Jeroen de Boer
20 februari 2026, 06:58

Nieuwsupdate: Overheid kan duurzaam gedrag slim stimuleren en uniek biomateriaal sterker door watercontact

De overheid kan duurzamer gedrag slimmer stimuleren met positieve en negatieve prikkels, volgens de Wetenschappelijke Klimaatraad. Verder in het nieuws: EU-subsidies bevoordelen dierlijke productie en uniek biomateriaal wordt sterker door contact met water.

gedragsverandering duurzaam leven klimaat CO2 besparen De overheid kan ervoor zorgen dat duurzaam gedrag meer als de norm wordt ervaren. | Credits: Getty Images

Overheid kan meer doen om duurzaam gedrag te stimuleren

Vaker met de trein reizen, minder rood vlees eten, je woning verduurzamen. Aanpassing van gedrag kan veel invloed hebben op de uitstoot van broeikasgassen, maar blijkt in de praktijk vaak lastig te realiseren. In een nieuw advies stelt de Wetenschappelijke Kllimaatraad dat de overheid meer kan doen om duurzaam gedrag te stimuleren met een combinatie van positieve en negatieve prikkels.

Belangrijk is om een omgeving te creëren waarin duurzaam gedrag ‘gemakkelijk, betaalbaar, aantrekkelijk en de norm is’, onder meer via subsidies. Tegelijk moet gedrag dat klimaatrisico’s vergroot worden ontmoedigd via normeren en beprijzen. Daar hoort ook het wegnemen van contraproductieve prikkels bij, zoals het afschaffen van fossiele subsidies.

Lees ook: Klaas Dijkhoff over gedragsverandering: ‘Kweekvlees moet net zo door mijn baard druipen als slachtvlees’

Startup voor waterzuivering van innovatiefste student uit de startblokken

Afgelopen jaar was Bas Emaus één van de winnaars van de prijs voor de Innovatiefste Studenten van 2025. De student biomedische wetenschappen – hij is inmiddels afgestudeerd – ontwierp een ingenieuze manier om water te zuiveren met gelballetjes waarin microalgen zitten. Als je de balletjes uitzet bij water van rioolzuiveringsinstallaties, eten de algen de vervuiling op: stikstof, fosfaten, zware metalen.

Donderdag meldde Emaus dat de officiële oprichting van zijn startup JiTiBa Algae Technologies een feit is. Medeoprichter Ricardo Guanella Cronenbold brengt als chief operating officer ruime ervaring in de biotechnologie in. Serie-ondernemer Leon Schipper is ook ingestapt en aangesteld als chief business officer. JiTiBa heeft al meerdere partners weten te strikken, waaronder Modderkolk Projects & Maintenance BV, Deltares, AquaMinerals en Water Alliance, aldus kersverse ceo Bas Emaus.

Lees ook: Bas Emaus (22) wil water zuiveren met algen: ‘We kunnen de stikstofcrisis 2.0 oplossen’

Automatische scanner versnelt effectieve afvalscheiding op Schiphol

Afvalverwerker Renewi heeft een overeenkomst gesloten met Schiphol voor de ingebruikname van een automatische afvalscanner. Die biedt inzicht in de samenstelling van afvalstromen op productniveau. Schiphol kan het recyclingpercentage van afvalstromen hierdoor aanzienlijk verhogen. De automatische scanner kan in 45 minuten drie 660-litercontainers analyseren, terwijl dat met handmatig uitzoeken een dag in beslag zou nemen.

Het systeem levert automatische rapportages die gebruikt kunnen worden om om afvalscheidingsprocessen te optimaliseren. Renewi wil het scansysteem na de introductie bij Schiphol ook voor andere klanten gaan inzetten.

Lees ook: Deze Nederlandse oplossing voor recyclen composiet van windturbines en boten wordt op industriële schaal toegepast

Vlees en koemelk krijgen veel meer EU-subsidie dan plantaardig eten

Het Europese landbouwbeleid bevoordeelt de productie van melk en vlees met een grote emissievoetafdruk, vergeleken met eiwitrijke, plantaardige alternatieven. Dat blijkt uit een analyse van de Britse non-profitorganisatie Frisse. Zo zijn de subsidies voor rundvlees 580 keer zo hoog als die voor eiwitrijke linzen en bonen (8 miljard euro tegenover 14 miljoen euro). Hetzelfde geldt voor zuivelproducten, die 500 keer meer subsidie krijgen dan bijvoorbeeld noten en zaden (16 miljard euro tegenover 29 miljoen euro).

