Teun Schröder
29 december 2020, 14:58

Het klimaatplan van Joe Biden, wie gaat het doen en wat kunnen we verwachten?

Vlak voor de verkiezingen schetsten we een beeld van de klimaatambities van presidentskandidaten Donald Trump en Joe Biden. Waar de eerste een vrij beknopt plan had, presenteerde Biden het Clean Energy Revolution Plan, een strategie waarmee de VS in 2050 klimaatneutraal moet zijn. Maar hoe wil de nieuwe president dit ambitieuze doel behalen? In een tweeluik proberen we het antwoord te vinden op deze vraag. Met vandaag deel 1: wie gaan het doen en wat zijn de grote lijnen?

3379316359 4926560c49 o

Het mag duidelijk zijn dat de soap rond de Amerikaanse verkiezingen voorlopig nog niet voorbij is. Trump weigert nog altijd zijn verlies te erkennen en gisteren verweet Joe Biden de zittend president een soepele machtsovername tegen te werken. Beide heren hebben elkaar sinds de verkiezingen nog steeds niet ontmoet en de vraag blijft of dit voor de inauguratie van 20 januari gaat gebeuren.

Lees ook: Trump of Biden: wat betekent een verkiezingswinst voor de energiesector in de VS?

Even voorstellen, de nominaties

Dit verhindert Biden echter niet om een ‘baanbrekend team aan te stellen dat vanaf dag één klaar staat om de existentiële dreiging van klimaatverandering het hoofd te bieden’. Zoals verwacht nomineerde hij Jennifer Granholm als minister van Energie. Zij was hiervoor gouverneur van de staat Michigan waar ze zich al sterk maakte voor duurzame energie.

Michael Regan is naar voren geschoven als hoofd van het Environmental Protection Agency (EPA) en de klimaatjuriste Brenda Mallory wordt naar alle waarschijnlijkheid het hoofd van de White House Council on Environmental Quality. Mallory zal zich voornamelijk bezighouden met het terugdraaien van Trumps klimaat-beschadigende maatregelen van de afgelopen vier jaar.

Tot slot is Congreslid Deb Haaland genomineerd als minister van Binnenlandse Zaken. Afwijkend van veel andere landen is dit orgaan verantwoordelijk voor het beheer van het Amerikaanse grondgebied en grondstoffen. Haaland zou de eerste ‘Native American’ in het kabinet van het Witte Huis kunnen worden.

Bekende namen onder Obama

Terwijl bovenstaande namen nog in afwachting zijn van goedkeuring van de Senaat, geldt dat niet voor de meest recente benoemingen. Het voormalig hoofd van EPA, Gina McCarthy, krijgt de nieuwe functie van National Climate Advisor. In deze rol is ze verantwoordelijk voor binnenlands klimaatbeleid. Zij wordt bijgestaan door Ali Zaidi die ook werkte onder president Obama. Beiden gaan intensief samenwerken met voormalig minister van Buitenlandse Zaken John Kerry, die is benoemd tot klimaatgezant.

The Biden Climate Plan

Dan naar het plan. In het klimaatplan van Biden zijn vijf speerpunten opgenomen. In de eerste plaats streeft Biden naar een klimaatneutraal VS dat volledig draait op duurzame energie in 2050. Opvallend hieraan is dat de president met behulp van het Congres wettelijk tussentijdse doelen wil vaststellen die ook na zijn termijn in 2025 gelden. Een tweede agendapunt is een ‘sterke en weerbare natie’. Onder dit credo wil Biden dat elke geïnvesteerde dollar in infrastructuur klimaatverandering tegengaat, vermindert of weerstaat.

Het derde punt laat zich vrij vertalen als ‘het optrommelen van de rest van de wereld in de strijd tegen klimaatverandering’. Biden wil zo snel mogelijk terugtreden in het Parijsakkoord (waar Trump op de verkiezingsdag uitstapte) en zowel bondgenoten als tegenstanders overtuigen van de noodzaak van klimaatbeleid. Ook belooft Biden zijn klimaatambities door te voeren in het Amerikaanse handelsbeleid.

Vervuilers opgelet

Het vierde beleidspunt van het klimaatplan is gericht op het aanpakken van vervuilers die ‘disproportionele schade aanrichten aan gemeenschappen van kleur en lage inkomens’. Hiermee gaat Biden de strijd aan met de fossiele industrie en organisaties die informatie achterhouden op het gebied van klimaat en gezondheid.

Tot slot wil Biden ‘aan de verplichting voldoen van alle arbeiders die de industriële revolutie en de daaropvolgende decennia van economische groei hebben aangedreven’. Hiermee doelt Biden voornamelijk op de financiële ondersteuning van families en gemeenschappen rond steenkoolmijnen en omscholingsmogelijkheden voor arbeiders.

Maandag 4 januari gaan we verder in op de concrete uitwerking van Bidens plannen. Wat kunnen we in de eerste weken van zijn termijn verwachten? En wat in het eerste jaar?

