Marc Seijlhouwer 24 november 2020, 17:35

Luchtvervuiling zorgt voor meer Europese doden dan COVID-19

Elk jaar bezwijken bijna 400.000 Europeanen aan de gevolgen van luchtvervuiling. Ter vergelijking: COVID-19 zorgde tot nu toe voor 235.000 Europese slachtoffers. Het lukt Europa niet om luchtvervuiling structureel aan te pakken, vooral in steden. De grootste boosdoeners zijn fijnstof, stikstof en ozon. De EU hoopt dat de Green Deal niet alleen de CO2-uitstoot, maar ook de luchtvervuiling verhelpt.

Luchtvervuiling adobe stock

Gisteren verscheen het nieuwste rapport over de luchtkwaliteit in Europa, opgesteld door de European Environment Agency (EEA). Het rapport maakt de balans op over 2019, en ziet dat de hoeveelheid vroegtijdig gestorven mensen als gevolg van luchtvervuiling nauwelijks daalt. In vergelijk met 2008 (417.000 doden) stierven er in 2019 slechts 9 procent minder mensen: 379.000.

Minder stikstof door nieuwe regels

Er is ook goed nieuws. Het aantal doden door stikstofdioxide (NO2) halveerde in een periode van tien jaar. Het aantal vroegtijdige sterfgevallen door ozon steeg echter. De onderzoekers van EEA zien wel dat schonere energie- en transportsectoren minder luchtvervuiling veroorzaken, als gevolg van strengere EU-regels. Aan de andere kant zorgen de landbouw en gebouwde omgeving nog steeds voor teveel luchtvervuiling.

De problemen zijn het grootst in landen in het voormalig Oostblok en in Italië. Maar alle steden in Europa hebben te lijden onder de slechte luchtkwaliteit, en dat kost jaarlijks honderdduizenden levens. De cijfers zijn opmerkelijk als ze worden vergeleken met het officiële aantal doden door COVID-19: dat ligt op dit moment rond de 235.000. Hoewel deze twee aantallen niet een-op-een te vergelijken zijn, laat het wel zien hoe groot het probleem is.

Lees ook: Vijf manieren om de luchtkwaliteit te verbeteren

Green Deal

In een reactie zei de Lithouwse Eurocommissaris Virginijus Sinkevičius dat Europa blijft werken aan schonere lucht. De Green Deal, het EU-plan om in 2030 veel minder en in 2050 geen CO2 meer uit te stoten, moet ook bijdragen aan minder luchtvervuiling. Een elektrische auto is immers niet alleen goed voor het klimaat, er komt ook geen fijnstof uit de motor. Ook zullen energiecentrales die fossiele brandstoffen verstoken en daarbij fijnstof produceren straks verleden tijd zijn.

Corona en luchtvervuiling

Voor de korte termijn heeft luchtvervuiling een extra risico. Er lijkt namelijk een verband tussen het gevaar van COVID-19 en de mate van luchtvervuiling in een buurt of land. Bovendien maken zowel Corona als luchtvervuiling ouderen en mensen met een onderliggende aandoening kwetsbaar. Aan de andere kant zorgen de Europese lockdowns voor minder (vlieg)verkeer, waardoor de vervuiling door fijnstof afneemt. Wat dat zal betekenen voor het aantal vroegtijdig overledenenen voor 2020 durven de onderzoekers nu nog niet te zeggen.

Lees ook: Nieuw akkoord moet luchtkwaliteit in Nederland verbeteren

Bron: EEA Beeld: Adobe Stock

Klimaatpositieve stoelen gemaakt van hennep en hars

Meubelfabrikant VepaDrentea presenteert vandaag een stoel gemaakt van volledig biologisch restmateriaal. De stoel bestaat uit hennep en hars. Beide materialen zijn biologisch en recyclebaar. Met de productie wordt volgens de meubelfabrikant meer CO2 opgenomen dan uitgestoten, waarmee het meubel klimaatpositief is.Het Nederlandse meubelmerk zegt de meest duurzame stoelen ter wereld te hebben ontwikkeld. Plantics ontwikkelde een soort hars waardoor de hennepvezels aan elkaar blijven kleven. Dat materiaal is gebaseerd op een ontdekking van UvA-onderzoeker Gadi Rothenberg, die in zijn zoektocht naar een biobrandstof uit afvalmateriaal per ongeluk stuitte op kleverige hars.Lees ook: CO2-heffing voor afvalsector helpt Nederland niet op circulair te wordenGepattenteerde stoelkuipHennep groeit zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen, heeft weinig water nodig en wordt in Nederland verbouwd. Ook neemt het CO2 op en zijn de vezels heel sterk. Om die redenen is er voor dat materiaal gekozen. "Hoewel de kuipen in de natuur volledig afbreekbaar zijn, breken we ze liever niet af. Dat is zonde en onnodig. De kuip wordt vermalen en daarna opnieuw geperst. Met dezelfde kwaliteit en eindeloos opnieuw. Wij zijn het enige bedrijf ter wereld waarbij dit mogelijk is zonder dat er nieuwe grondstoffen worden toegevoegd," zegt Janwillem de Kam, directeur van VepaDrentea. Lees ook: Ikea gaat ook in Nederland gebruikte meubels terugkopen om milieuvriendelijker te wordenSubsidie voor energie-innovatieHet onderstel van de stoel bestaat uit PEFC-gecertificeerd hout, wat betekent dat het hout afkomstig is uit duurzaam beheerd bos dat in stand blijft. Het stalen onderstel is gemaakt van gerecycled staal. De stoelen zijn zo gemonteerd dat ze makkelijk uit elkaar te halen zijn voor hergebruik. Het duurde in totaal twee jaar om de biologische en recyclebare stoelkuip te ontwikkelen, die mede daarom gepatenteerd is. Het project kreeg subsidie voor energie-innovatie van het ministerie van Economische Zaken. Als je uitgekeken bent op de stoelen wil VapaDrentea ze graag weer terug om te hergebruiken. Lees ook: Proef in Utrecht met herbruikbare koffiebekers  Bron: VepaDrentea | Beeld: Shutterstock (niet de stoelen waar het om gaat) Foto 2: VepaDrentea