Maaike Kooijman
10 augustus 2026, 07:33

Nieuwsupdate: Geen compensatie voor economische schade door droogte en zonsverduistering betekent minder elektriciteitsproductie

Het kabinet gaat economische schade van bedrijven door de lage waterstanden niet gaat compenseren. Verder in het nieuws: Congo verbiedt export van kritieke grondstoffen koper en kobalt en sinds kledingfabrikanten verantwoordelijk zijn voor eigen afval, is de branche niet duurzamer geworden.

droogte Door de droogte bereikte de Rijn dit jaar de laagste waterstand ooit gemeten. | Credits: Getty Images

Kabinet geeft geen compensatie voor economische schade door droogte

De extreme hitte en droogte kunnen in Europa dit jaar voor ongeveer € 180 miljard schade zorgen: zo’n 1 procent van de omvang van de Europese economie. Dat zou de eerder voorspelde groei van de economie tenietdoen, zegt Triodos Bank in een nieuwe analyse.

Lagere arbeidsproductiviteit heeft waarschijnlijk de grootste economische impact, zegt de bank. Maar ook verstoringen in de landbouw, energie en transport leveren veel problemen op. Zo zijn meerdere kanalen gesloten voor scheepvaart en zijn sommige Europese kerncentrales gesloten omdat ze niet genoeg koelwater hebben.

Donderdag zei minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat dat het kabinet economische schade door de lage waterstanden niet gaat compenseren. ‘Er zijn regelingen als er sprake is van een natuurramp, zoals de wateroverlast in Limburg in 2021. Maar daar zijn we nu nog niet’, zei hij. De huidige omstandigheden vallen volgens de VVD’er onder ‘ondernemersrisico’.

Karremans schat dat de  economische schade voor bedrijven ‘in de tientallen, zo niet honderden miljoenen euro’s’ loopt. Een rondgang van BNR langs verschillende bedrijven en brancheverenigingen schetst hetzelfde beeld. Bedrijven zeggen tegen de nieuwszender ‘enkele tonnen tot miljoenen euro’s extra’ te betalen door droogte. De branchevereniging voor de chemische industrie waarschuwt dat bedrijven mogelijk de productie deels moeten afschalen als lage waterstanden langdurig aanhouden en er niet genoeg vervangende transportcapaciteit beschikbaar is.

Lees ook: Datacenter levert meer water dan het verbruikt − en andere manieren waarop bedrijven zich aanpassen aan droogte

Congo verbiedt export van kritieke grondstoffen koper en kobalt

De Democratisch Republiek Congo, waar veel zogenoemde kritieke materialen vandaan komen, verbiedt per direct de export van koper- en kobaltconcentraat. De twee materialen mogen alleen nog in verwerkte vorm het land verlaten, meldt Reuters. Daarmee zou Congo meer waarde voor de eigen economie willen creëren.

Koper en kobalt zijn onmisbaar voor de energietransitie. Kobalt wordt bijvoorbeeld gebruikt voor de productie van batterijen voor elektrische auto’s, koper zit onder andere in stroomkabels. Gaat de prijs van de mineralen omhoog, dan kan dat indirect invloed hebben op het tempo van de transitie. Na het nieuws over het verbod steeg de koperprijs met 1,8 procent.

Lees ook: Strijd om grondstoffen voor batterijen: deze 4 grafieken tonen het probleem van Europa

Sinds kledingfabrikanten verantwoordelijk zijn voor eigen afval, is de branche niet duurzamer geworden

Met de zogenaamde uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) textiel zijn kledingfabrikanten zelf verantwoordelijk voor het inzamelen en verwerken van kleding die zij in Europa op de markt brengen. Doel is om circulair werken te stimuleren en op die manier de enorme bergen textielafval te verminderen. Maar vijf jaar na het eerste wetsvoorstel blijkt de UPV de kledingbranche helemaal niet duurzamer heeft gemaakt, concludeert NRC na onderzoek.

Groot struikelpunt is het handhaven van de wet. Dat komt onder andere doordat er bij textiel inmiddels niet één, maar liefst drie zogenoemde producentenorganisatie zijn. Bovendien vragen die minder geld aan fabrikanten en winkeliers dan werkelijk nodig voor de inzameling en verwerking van afgedankte kleding.

Lees ook: Duurzame denimmaker Mud Jeans failliet, maar bewees wel ‘dat circulaire mode modern en aantrekkelijk kan zijn’

Zonsverduistering levert problemen op met elektriciteitsproductie

Door een (vrijwel) volledige zonsverduistering zal woensdagavond veel minder zonne-energie worden opgewekt dan gewoonlijk. Daarvoor waarschuwt ENTSO-E, de organisatie voor Europese netbeheerders. Het verlies in output kan oplopen tot wel 9,7 gigawatt.

Naar verwachting zal dat echter geen problemen opleveren. Omdat de gebeurtenis goed te voorspellen valt, kunnen netbeheerders zelf al maatregelen nemen. Ze zijn extra alert en kunnen indien nodig batterijen of gascentrales inzetten om de dip in zonne-energie te compenseren. Spanje en Duitsland ondervinden naar verwachting de grootste impact.

Lees ook: Dankzij stroom van de buren is in Europa drie keer een blackout voorkomen: hoe zit dat?

