Dat innovatie, digitalisering en verduurzaming the name of the game zijn, zal niemand echt verbazen. Ze worden in elke redelijke beschouwing genoemd. Maar er zijn nóg drie ontwikkelingen, die je minder vaak tegenkomt, maar wel bepalend zijn voor de komende jaren.
Op één staat samenwerken en onverwachte coalities smeden. Niet alleen in het MKB, ook bij de grote corporates. In NRC Handelsblad illustreert KLM topman Pieter Elbers het treffend. Begin april kreeg hij, op een vrijdagavond, een telefoontje van Frans van Houten van Philips. 'Pieter, we hebben medische apparaten nodig. We komen luchtvracht tekort.'
De daarvoor geschikte Boeing 747 zou helaas eerder worden uitgefaseerd, was half maart besloten. Maar binnen een paar dagen werden de vier 747's weer in gebruik genomen. Een trotse Elbers: 'Voor het eind van de week vlogen we op China en hadden we de beademingsapparaten en beschermende middelen opgehaald. Overheid, Philips en wij hebben toen heel snel geschakeld.'
Wonderboy Ralph Hamers
Op twee staat feitelijk leiderschap. Opgelet CEO's; die vorm van leiderschap gaat 'm worden. ING werd na een onderzoek van het OM en de Fiod over tekortkomingen om witwassen tegen te gaan flink op de vingers getikt. Een lange rij ontluisterende bevindingen leidde tot een schikking van 775 miljoen euro. De zaak leek daarmee afgesloten, maar nu wordt voormalig topman en wonderboy Ralph Hamers alsnog strafrechtelijk vervolgd. Omdat hij in een vroeg stadium op digitalisering in durfde te zetten, verdiende hij een toptransfer naar de Zwitserse zakenbank UBS, maar nu moet hij vrezen voor zijn baan.
Het gerechtshof in Den Haag bepaalde tot strafrechtelijk vervolg. Hamers was volgens het hof wel degelijk op de hoogte van het falende beleid rond witwassen en deed onvoldoende om het toezicht te verbeteren. Hij is 'feitelijk leidinggevende aan de door ING Bank verrichtte verboden gedragingen', stelde financieel activist Pieter Lakeman. De vent is de tent, je kunt je niet meer verschuilen, anders hang je, schrijft de tijdgeest voor.
Geen managementboeken, wel literatuur
Waar UBS aanvankelijk plichtmatige persberichten verstuurde waarin het stelde vierkant achter Hamers te staan, zijn de Zwitsers nu nerveus geworden. Opeens zijn de commissarissen 'bezorgd' over de vervolging. En hoewel deze zaak slepend kan zijn en jaren kan duren, verwachten vooraanstaande juristen dat Hamers en UBS snel van elkaar gaan scheiden, om nog grotere reputatieschade te voorkomen. En de rol van Hamers lijkt daarmee uitgespeeld in de financiële wereld. Maar feitelijke leiders die zich als zodanig gedragen en keurig opletten, hebben juist de toekomst.
Op drie staat: stop met het lezen van managementboeken. Piet van der Slikke, bestuursvoorzitter van chemicaliëndistributeur IMCD, zegt in het FD dat je niets leert van managementboeken. Hij benadrukt wat ik afgelopen jaar ook van veel CEO's hoorde: 'Je kunt beter literatuur lezen, dan leer je meer over mensen.' Of het voornamelijk door die romans komt weet ik niet, maar zijn succes berust naar eigen zeggen op drie pijlers, waar ook feitelijk leiders veel aan hebben: focus, een sterke bedrijfscultuur en financiële discipline.
