Marc Seijlhouwer 06 september 2021, 16:48

Na klimaatwetenschappers en jongeren zeggen ook medici: klimaatverandering is gevaarlijk

Klimaatverandering vormt het grootste risico voor de volksgezondheid en moet zoveel mogelijk beperkt worden. Dat staat in een oproep die 200 medische tijdschriften maandag plaatsen. Het is een noodkreet van een beroepsgroep die zich tot nu toe niet veel mengde in het duurzaamheidsdebat.

Arts mondkapje stethoscoop change inc adobe stock De opwarming van de aarde gaat bij een heleboel mensen voor slechtere gezondheid zorgen. | Credits: Adobe Stock

Warmt de aarde op, dan zorgt dat voor gezondheidsproblemen. Zo sterven er meer mensen door de hitte, maar er komt ook meer huidkanker, uitdroging en andere warmte-gerelateerde problemen voor. Door opwarming komen ook tropische infectieziekten naar Nederland (bijvoorbeeld door de tijgermug), met alle gevolgen van dien. Wetenschapstijdschrift The Lancet schreef er eerder dit jaar al over, toen ook als waarschuwing.

Toch is de oproep opmerkelijk; hij is afkomstig van hoofdredacteuren en ‘board directors’ van medische tijdschriften. Deze mensen zijn veelal zelf artsen. Te midden van de grootste pandemie in een eeuw tijd noemen deze mensen niet covid-19, maar het klimaat als de grootste bedreiging. Het laat zien hoe ernstig de gevolgen ervan over de hele wereld kunnen zijn.

Wat kan de zorg zelf doen om duurzamer te worden? Lees het hier

Concrete actie voor klimaat

De oplossing is niet eenvoudig, volgens de ondertekenaars van de brief. Het vereist concrete actie. Niet alleen doelen voor in de verre toekomst, maar maatregelen die nu iets uithalen. Zoals er miljarden vrijkwamen om de coronaproblematiek het hoofd te bieden, zo moeten er ook miljarden vrijkomen om klimaatverandering zoveel mogelijk te voorkomen. En die miljarden moeten vooral van de rijke landen komen, aldus de hoofdredacteuren. Zij hebben de meeste uitstoot veroorzaakt en moeten nu de rekening betalen.

Daarmee is de brief ook politiek. Als het om volksgezondheid gaat, is het belangrijk om alle landen te helpen. Ook, of juist, de meest kwetsbare, arme landen. De pandemie laat zien hoe die kwetsbaarheid grote gevolgen kan hebben, en juist door mensen daar weerbaar te maken voor het klimaat kan ook de welvaart verbeteren, bijvoorbeeld met lokale projecten voor duurzame stroom die werkgelegenheid opleveren. Daarmee zullen deze mensen minder met klimaatschade te maken krijgen, en ook gemiddeld langer leven.

Gezondheid en milieu

Het verband tussen het milieu en gezondheid van mensen is al langer bekend. Dat de oproep kort na het IPCC-rapport komt, dat ook tot snelle en vergaande actie maant, is ongetwijfeld geen toeval. Of de wereldleiders gehoor geven aan deze oproep, nadat er al talloze andere groepen zijn geweest die ongeveer hetzelfde zeggen, valt te bezien.

Wil je meer weten over gezondheid, klimaat en milieu? Lees dit stuk van Change Inc.-redacteur Rianne Lachmeijer

Binnenvaart is vanaf vandaag een stuk duurzamer met elektrisch schip

Het project rond de Alphenaar begon vorig jaar. Grote bedrijven besloten een infrastructuur op te zetten om elektrische binnenvaart mogelijk te maken. Het schip heeft, net als een elektrische auto, een grote batterij aan boord die voor energie zorgt die naar een elektromotor gaat. Wat het project vernieuwend maakt, is de manier van opladen. Een schipper kan het niet veroorloven om lange tijd aan de kade op te laden. Dus zorgde Zero Emission Services (ZES), het bedrijf achter dit project, voor een alternatief. Meer lezen over hoe het project ontstond? Kijk dan hier Container vol batterijen Dat alternatief zijn kant-en-klare, opgeladen batterijen die langs de kant van het water staan te wachten op het schip. De Alphenaar vaart zo in etappes tussen Alphen en Moerdijk. Het gaat spullen ophalen en leveren aan bierbrouwerij Heineken. De containers vol batterijen worden volgeladen met groene stroom, en als de Alphenaar van batterij wisselt hangt de schipper de lege batterijcontainer aan het stopcontact zodat hij bij een volgende trip weer vol is. Zo moet de zero-emissie scheepvaart snel realiteit worden. De sector worstelt met verduurzaming, net als de vliegtuigwereld. Stookolie is goedkoop, een nieuw schip kopen is (te) duur en echt praktische alternatieven zijn niet beschikbaar. Het feit dat er stops nodig zijn om nieuwe batterijen in te laden, laat ook de uitdagingen van elektrische binnenvaart zien. Voor de oceaantankers die vaak dagen op zee zijn, is dit dan ook geen optie. Hoe kan het dan wel? Met waterstof bijvoorbeeld! 30 routes in 2030 Maar ZES heeft goede hoop voor de binnenvaart. Na de lancering van het bedrijf, een jaar geleden, is het eerste praktijkvoorbeeld nu een feit. De komende jaren tot 2030 moeten er nog 30 vaarroutes bijkomen, zodat elektrisch varen steeds normaler wordt. Uiteindelijk kan de groeiende infrastructuur er ook toe leiden dat het aanschaffen van een elektrisch schip (voor zover de markt deze gaat ontwikkelen) een goede investering wordt voor binnenvaartrederijen.