Lage inkomens hebben meer aan lease-subsidie EV dan aan accijnsverlaging

Een subsidie op elektrische leaseauto’s helpt lage inkomens gerichter dan de dure accijnskorting op brandstof. Dat schrijven TNO-onderzoekers Rens van Tilburg, Peter Mulder en Reinier Sterkenburg in economenvakblad ESB. De huidige accijnsverlaging kost zo’n 1,7 miljard euro per jaar en komt vooral ten gunste van hogere inkomens. De onderzoekers zien daar liever een social-leasingregeling voor in de plaats komen.

Het gaat om een gerichte subsidieregeling die de kwetsbaarste huishoudens toegang geeft tot een elektrische auto via private lease. Bij een benzineprijs van 2,50 euro per liter is deze groep nu bijna een vijfde van het inkomen kwijt aan brandstof. Met zo’n 1,1 miljard euro subsidie via social lease − ruim een half miljard minder dus dan de kosten van de accijnsverlaging − zouden 160.000 ‘veelrijdende’ huishoudens kunnen overstappen op een stekkerwagen. Mits ze toegang hebben tot een laadpaal, al hoeft het gebrek aan een eigen oplaadpunt ‘niet automatisch een blokkade te zijn’, zegt Mulder tegen BNR.

Lees ook: 5 positieve trends die de groei van elektrisch rijden laten zien

Ook in de media:

  • Zeewater was in juli niet eerder zo warm: ‘Grote gevolgen wereldwijd’ (Nu.nl)
  • Dieren lijden zeer onder langdurige droogte: ‘Als dit zo doorgaat, raken we echt soorten kwijt’ (de Volkskrant)
  • Overstappen op elektrisch rijden is op (bijna) elk moment klimaatvriendelijker (de Volkskrant)
  • Energiereus RWE verruilt windmolenparken voor fossiele energie, na deal met VS (NOS)
  • Olie- en gassector pakt wereldwijde lekkages schadelijk broeikasgas methaan nauwelijks aan (RTL Nieuws)
  • Europese Commissie keurt een Nederlandse staatssteunregeling van € 780 miljoen goed ter ondersteuning van de productie van hernieuwbare waterstof (Duurzaam Ondernemen)
  • Ontbossing bijna op historisch laagtepunt in Brazilië, maar probleem verplaatst zich naar Bolivia (Bloomberg)
  • Amazon bouwt megagascentrale in Texas, mogelijk grootste uitstoter VS (BNR)

Topverhalen van de week: Eiwitten uit gras, het optimisme van Hannah Ritchie en fabriek voor ijzer-luchtbatterijen

Gras is óók voedzaam voor mensen, zegt foodtech-startup Grassa − en dat levert de landbouw voordelen opWat als niet alleen koeien gras eten, maar mensen ook? Grassa wil dat mogelijk maken. De opbrengst: minder stikstofuitstoot, minder soja-eiwit en hoogwaardige eiwitten voor mensen.Waarom moet je dit lezen: Grassa haalt eiwitten uit gras, geschikt voor menselijke consumptie. Wat overblijft gaat als ruwvoer naar koeien. Grassa’s raffinageproces zorgt er zo voor dat grasvelden anderhalf tot tweeënhalf keer zo veel voedsel leveren als ze nu doen.Lees hier hoe (en waarom) Grassa ook mensen aan het gras wil krijgen.Datawetenschapper Hannah Ritchie: 'Hoop is belangrijk, maar valse hoop werkt averechts'Tien, vijftien jaar geleden was Hannah Ritchie ronduit pessimistisch over de toekomst. Veel mensen hebben het gevoel dat ze weinig meer kunnen doen, zegt ze. Ze wil hen, en haar vroegere zelf, iets anders vertellen. 'Ja, de problemen zijn groot. Maar het is nog niet te laat.'Waarom moet je dit lezen: In het debat over de toekomst van de Aarde vormt Hannah Ritchie een welkome optimistische stem. De datawetenschapper laat zien dat er ook heel veel wél goed gaat op de wereld. En dat hebben we allemaal soms even nodig.Lees hier het interview met datawetenschapper Hannah Ritchie.Met € 38 miljoen financiering bouwt Ore Energy een fabriek voor ijzer-luchtbatterijenMet zijn Europese ijzer-luchtbatterij wil Ore Energy schommelingen in het aanbod van hernieuwbare energie overbruggen en daarmee de energietransitie versnellen. Het Nederlandse bedrijf heeft nu 38 miljoen euro opgehaald om de batterijen te gaan produceren. ‘We moeten als continent veel onafhankelijker worden op energiegebied.’Waarom moet je dit lezen: Lithium-ionbatterijen zijn nu nog de meest gebruikte technologie voor energieopslag. Die hebben een hoge energiedichtheid, maar leveren slechts zes tot acht uur energie. De batterij van Ore Energy kan tot wel honderd uur energie leveren en draagt daarmee significant bij aan de energiezekerheid.Lees hier hoe Ore Energy er met ijzer-luchtbatterijen voor wil zorgen dat 'iedereen kan profiteren van de overvloed aan energie'. Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:Duurzaam modemerk Mud Jeans failliet en kernfusie-startup haalt (weer) $ 1 miljard op (6 augustus 2026) Shell verkoopt alle Europese zonne- en windparken op land en zonne-energie breekt ongemerkt record (4 augustus 2026)