Rianne Lachmeijer 23 juli 2021, 13:17

Waterbedrijf Vitens maakt duurzame projecten goedkoper door te rekenen met een CO2-prijs

Vitens gaat een prijs instellen voor CO2, die het intern gebruikt. Met de interne beprijzing kan het drinkwaterbedrijf onderbouwen waarom het kiest voor duurdere verduurzamingsprojecten. Het bedrijf hanteert een CO2-prijs van 100 euro per ton CO2.

Adobestock waterzuivering brabant bij waalwijk Meerdere waterbedrijven werken met een interne CO2-prijs | Afbeelding: Adobe Stock.

Vitens wil bij het winnen, zuiveren en leveren van drinkwater duurzamere keuzes maken, maar dat is vaak duurder dan de gebruikelijke methode. Vanwege de hogere kosten zijn de duurzamere keuzes nu moeilijk te verantwoorden. De meerwaarde van de duurzame keuze wordt namelijk niet in geld uitgedrukt. Daar brengt het drinkwaterbedrijf nu verandering in door een prijs te hangen aan CO2-uitstoot en deze prijs mee te wegen in het projectontwerp.

De businesscase van een interne CO2-prijs

Om het uit te leggen vergelijkt beleidsadviseur Milieu Dirk de Kramer in een persbericht de bouw van een nieuwe productielocatie met een reis van vier personen van Amsterdam naar Berlijn. Bij een treinticket van 60 euro en een ‘stunt-vliegticket’ van 50 euro lijkt het vliegtuig in eerste instantie goedkoper.

Maar als je daar bovenop een CO2-prijs van 100 euro per ton rekent, verandert de zaak. “Dan is de treinreis omgerekend opeens bijna 40 euro goedkoper. Vliegtuigen stoten namelijk veel meer CO2 uit dan treinen. Oftewel, het financieel vertalen van onze impact op natuur en klimaat geeft Vitens handvatten om duurzame investeringskeuzes te maken."

Renovatie met CO2-prijs

Het drinkwaterbedrijf past de interne CO2-beprijzing gelijk toe bij de renovatie van een waterfabriek bij Noordbergum. Die locatie is op dit moment de op één na grootste veroorzaker van methaangasuitstoot. In dit geval rekent Vitens de hoeveelheid uitgestoten methaangas om naar een hoeveelheid koolstofdioxide met hetzelfde klimaateffect: de CO2-equivalent. Omdat methaangas 28 keer zwaarder meetelt als broeikasgas dan CO2 rekent Vitens voor elke ton methaangas met 28 ton CO2.

Zowel Nederland als Europa overwegen meer belasting op CO2-uitstoot. Toen niemand Covid-19 nog kende kwamen in een Amsterdamse zaal vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, de wetenschap en belangenverenigingen bij elkaar om te onderzoeken hoe een ‘verstandige’ CO2-belasting eruit zou kunnen zien voor Nederland. Lees hier waar zij op uitkwamen.

De duurzame keus als betere optie

Normaal gesproken haalt Vitens methaangas door plaatbeluchting uit het grondwater. Bij die methode gaat het grondwater over een plaat met allemaal kleine gaatjes waar luchtbellen het methaangas uit het water blazen. Daardoor komt het gas als broeikasgas in de atmosfeer terecht. Bij de duurzamere methode haalt het drinkwaterbedrijf het methaangas uit het grondwater met vacuümtanks en membraanfilters. Het gas wordt vervolgens opgevangen en verwerkt. Vitens kan het verbranden waardoor het gas als CO2 in de lucht komt in plaats van als methaan, waardoor het dus 28 keer minder schadelijk is. Een andere optie is om het methaan als brandstof te gebruiken.

Door de methaangasuitstoot mee te tellen als financiële kostenpost wordt de duurzamere manier de goedkopere optie. De gebruikelijke manier zorgt met deze rekenmethode voor een klimaateffect dat gelijk staat aan 4.260 ton CO2-uitstoot per jaar, terwijl de duurzamere manier op 802 ton CO2 uitkomt. Met de (interne) CO2-prijs is de duurzamere manier opeens 346 duizend euro per jaar goedkoper. Dat dekt de extra investeringskosten die Vitens moet doen voor de duurzamere variant ruimschoots. Vitens is niet het enige drinkwaterbedrijf dat aan de slag gaat met een interne CO2-prijs. Onder andere PWN en Oasen gingen Vitens voor.

Lees ook over een slib-opslagsysteem bij waterzuivering. Wat is de meerwaarde daarvan?

Singapore krijgt het grootste drijvende zonnepark van de wereld, als alles meezit

Het zonnevlot komt in het Dirangkan-reservoir te liggen, 20 kilometer ten zuiden van Singapore in de buurt van Indonesië. Het is een zoetwaterresevoir, dat drinkwater levert aan Indonesië. Straks heeft dit water dus een dubbelfunctie, waarbij het ook stroom levert aan Singapore.Die combinatie van doelen voor wateroppervlakken is de grote belofte van drijvende zonneweides. In Nederland heeft het bedrijf Groenleven al verschillende drijvende zonneprojecten. Hoewel deze inderdaad nuttig gebruik maken van water dat anders ‘braakliggend’ zou zijn, is er ook kritiek: het effect op het waterleven is namelijk niet duidelijk. Bij dit project hebben de zonnepanelen volgens de bouwers juist een goed effect: het voorkomt verdamping van het drinkwater. Daarnaast koelt het water de zonnepanelen die daardoor beter werken. Hoe warmer een zonnepaneel wordt, hoe slechter de energie-opwek is.13 miljoen drijvers voor zonnepanelenHet Singaporese project komt van het bedrijf Sunseap. Eerder legde het al een zonneweide aan van vijf megawatt. Aangezien dat proces goed verloopt, besluit Sunseap nu een stapje groter te gaan. Of 440 keer groter eigenlijk. Dat vereist nogal wat werk en spullen. Zo zijn er 13 miljoen ‘drijvers’ nodig die de zonnepanelen boven water houden. Ook moet er een kabel komen die groot genoeg is om de stroom naar het vasteland te vervoeren.Om dat laatste het hoofd te bieden, en te zorgen dat de zonnepanelen ook kunnen werken als er minder stroomvraag is, komt er een batterij bij met een capaciteit van 4000 megawattuur. Die batterij moet de opbrengst van het park uiteindelijk verhogen.Let wel: voorlopig is dit gigaproject nog in de planningsfase. Er is een 'memorandum of understanding' tussen Sunseap en de overheid van Singapore. Maar het daadwerklijk bouwen van het park zal nog wel even duren, aangezien zoiets nog niet op deze grote schaal is gedaan.Duurzaam SingaporeSingapore wil net als de rest van de wereld duurzamer worden. Omdat het een stadstaat is, heeft het een relatief grote voetafdruk; steden zorgen immers voor meer uitstoot dan het platteland, vooral omdat er meer mensen wonen. In 2019 verbruikte het land 51,7 terawattuur. Nederland verbruikte ruim twee keer zoveel, maar er wonen hier ook ruim drie keer zoveel mensen. Het grootste zonnepark van Europa is nu in aanbouw in Nederland en heeft een vermogen van 41 megawatt.