Op het eerste gezicht kwam het bericht van persbureau Bloomberg als een behoorlijke verrassing binnen. De Hongaarse hoofdeconoom van het Internationaal Energieagentschap Laszlo Varro wordt hoofd van het scenarioteam van Shell. Verrassend omdat het IEA vorige maand nog de energiesector maande zo snel mogelijk te stoppen met het zoeken naar nieuwe olie- en gasvelden, om de klimaatdoelen van Parijs te halen. Kort daarna werd Shell door de rechter op de vingers getikt, de uitstoot moet in hoog tempo omlaag.
Varro maakte deel uit van het zogenaamde kernteam dat het IEA-raport schreef. Dan durf je al tegen de wind in te zeilen. En als je dan ook nog eens in onzekere tijden een onvermoede coalitie met Shell aangaat, lijkt het of hier iemand opstaat die het profiel van een nieuwe leider vormgeeft. Varro laat zich in zijn blogs niet kennen als een drammerige klimaatactivist, of als iemand die onder invloed van geestverruimende middelen wilde sprongen maakt. Eerder iemand die het hele speelveld overziet. Die de geopolitieke consequenties weegt. Die snapt dat oliebedrijven in Rusland en Saoedi-Arabië denken garen te spinnen bij de uitspraak van de Nederlandse rechter. Maar die ook ziet wat beleggers zien: het gevaar van 'stranded assets', van beleggingen die door strenge wetgeving of extreme klimaatverandering straks nauwelijks nog iets waard zijn. Het zware vrachtvervoer en de lucht- en scheepvaartindustrie houden intussen ook de adem in.
Laszlo Varro werkt al jaren mee aan de World Energy Outlook van het IEA, constateerde daarin dat berichten over de dood van olie voorbarig zijn, maar erkende vijf jaar geleden al dat 'technologische ontwikkelingen en energiebeleid het vraagtraject beïnvloeden.' Lang voor het baanbrekende rapport van zijn IEA, en lang voor de rechterlijke uitspraak trok hij al één belangrijke strategische conclusie: de olie-industrie moet blijven investeren in haar 'upstreamsector, om uitputting van de bestaande productie te vervangen. Ironisch genoeg, betoogt hij, was het niet het klimaatbeleid of de elektrische auto die een einde gaat maken aan de olie-industrie oude stijl. De versnelling komt uit de sector zelf, vanwege haar innovatieve en technische vernuft. De 'oude economie' is volgens hem goed in staat tot disruptieve innovatie, door big data en digitalisering in de bedrijfsvoering te integreren.
Zo gezien is de stap van Varro een stuk minder verrassend. Zijn teksten klinken ook robuuster en volwassener dan die van CEO Van Beurden, die teleurgesteld is dat de rechter Shell er als enige uitpikt. Het argument van het kleine kind dat betrapt wordt: 'En hij dan!' Varro begrijpt dat anderen snel zullen volgen, al dan niet gedwongen. Hij durft tegen de wind in te zeilen uit zelfbewustzijn. Zijn geheim: een jeugd in het Oost-Europa van de jaren zeventig, waar hij een 'hartstochtelijke afkeer en een diep wantrouwen tegen autoritaire regimes' ontwikkelde, met incompetente marionettenregeringen die aan de touwtjes van Moskou hingen.' Hij begon een nieuw leven in Mexico, waar hij verliefd werd op de taal, de cultuur en de tradities. En werd gegrepen door de boeken van Isabel Allende, met 'haar krachtige boodschap over strijd, lijden, liefde en hoop.' Shell heeft een nieuwe vrijdenker aan boord. Benieuwd hoe ver zijn invloed reikt.
Shell belooft schoorvoetend beterschap en versnelt verduurzaming van activiteiten. Maar helemaal van harte gaat het niet. Meer weten? Lees verder.
