelen van energie wordt namelijk ook kunstmatige intelligentie ingezet. Verschillen en archetypes Geen enkele energy hub is hetzelfde. Zo zijn er verschillen tussen hubs in landelijke en stedelijke gebieden en hubs die zich concentreren in gebieden met veel industrie. Maar er zijn wel veel overeenkomsten. De energy hubs voorzien altijd in warmte, stroom, laadinfrastructuur enzovoort. Verschillen kunnen zijn dat er bij de ene hub mest wordt gebruikt voor groen gras en dat er bij een ander energie wordt omgezet in waterstof. Dat gebeurt bijvoorbeeld voor bedrijven in havens. Fixers Bij een energy hub zijn veel partijen betrokkenen. Dat is een van de grootste uitdagingen. Het is daarom belangrijk dat er een zogeheten ‘fixer’ is. Dat is iemand die belang heeft bij de energy hub en het proces wil aanjagen, bijvoorbeeld een ondernemer die wil uitbreiden, maar dat niet kan vanwege netcongestie. Van Bracht: “Dit kost geld. Het kost van tevoren geld, want je moet een plan maken en dat is expertwerk. Je moet een installatiebureau inhuren om alles te ontwerpen, dus je moet van tevoren aan al die buren vragen: ‘willen jullie allemaal betalen?’. En dan kan het zijn dat het niet doorgaat.” Topsector energie helpt bij het leggen van contacten tussen de verschillende partijen en te kijken of er draagvlak is. Uiteindelijk gaat het erom dat er goede afspraken worden gemaakt tussen alle partijen. Zowel over de investeringen als over de opbrengsten. Luister hier de hele podcast.