Willemien Groot 09 november 2014, 13:36

Jan Jonker: ‘Jatbare concepten laten Nederland bruisen’

Duurzaamheid leeft. En vooral de nieuwe business modellen daar omheen. Dat is een onmiskenbaar signaal, zegt Jan Jonker, hoogleraar Duurzaam Ondernemen aan de Radboud Universiteit.

Change800

Het symposium over Duurzame Nieuwe Business Modellen is feitelijk uitverkocht en van het bijbehorende boek zijn al 2200 exemplaren verkocht. “Zelfs zonder dat iemand er nog een letter van heeft gelezen.”

Volgens Jan Jonker is de grote belangstelling voor het evenement een van de signalen dat een verandering van een tijdperk gaande is. Mensen die nooit eerder nadachten over een eigen onderneming, willen meedoen. Zij zijn vooral benieuwd naar de best practices, om fouten van hun voorgangers te voorkomen.

 

Nieuwe economie

 

Jan Jonker: "De disruptieve ondernemers winnen" (foto: Radboud Universiteit)

We zijn op weg naar een nieuwe maatschappij die uit drie elementen bestaat, zegt Jonker. “Een wij-economie, waarin een functionele circulaire economie centraal staat. Die wordt mogelijk gemaakt door de opkomst van 3D-printers en het internet-of-things”. In dit systeem denken fabrikanten volgens hem niet meer in goedkope massaproductie, maar in op maat gemaakte kwaliteitsproducten.

In deze wij-economie is het delen van gebruiksvoorwerpen belangrijker dan bezit. De laatste logische consequentie van die nieuwe economie is een herwaardering van geld. Er ontstaan spaarbankboekjes voor tijd, afval of energie. “Toen ik dit idee voorlegde bij de Rabobank werd het met gelach ontvangen”, zegt Jonker. “En toch denk ik dat die spaarboekjes er komen.”

 

Groei

 

De afgelopen vijf jaar zijn duizenden start-ups van de grond gekomen die op zoek zijn naar nieuwe business modellen. Oude en nieuwe ondernemers, 'de ondernemers jong van geest', zoals Jonker ze noemt, zoeken nieuwe wegen om hun duurzame idee te laten groeien en op de markt te brengen.

“Je ziet die trend alleen al in de groei van de energiecoöperaties”, zegt Jonker. In vijf jaar tijd is dit aantal gegroeid van 50 naar 500. “Dit zijn de nieuwe ondernemers. Groepen burgers die samen verandering teweeg willen brengen.” De nieuwe ondernemers zijn overal actief, geen sector uitgezonderd.

 

Disruptieve ondernemers

 

Niet ieder idee zal uitgroeien tot een succesvol bedrijf. Het de disruptieve spelers die winnen. “Ook als een idee niet duurzaam is, zoals autodeelbedrijf Uber, zet de uitwerking ervan de bestaande taxicentrales op hun kop." Niet voor niets biedt de Taxicentrale Amsterdam, in navolging van Uber, sinds kort zijn diensten aan via een app. Twee jaar geleden was dat wellicht ondenkbaar. Niet ieder idee hoeft wat hem betreft schaalbaar te zijn. Een groep kleine bedrijven uit dezelfde sector vormt al een factor van betekenis.

Jonker gaat uit van het principe van ‘jatbare concepten’. Hij zou graag zien dat een bedrijf een concept als Uber zou koppelen aan een energie-initiatief. Stroomvoorziening uit de directe omgeving tegen een laag tarief. “Dat zijn de echte game changers”, zegt Jonker. “Net als nieuwe investeringsmodellen voor ziekenhuizen. Waarom zou je een ESCo-constructie voor energiebesparende maatregelen, waarbij de financiering wordt uitgesmeerd over de looptijd waardoor risico en aanloopkosten minder hoog zijn, niet toepassen voor een ziekenhuis?” Door de kennis uit verschillende sectoren te delen, gaan de veranderingen veel sneller.

Het borrelt en bruist in Nederland, zegt Jonker. Vijf jaar geleden trok de eerste conferentie ‘Duurzaam denken, doen’ al veel bezoekers. In de tussentijd heeft de beweging zich verbreed. Duurzaam ondernemen speelt nu op alle fronten. “Misschien bereiken we nu dat tipping point waar iedereen zo wanhopig naar op zoek is.”

Voor de allerlaatste belangstellenden voor het Symposium Nieuwe Business Modellen is nog plaats. Snel reageren loont.

Foto: Elliot Brown via Flickr

3 x 30 duurzaam: de 3 best gelezen verhalen

 1.Timberland produceert autobanden voor eigen schoenen De Amerikaanse outdoorkleding- en schoenenfabrikant Timberland brengt in de Verenigde Staten een eigen merk autobanden op de markt. Na gebruik keren de Timberland Tires terug als grondstof voor rubber schoenzolen.Het concern werkt bij de productie van de nieuwe autobanden samen met het Singaporese bedrijf Omni United. De banden- en schoenenindustrie zijn de grootste verbruikers van rubber. Beide bedrijven zochten daarom gezamenlijk naar een oplossing voor efficiënt gebruik en hergebruik van rubber. Door de grondstof te gebruiken in de schoenenindustrie is geen sprake van standaard recycling, maar van waardevermeerdering.Meer weten? Lees verder. 2. Nieuw financieringsmodel voor elektrisch rijden Vergroening van een groot wagenpark brengt vaak hoge up-front kosten met zich mee. Dat het ook anders kan, bewijst een start-up uit Californië.Het Amerikaanse bedrijf Vision Fleet wil elektrisch rijden bereikbaarder maken. De Clean Mile Solution is een contractmodel voor de publieke sector. De gebruiker betaalt voor de kosten van het gebruik en wordt niet meteen eigenaar van de auto’s.Meer weten? Lees verder. 3. Citi steekt 8 miljoen in groen datacentrum Londen De Amerikaanse bank Citi investeert $ 8,1 mln in energie-efficiëntie voor zijn Londense datacentrum. Daarmee hoopt het concern 10 procent te besparen op de energierekening.Citi schaft een CCP-unit van 2,8 megawatt aan. Het decentrale systeem levert 71 procent van de elektriciteit die het datacentrum nodig heeft en zorgt voor de koeling van de serverruimtes. Daarnaast vervangt Citi de bestaande koelunits en moderniseert de bank het airco-systeem.Meer weten? Lees verder.Foto Header: WindkoepelNOP.nl