Rianne Lachmeijer 14 mei 2021, 10:59

Jaarlijks sterven duizenden Europeanen aan de gevolgen van luchtvervuiling; de EU komt met een actieplan

De Europese Commissie keurde afgelopen week een actieplan goed waarmee het een wereld nastreeft met veel minder verontreiniging. Uiteindelijk moet er zo weinig vervuiling zijn dat het nietlanger schadelijk voor de gezondheid en natuurlijke ecosystemen is. Nu sterven er jaarlijks meer dan 400.000 Europeanen vroegtijdig aan luchtvervuiling.

Adobestock 233873622 luchtvervuiling Mensen die dichtbij verontreinigde locaties wonen lopen gezondheidsrisico’s. Afbeelding: Adobe Stock.

In het actieplan 'Verontreiniging van lucht, water en bodem naar nul' presenteert de Europese Unie al het relevante Europese beleid om verontreiniging aan te pakken en te voorkomen. Het plan maakt onderdeel uit van de Europese Green Deal.

Een gifvrije omgeving

“Het doel van de Green Deal is een gezonde planeet voor iedereen. Om een gifvrije omgeving voor mens en planeet te realiseren, moeten we nu handelen. Dit plan zal als leidraad dienen voor onze inspanningen om dat te bereiken. Nieuwe groene technologieën waarover we nu al beschikken, kunnen helpen verontreiniging terug te dringen en nieuwe kansen voor ondernemers bieden”, reageert Frans Timmermans, uitvoerend vicevoorzitter voor de Europese Green Deal in een persbericht.

Vervuiling is een van de belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies. Vervuiling vermindert het vermogen van ecosystemen om diensten te leveren zoals koolstofvastlegging en zuivering van lucht en water. Maar niet alleen de natuur heeft last van verontreiniging: ook de mens.

Gezondheidsgevolgen van luchtvervuiling

Mensen die dichtbij verontreinigde locaties of in gebieden met een zeer grote verkeersdichtheid wonen lopen gezondheidsrisico’s. Op die manier heeft milieuvervuiling een slechte invloed op de psychische en fysieke gezondheid van mensen. Zo sterven er jaarlijks meer dan 400.000 Europeanen vroegtijdig aan luchtvervuiling. Dat blijkt uit een verslag van het Europees Milieuagentschap (EEA) over gezondheid en milieu. Ook stelt het EEA dat 6,5 miljoen gevallen van chronische slaapstoornissen toe te schrijven zijn aan geluidsoverlast.

Lees ook: Luchtverontreiniging zorgt voor meer Europese doden dan COVID-19

Verontreiniging van lucht, water en bodem naar nul

Vanwege de negatieve invloed op lucht, water, bodem en gezondheid wil de Europese Unie vervuiling terugdringen. In 2030 wil de Europese Unie er onder andere voor hebben gezorgd dat het aantal vroegtijdige sterfgevallen als gevolg van luchtvervuiling 55 procent lager is. Ook wil de EU waterkwaliteit verbeteren door afval en microplastics die in het milieu terechtkomen met 30 procent te verminderen. Op het gebied van bodemverbetering wil de Europese Unie bijvoorbeeld het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen met 50 procent terugdringen.

In het actieplan benoemt de Europese Unie een aantal projecten een maatregelen die hieraan bij moeten dragen. Bijvoorbeeld een betere afstemming van de luchtkwaliteitsnormen met de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Het actieplan vormt dit jaar het centrale onderwerp van de Groene Week. De Groene Week is het grootste jaarlijkse evenement op het gebied van het milieubeleid van de Europese Unie. Deze keer vindt het van 1 tot en met 4 juni plaats.

Lees ook: Vloertegels gemaakt van vervuilde lucht

FNV: 'Tata Steel moet sneller verduurzamen'

Staal zal de komende jaren nodig blijven zijn. Het stilleggen van de hoogovens in IJmuiden is geen optie, omdat Nederland dan staal moet importeren uit Azië, waar het productieproces vaak nóg vervuilender is. Daarom wil de vakbond de staalindustrie in Nederland behouden, maar wel verduurzamen.Staalindustrie verduurzamen met groene waterstofIn 2030 wil Tata Steel 40 procent minder CO2 uitstoten door het af te vangen en in lege gasvelden onder de Noordzee te stoppen. In de jaren daarna wil het bedrijf de huidige installaties laten draaien op groene elektriciteit en waterstof in plaats van op kolen. In 2050 zou het bedrijf dan helemaal CO2-neutraal zijn.De vakbond ziet weinig in het afvangen en opslaan van de uitstoot en vindt dat de omslag naar groene elektriciteit en waterstof veel sneller moet. Tata zou binnen vijf jaar af moeten van de productie op steenkool, vindt FNV Metaal.Vervangen kooksfabrieken en hoogovensTata Steel heeft nu twee kooksfabrieken en twee hoogovens. Volgens het plan van de FNV kunnen die binnen vier jaar vervangen worden door zogenoemde DRI- (Directe Reductie IJzer) en vlamboogovens die niet op kolen werken, maar op groene elektriciteit en waterstof. De vlamboogovens gebruiken groene elektriciteit als energiebron en de DRI moet gestookt worden op waterstof.'Er is dan weliswaar nog onvoldoende waterstof beschikbaar, maar tot die tijd kan een DRI op aardgas gestookt worden. Ten opzichte van kolen leidt dat al tot een forse CO2-reductie en minder overlast voor de omgeving', staat in het plan. De FNV verwacht dat er rond 2030 voldoende waterstof beschikbaar is om de DRI op waterstof te stoken en de klimaatdoelen te kunnen halen.Wie betaalt de verduurzaming van Tata Steel?De FNV schat de kosten voor de bouw van de nieuwe installaties rond de 1,4 miljard euro. De vakbond gaat ervan uit dat het moederbedrijf die investering niet wil maken, omdat Tata Steel IJmuiden in de verkoop staat. Daarom wil de vakbond dat de subsidie die nu naar CO2-opslag gaat wordt ingezet voor structurele CO2-vermindering, dus voor de bouw van de nieuwe installaties. 'Hulp van overheden is noodzakelijk om de werkgelegenheid en leefbaarheid in de IJmond opnieuw in balans te brengen', staat in het rapport.Tot 2030 zal er niet genoeg groene waterstof en duurzaam opgewekte elektriciteit zijn om de nieuwe installaties op te laten draaien. De nieuwe fabrieken kunnen volgens de vakbond die periode overbruggen met gas. Dat is wel duurder en kan daarom ten koste gaan van de concurrentiepositie.Wil je meer weten over de verduurzaming van de industrie? Je leest het hier.