Beeld: Adobe Stock

Underdog ontwikkelt zich tot leider op de warmtemarkt

Eteck legt zich tegenwoordig volledig toe op het ontwikkelen van duurzame warmtesystemen voor de woning- en utiliteitsbouw. “Na de verkoop van diverse bedrijfsactiviteiten begonnen we in 2011 opnieuw, met twaalf mensen, een balans van niks en een banksaldo van nul”, blikt Van Eck terug. Underdog  Inmiddels is Eteck stevig gegroeid. In 2020 zal de omzet rond de 40 miljoen euro uitkomen. “We hebben ons jarenlang als underdog kunnen positioneren. Het is voorgekomen dat vastgoedinvesteerders liever zaken deden met de bekende energiebedrijven. Prima, dacht ik dan. De grote partijen doen het erbij, maar wij hebben focus en zijn specialist. Maar we hebben ons gerevancheerd. Wij zijn nu groter in lokale duurzame warmte dan alle traditionele energiebedrijven. Bovendien groeien we in dat segment ook harder. We zijn geen kleine partij meer.”  De groei die Eteck realiseert komt nu voornamelijk door nieuwbouwprojecten. Van Eck heeft veel contacten bij projectontwikkelaars en vastgoedinvesteerders. “We vinden elkaar.”  Maximaal bijdragen aan duurzaamheid  Het project HydePark in Hoofddorp, waar de komende jaren bijna vierduizend woningen gerealiseerd worden, is het grootste project dat Eteck tot vorig jaar heeft gecontracteerd. De ontwikkelaars Bouwfonds en Snippe Projecten stampen vlakbij Amsterdam deze ‘aantrekkelijke stedelijke woonwijk’ uit de grond. “Wonen in de stad wordt te duur, Snippe zoekt locaties uit waar het weer betaalbaar is. Wij doen het ontwerp, de realisatie en exploitatie van het warmte- en koudenet. Want het wordt een aardgasvrije wijk.” Eteck heeft 45.000 woningen van het gas afgehaald en is nu 20.000 nieuwe aansluitingen aan het realiseren. Van Eck heeft een heldere missie geformuleerd voor zijn bedrijf: “Eteck wil maximaal bijdragen aan de verduurzaming van de Nederlandse warmte- en koude vraag.” Daarvoor ontwerpt, ontwikkelt en financiert Eteck collectieve systemen, die zoveel mogelijk gebruik maken van lokale duurzame bronnen, zoals warmte- en koudeopslag in de bodem (WKO), warmte uit lucht en warmte uit oppervlaktewater (aquathermie). Over de vraag ‘wat is maximaal?’ hoeft Van Eck niet lang na te denken: “Maximaal is zoveel als mogelijk is. Ik heb weleens gezegd dat we streven naar 1 miljoen aansluitingen met duurzame warmte in 2050. Als we dat over tien jaar bereikt hebben, dan is dat dus niet het maximale, want dan kan er blijkbaar nóg meer. Waar het op neerkomt, is dat ik impact wil maken. En dat doen we door te groeien.” Snelle groei Snel groeien is geen doel op zich voor Van Eck. “Maar als we snel groeien, worden we ook steeds goedkoper. En als we goedkoper worden dan wordt onze oplossing beter betaalbaar en kunnen we meer impact maken. Dan kunnen we Nederland dus nog eerder van het gas afhalen. We streven dat vliegwieleffect na.” De snelle groei is volgens de Eteck-directeur vooral mogelijk door zijn personeelsbeleid. “Onze strategie staat of valt bij de kwaliteit van de medewerkers. Wij hebben een interessante missie en zijn de kinderschoenen ontgroeid”, vertelt Van Eck. “Die missie en werkwijze trekt jong talent en betere mensen aan. Als je tevreden, blije en trotse medewerkers hebt, dan zorgen die voor tevreden klanten. Met ontevreden medewerkers krijg je nooit tevreden klanten. Daarom doen we er alles aan om de beste mensen aan ons te binden, en te zorgen dat ze met ons mee kunnen groeien.” Dat binden van goede mensen lukt “door ze onderdeel van het succes te maken”, zegt Van Eck. “Door ze te laten zien dat ze onderdeel zijn van een bedrijf met een historie van 125 jaar, waarin we ons al diverse malen opnieuw uitgevonden hebben.” Van Eck is daarbij wel veeleisend. “Ik stel het belang van het bedrijf boven het individu. En soms moet je dan met respect afscheid nemen van mensen als ze hier niet passen.” Nu de groei er goed in zit, komt ook een nieuwe markt in zicht; die van de bestaande bouw. Oudere woningen zijn vaak slecht geïsoleerd en verbruiken veel energie. Bestaande woningen aanpakken is dan ook de grootste en moeilijkste opgave bij het verduurzamen van het Nederlandse woningbestand.  Bestaande woningen verduurzamen “In die markt is een grote vraag waar we nu wat kleine projecten aan het doen zijn”, zegt Van Eck, die ook hier voor een eigen aanpak kiest. “Grote partijen praten ellenlang over het van het gas halen van blokken van tienduizend woningen. Wij kijken naar projecten van enkele tientallen woningen. Ik wil eerst bewijzen dat we het kunnen. De markt moet ook zien dat het lukt en dat je ervaring opbouwt. Daarmee creëer je draagvlak. Daarna kun je pas gaan opschalen. Je kunt beter lessen trekken uit een project met tien woningen, dan nat gaan op een project van tienduizend woningen.” Eén van de projecten op dit vlak betreft een blok met tachtig bestaande appartementen in Egmond aan Zee, die van het gas af gaan. “Daar werken we met de vereniging van eigenaren en de architect aan. Er moet geïsoleerd worden, het leidingwerk moet vervangen worden, en er komen warmtepompen.” Van Eck streeft in principe liever naar kleinschalige dan grootschalige oplossingen. “Mijn stelling is: als je een warmte-koude opslag individueel kunt realiseren, dan moet je dat doen. En als het niet individueel kan, dan kijk je of het lokaal of collectief kan. Pas als dat te weinig potentieel heeft, dan moet je het centraal organiseren, door industriële warmte te betrekken. Maar ik vind principieel dat die bedrijven hun restwarmte moeten proberen te minimaliseren in plaats van het elders weg te zetten.”