Dat het onderwijs en de zorg met enorme personeelstekorten te kampen zouden krijgen was al jaren bekend, maar politici en bestuurders geloofden het wel. Macht, invloed, inkomen, status en carrièreperspectief bleken zwaarder te wegen dan toewijding aan de publieke zaak. Liever een standbeeldje voor jezelf oprichten, dan met een simpele oplossing het algemeen belang dienen.
Met die wetenschap in het achterhoofd weten we nu in ieder geval hoe het wél moet met het elektriciteitsnet dat overbelast dreigt te raken. Directeur energietransitie bij netbeheerder Liander Daan Schut gaf in de Volkskrant een flinke waarschuwing af. In delen van Amsterdam is op het stroomnet geen ruimte meer voor nieuwe supermarkten of horeca, omdat er te weinig netcapaciteit is. Ook consumenten kunnen er last van krijgen. Schut sluit niet uit dat het gevolgen kan hebben voor de warmtevoorziening in de woonwijken, waardoor de plannen om in Nederland van het gas af te gaan in gevaar komen.
Netbeheerders roepen de overheid op de regie te nemen, omdat het voor heel Nederland gaat spelen en omdat de netbeheerder niet de keuze kan maken wie het als eerste aansluit. Daarnaast, zie de parallel met het onderwijs en de zorg, is er een gebrek aan goed gekwalificeerd personeel om de enorme hoeveelheid werk uit te voeren. Dus liever geen commissie instellen die er nog eens over gaat nadenken en na drie jaar met een onleesbaar rapport vol mistige aanbevelingen komt (vooruitschuiven!), maar leiderschap tonen door nu te beginnen, te luisteren naar de mensen die in de praktijk zien wat er gebeurt een helder plan opstellen voor de komende periode en kijken of het wordt uitgevoerd, want zo simpel kan het zijn.
Voorbeelden genoeg om inspiratie uit te putten. Vorige week sprak ik met changemaker Danielle Curfs, CEO van Medace, dat nieuwe uitvindingen in de gezondheidzorg versneld op de markt brengt. Door goed te luisteren naar waar de professionals in de praktijk tegenaan lopen, is het gelukt een systeem te ontwikkelen dat een product snel naar de markt brengt. Doorgaans een enorme klus, lachte ze, maar achteraf veel simpeler dan je denkt.
En in Mumbai werd in sloppenwijk Dharavi het coronavirus bedwongen door 'tracking, tracing, testing, treating', lees ik in NRC Handelsblad. Het bekende riedeltje dat iedereen ophangt, vertelt een jonge ambtenaar die verantwoordelijk is voor het deel van de stad waar Dharavi onder valt. Vaak werkt het niet, maar hier wel. Om een heel simpele reden: in Dharavi werden de vier t's daadwerkelijk uitgevoerd. Met hulp van lokale leiders, zorgvrijwilligers en ngo's die dagelijks van deur tot deur gingen in de claustrofobisch smalle straten om te checken hoe de bewoners zich voelden. Telkens weer de vragen: 'Iemand last van koorts? Hoesten?' Intussen reden mobiele 'testwagens' rond om gratis pcr- en snel tests uit te voeren. Wie positief bleek werd in een groot leegstaand gebouw van zeven etages ondergebracht, dat dienst deed als quarantainecentrum, omdat thuisquarantaine niet kan in hutjes van drie bij vier meter waar vijftien mensen wonen.
Een helder plan maken, het snel uitvoeren en kijken of het wordt nageleefd, met dank aan de inzichten van praktijkmensen en leiders die goed naar ze luisteren, zo simpel kan het zijn.
Benieuwd naar de podcast van Danielle Curfs, CEO van Medace? Beluister het hier.
