Kamervoorzitter Martin Bosma nam vanochtend de Klimaatnota
in ontvangst. Daarin kijkt het kabinet terug op het klimaatbeleid en de voortgang daarvan in het afgelopen jaar, en legt het verantwoording af over plannen voor de toekomst. Net als bij de Miljoenennota gebruikelijk is, werd de Klimaatnota in een koffertje aan voorzitter Bosma aangeboden.
Netcongestie aanpakken
Een van de grootste ingrepen die Hermans in de nota aankondigt, is het bouwen van 50.000 transformatorhuisjes. Dat zijn huisjes die stroom met middenspanning omzetten naar laagspanning, zodat de elektriciteit naar huizen getransporteerd kan worden. Vanwege netcongestie en de noodzaak om steeds meer van ons energiesysteem te elektrificeren, is het uitbouwen van het elektriciteitsnet cruciaal. Om gemeenten en netbeheerders bij die tijdrovende en ingrijpende klus te helpen, biedt het kabinet zogeheten ‘vliegende brigades’ aan.
Ook kondigt Hermans andere maatregelen aan om sneller infrastructuur voor duurzame energie aan te leggen. Zo gaan juridische procedures voor elektriciteitsprojecten van 21 kilovolt of meer verkort worden, zodat de ontwikkeling met wel 1,5 jaar versneld kan worden. Denk daarbij aan de aanleg van hoogspanningslijnen. Ook wil de minister inwoners financieel gaan ‘belonen’ voor het verspreid gebruiken van stroom gedurende de dag. Als huishoudens bijvoorbeeld buiten piekmomenten stroom vragen van het net, moeten ze hiervoor gecompenseerd worden in hun betaalde nettarieven.
CO2-heffing afschaffen
In lijn met het hoofdlijnenakkoord dat de coalitiepartijen met elkaar sloten, besluit minister Hermans om geen nieuwe nationale wetgeving in te voeren die dubbelt met Europees beleid. Ook besluit ze om de Nederlandse CO2-heffing op industriële bedrijven terug te draaien. Daarmee wil ze Nederland gelijktrekken met buurlanden en een gelijker speelveld creëren. Ze is bang dat bedrijven anders overwegen te vertrekken naar andere landen.
Onwaarschijnlijk
Tegelijkertijd met de Klimaatnota publiceerde het PBL de Klimaat- en Energieverkenning 2024. Daarin wordt uiteengezet hoe Nederland vordert met het uitvoeren van klimaatbeleid. Ook deed het PBL een voorspelling of de klimaatdoelen nog binnen bereik zijn. Dat oordeel is snoeihard: nee. ‘Het is heel erg onwaarschijnlijk dat Nederland het wettelijke klimaatdoel van 55 procent emissiereductie in 2030 haalt’, schrijft het PBL. Als het kabinet huidig beleid blijft volgen, stevenen we af op een reductie van slechts 44 tot 52 procent. Vorig jaar was die bandbreedte nog 46 tot 57 procent.
‘Even slikken’
De Nationale Vereniging Duurzame Energie (NVDE) vindt die conclusie zorgwekkend. Voorzitter Olof van der Gaag: “Dit is wel even slikken. We komen dichter bij de deadline van 2030 en verder van het doel. De politiek heeft nodeloos tijd verloren en er zijn noodzakelijke maatregelen van de plank gevallen.”
Wel noemt hij het hoopgevend dat het Nederlandse klimaatbeleid een ‘stevige bodem’ heeft. De onderkant van de voorspelde reductie-bandbreedte is namelijk minder hard gedaald dan de bovenkant. “Het is zaak die bodem op te hogen”, vindt Van der Gaag. Maar hij geeft ook aan dat zigzagbeleid van de overheid schadelijk is voor bedrijven die in duurzame-energieprojecten willen investeren. “We verwachten een stimulerende overheid in plaats van een remmende. Burgers en bedrijven moeten worden aangemoedigd en geholpen om stappen te zetten bij verduurzaming.”
