Rianne Lachmeijer 29 oktober 2021, 14:46

Voor schade door een overstroming of droogte hoef je niet meer aan te kloppen bij de verzekeraar

Wie denkt dat hij met schade door langdurige droogte of een grote overstroming, aan kan kloppen bij een verzekeraar komt van een koude kermis thuis. Dat blijkt uit een onderzoek door de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Verzekeraars worstelen al langer met de vraag hoe om te gaan met toenemende klimaatschade.

Adobe Stock Oostenrijk overstroming Een overstroming in Oostenrijk. Ook in Nederland neemt de kans op schade door extreem weer toe. | Credits: Adobe Stock

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) wil dat consumenten bewuster zijn van de schade die verzekeraars vergoeden. Zo wordt schade door huisverzakkingen als gevolg van langdurige droogte sinds kort door geen enkele verzekeraar meer vergoed. In 2016 dekten nog vier verzekeraars dit risico, maar sinds vorig jaar doet geen enkele partij dit meer. Ook schade door grote overstromingen wordt meestal niet of maar gedeeltelijk gedekt. Dat staat in het rapport De invloed van klimaatverandering op schadeverzekeringen.

Meer kans op schade door toename extreem weer

Door klimaatverandering neemt extreem weer toe en daardoor neemt ook de kans op schade toe. De schade door overstromingen in Europa in het eerste decennium van deze eeuw bedroeg gemiddeld jaarlijks 4 miljard euro. Dit loopt naar verwachting op tot 23 miljard euro in 2050. Die schade wordt niet altijd gedekt door verzekeraars, zoals bepaalde vormen van hagelschade aan zonnepanelen.

Risico’s van droogte en overstromingen

Ook woningen lopen risico op schade door de gevolgen van klimaatverandering. Zo kunnen woningen verzakken door langdurige droogte. Naar schatting 800.000 woningen lopen het risico te verzakken of zelfs in te storten als het grondwaterpeil te veel daalt. AFM schat dat de gemiddelde kosten van die schade rond de 64.000 euro uitkomt. Daardoor kan de financiële impact voor huishoudens enorm zijn.

Bij overstromingen geldt dat mensen soms wel en soms niet verzekerd zijn. Zo vergoeden sommige verzekeraars van zakelijke polissen de schade door de overstroming in Limburg formeel niet. Daar kwamen sommige ondernemers nu pas achter. Voor particulieren was die schade dan weer wel gedekt, maar zou dat niet het geval zijn geweest als de Maas buiten haar oevers was getreden.

AFM vindt dat verzekeraars duidelijk moeten communiceren over dit soort dekkingsvoorwaarden. Tegelijkertijd raadt de organisatie mensen aan om goed te bekijken welke klimaatgerelateerde dekking hun verzekeringspolis heeft. Tot slot zou de overheid moeten meedenken over oplossingen voor onverzekerbare schade.

Oplossing hard nodig

Vanwege de onvoorspelbaarheid en de impact van klimaatverandering wordt klimaatgerelateerde schade steeds moeilijker te verzekeren. Daar zijn verzekeraars zich ook steeds meer van bewust. Zij denken daarom ook al na over oplossingen. Een voorbeeld daarvan is de samenwerking tussen het Verbond van Verzekeraars en het KNMI. Door de data van het KNMI te combineren met de landelijke risico- en schadecijfers van het Verbond van Verzekeraars willen de partijen zich beter voorbereiden op weersextremen en klimaatschade tegengaan.

Het idee is dat verzekeraars klanten op basis van de weersverwachting kunnen waarschuwen om schade te voorkomen. Zo kan een glastuinbouwer dan bijvoorbeeld snel een hagelnet over zijn kassen spannen of voertuigen binnen zetten. Barbara van der Rest, woordvoerder bij het Verbond gaf eerder aan dat het de verzekeraars er niet om te doen is om zo min mogelijk schade verzekeren. “We zijn er juist mee bezig om te voorkomen dat het onverzekerbaar wordt.”

Verzekeraar Univé stimuleert klanten om hun asbest dak in te ruilen voor een zonnedak. Hoe helpt dit bij de verzekerbaarheid van schade door extreem weer?

Slaan hijskranen straks energie op in steen?

De leverancier van de zwaartekrachtbatterijen is het Zwitserse Energy Vault. Het sloot een deal voor 1,6 gigawattuur aan energie (dat is gelijk aan het jaarverbruik van bijna 600 huizen) met het bedrijf DG Fuels. Dit bedrijf wil de energie gebruiken om duurzame waterstof en sustainanble aviation fuel (duurzame kerosine voor vliegtuigen) van te maken. Hoe werkt een zwaartekrachtbatterij? Het idee achter een batterij op zwaartekracht is even simpel als bijzonder. Op het moment dat veel duurzame stroom is (omdat er veel zon is of het hard waait), of als de vraag laag is (midden op de dag als iedereen werkt) kan er een overschot zijn. Dit overschot is dan heel goedkoop. De goedkope stroom gaat in dit geval naar een hijskraan, die grote blokken steen omhoog tilt. Als er weer stroom nodig is, bijvoorbeeld als de vraagt piekt rond zes uur, dan kan het betonblok voorzichtig omlaag gelaten worden. Door de kabel waar het blok aan hangt te verbinden met een grote dynamo, ontstaat er stroom die weer naar het net en de mensen thuis kan - of naar een fabriek voor duurzame waterstof. Mijnschachten Dit idee om stroom op te slaan in zwaartekracht leeft op meer plekken. In het Verenigd Koninkrijk wil men leegstaande mijnschachten, ooit van de kolenindustrie, gebruiken om blokken steen in omhoog en omlaag te takelen. Het voordeel van de zwaartekrachtbatterij is dat hij simpel is: er zijn geen zeldzame aardmetalen nodig zoals in accu’s, of elektrolyzers om waterstof te produceren. Gewoon een ouderwetse hijskraan en een blok steen (in combinatie met een dynamo) is genoeg. Het eerste project, van 500 megawattuur, komt in Louisiana in de VS te staan. Daarna volgen nog twee projecten in British Columbia (Canada) en Ohio. Het eerste project moet binnen een jaar klaar zijn, en de drie installaties samen kunnen volgens DG Fuels 520 miljoen dollar omzet opleveren. Betaalbare waterstof Dat komt omdat het de stroom opslaat als hij heel goedkoop is. Daarna maakt DG Fuels er dure, hoogwardige brandstoffen van die in trek zijn. Op dit moment is groen geproduceerde waterstof nog veel duurder dan waterstof gemaakt met aardgas. Maar door de stroom slim in te kopen is er wel degelijk geld mee te verdienen. Dat laat dit project zien: zelfs als je met een tussenstap de stroom opslaat in steen voor je hem gebruikt, kan het nog winstgevend zijn.