De discussie over een nieuwe bestuurscultuur werd meteen na de verkiezingen flink aangezwengeld. Vooral demissionair premier Mark Rutte toonde weer zijn gevoel voor timing door precies op de juiste momenten te kiezen voor deemoed of sturing, al naar gelang het voor hem het beste uit kwam. Die handigheid steekt steeds schriller af tegen het gepruts van Hugo de Jonge en Ferdinand Grapperhaus, terwijl dat duo toch een geschiedenis vol harde waarschuwingen heeft opgebouwd.
Toch toonde Grapperhaus zich weer klunzig voor de camera's door 'Zeg mondkapje waar ga je henen' te zingen. En Hugo de Jonge speelde weer op het verkeerde moment de populaire leraar met zijn 'Dansen met Jansen.' Te veel overmoed en bravoure op het verkeerde moment. Aan de intussen ellenlange lijst van missers kan De Jonge er na de slordige persconferentie van vorige week vrijdag weer eentje toevoegen. Het prestigeproject 'Ademtest corona' blijkt op een fiasco te zijn uitgelopen. De ademtestapparaten voor corona zouden in tientallen GGD-teststraten worden geplaatst, maar de resultaten zijn zo beroerd dat de GGD's weigeren de ademstests in gebruik te nemen.
Foutje, bedankt!
Als de demissionaire minister van Volksgezondheid van tevoren enige voorzichtigheid had betracht, zou dat in zijn voordeel hebben gewerkt, maar het tegendeel bleek waar. Hij noemde de ademtest 'een prachtige Nederlandse innovatie, waar de hele wereld jaloers op is.' Als hier geen patroon zichtbaar is weet ik het niet meer. Tot nu toe komen hij en zijn kompanen telkens weer weg met excuses na blunders of 'verkeerde inschattingen' en spelen ze gulle Sinterklazen met ruime financiële tegemoetkomingen voor gedupeerde partijen, betaald uit een nieuwe pot bijgeleend geld. Foutje, bedankt! Dat was destijds een populaire slogan van verzekeringsmaatschappij Reaal en werd later gebruikt als alibi om je voor een fout te excuseren.
De Jonge heeft blijkbaar goed naar die slogan gekeken, maar een serieuze leiderschapscursus beter was geweest. Aanvankelijk was het coronabeleid een kwestie van zoeken en tasten, van improviseren in de mist. Voor een groot deel is het dat nu nog, maar pas daar dan ook je houding en taalgebruik op aan en ga niet elke keer voor de populariteitsprijs. Ik vrees dat een toptraining op Harvard, mochten ze hem er al toelaten, ook niet meer helpt. Voor zijn opvolgers is de remedie het hoofd te allen tijde koel te houden, om beter doordacht en minder overmoedig beleid te voeren. Fouten maken is onvermijdelijk, hoog van de toren blazen niet. Dan kom je zelfs niet meer weg met ‘foutje bedankt’. Lowlands-directeur Eric van Eerdenburg verwoordde in NRC Handelsblad het gevoel dat onder veel ondernemers heerst. Hij spreekt van een 'onmogelijke, onwerkbare situatie' en heeft het over 'onbehoorlijk bestuur.' Als een man die bewezen heeft zijn hoofd wel koel te kunnen houden dit soort termen loslaat, vrees ik dat de nieuwe bestuurscultuur in Den Haag nu al een zachte dood is gestorven.
