Hoe langer de lockdown aanhoudt, hoe meer je je afvraagt of je er het woordje 'intelligent' voor mag blijven plakken. Vooral ondernemers beginnen zich te roeren. Ze hebben weinig begrip voor de koele houding van politici en bestuurders. Mark Rutte, de liberale premier die het woord ondernemer nog steeds nauwelijks in de mond durft te nemen, wekt op dit punt bevreemding.
Eerder viel die eer te beurt aan Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat. In een achteloos bijzinnetje riep hij woede en hoon over zich af door zzp'ers op pedante toon onder de neus te wrijven dat ze niet moesten zeuren. Ze hadden zelf gekozen voor risico's. Nou dan!
Horeca moet omscholen
En president van de Nederlandsche bank Klaas Knot streek in dertig seconden alle horeca-ondernemers tegen de haren in, door te zeggen dat ze zich maar moesten omscholen. Ik interviewde een dag later Willem Reimers, koning van de 'hospitality', trots op z'n gedegen opleiding aan de gerenommeerde Steinberger Fachhochschule. Met een langgerekte uithaal: "Die Klaas Knot is een hufterrrrr."
Lees ook: Duurzaam leider zijn is geen truukje
Met deze types red je het niet in een tijd waarin je geacht wordt de grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog het hoofd te bieden. In welke hoek je het wel moet zoeken, beschreef de jonge consultant Kayvan Kian in zijn boekje voor de internationale markt 'What is water?'
Drie maanden voor Corona richtte hij zich speciaal tot zijn eigen generatie, de twintigers en dertigers, die 'worstelen in een snel veranderende wereld.' Hij had het over een wereld die VUCA is: Volatile, Uncertain, Complex, Ambigious.' Hoe hou je je daar in staande en hoe kun je je jezelf ontplooien? In brede zin ging het ook over leiderschap en ideale leiders. Opvallende afwezige: de politicus.
Geen politici nodig
De voorzitter van Ondernemend Nederland, Hans Biesheuvel, stelde een tien-punten-plan op om ondernemers lucht te verschaffen, zodat ze weer naar voren kunnen kijken en plannen durven maken. En daar heeft hij even liever geen politici bij nodig, zei hij er snel bij.
Ook de oud president van de IJslandse Centrale Bank, de Noor Svein Harald Oygard, die de Centrale Bank in 2009 in het hart van de grootste financiële crash ooit leidde, denkt dat politici niet de leiding moeten nemen in deze crisis. In NRC Handelsblad zei hij: "Vertrouwen speelt nu weer een grote rol; wie vertrouw je, wie niet? Doet de staat genoeg om de economie te stimuleren?"
Multidisciplinair team
Zijn antwoord: "Ik geloof in de markten (…) Het bedrijfsleven moet voorlopen op de politiek." Daarom pleitte media-ondernemer Yves Gijrath deze week voor het instellen van een 'nationaal noodkabinet', om deze zware tijd te overbruggen. "Een kabinet dat tot tenminste 2021 aanblijft en bestaat uit ondernemers én sterke bestuurders." De leider voor onzekere tijden is niet één man of vrouw: het is een multidisciplinair team zonder politici oude stijl.
Lees hier al onze artikelen over de coronacrisis en leiderschap
Beeld: Marijn de Wijs