In de loop van dit jaar beslissen beleidsmakers in de EU over het landbouwbeleid voor de periode van 2028 tot en met 2034.

Lees ook: De boon is terug: is het ontbrekende puzzelstukje in de eiwittransitie daarmee eindelijk gevonden?

Onderzoekers ontwerpen biomateriaal dat sterker wordt bij watercontact

Plastics zorgen op allerlei manieren voor belasting van het milieu. Met alternatieven gebaseerd op biologische materialen wordt veel geëxperimenteerd, waarbij de grote uitdaging is om de nuttige materiaaleigenschappen van plastics te behouden. Veel biologische materialen hebben bijvoorbeeld de neiging om slapper te worden als ze in contact komen met water. Om dat nadeel te ondervangen worden vaak beschermende coatings aangebracht, maar die doen duurzaamheidsvoordelen van biologische materialen deels teniet.

Een team van onderzoekers uit Catalonië en Singapore denkt een oplossing te hebben gevonden voor dit probleem, zo meldt Eurekalert. Als basis hebben de wetenschappers chitosan gebruikt, een biologisch materiaal dat wordt gehaald uit onder meer de exoskeletten van schelpdieren. Dit materiaal wordt zo bewerkt dat het vochtresistent is en zelfs sterker wordt als het in contact komt met water. Volgens de onderzoekers is er voldoende potentieel om het productieproces grootschalig aan te pakken, omdat het basismateriaal niet alleen van schelpen, maar ook uit biologisch afval kan worden gewonnen.

Lees ook: In de strijd om kritieke grondstoffen wordt circulariteit een geopolitiek wapen: deze Nederlandse bedrijven lopen voorop

Inschrijving Transition Awards 2026 geopend: meld je duurzame project aan

De duurzame transitie krijgt vorm op steeds meer plekken in Nederland. In buurten, boardrooms, en fabrieken werken pioniers dagelijks aan oplossingen die het verschil maken. Ook dit jaar zet Change Inc. die projecten weer in de schijnwerpers met de Transition Awards. Ken jij – of bén jij – zo’n veranderaar? Dien je project in en laat zien hoe jouw initiatief bijdraagt aan de transitie van morgen.

Ook in de media:

  • Nederlandse overheid haalt in 2025 € 923 miljoen op met veiling CO2-emissierechten (Industrielinqs)
  • Een internet voor energie levert goedkope en betrouwbare stroom (Trouw)
  • Uitbreiding van Europees hoogspanningsnet vraagt om meer internationale samenwerking (CPB)
  • Cleantechfonds van Bill Gates stopt even met nieuwe investeringen en richt zich op bestaande participaties (Bloomberg)
  • Productie van groene waterstof gaat spectaculair stijgen in komende vijf jaar (Global Data)
  • Bij Europese duurzaamheidsrapportage CSRD worstelen bedrijven vooral met biodiversiteit (Accountant.nl)
  • Plug-in hybride auto’s leunen in de praktijk veel zwaarder op verbrandingsmotor dan volgens fabrieksopgave (Fraunhofer)
  • Kosten voor batterij-opslag dalen met 27 procent in 2025 (BloombergNEF)

Nieuwsupdate: EU-beleid voor klimaatadaptatie schiet tekort en Shell zet in op groen gas

EU-beleid voor klimaatadaptatie is onvoldoende Europa krijgt steeds meer te maken met hittegolven, droogtes, bosbranden, overstromingen en andere gevolgen van klimaatverandering. Dat heeft gevolgen voor onze veiligheid én ons concurrentievermogen. Toch doet de EU te weinig om voorbereid te zijn, concludeert de European Scientific Advisory Board on Climate Change (ESABCC).Het wetenschappelijke adviesorgaan pleit voor 'gecoördineerde actie op verschillende beleidsgebieden en bestuursniveaus'. Daarvoor zou een sterker EU-kader nodig zijn, inclusief een langetermijnvisie én het verplichten van klimaatrisicobeoordelingen in alle EU-beleidsmaatregelen en lidstaten.In het rapport uit de ESABCC dan ook kritiek op het verzwakken van klimaatrapportage-richtlijn CSRD, die nu alleen nog voor de grootste bedrijven geldt. De recente wijzigingen 'kunnen het toezicht op en het beheer van klimaatrisico's in de EU-economie verzwakken', stelt het adviesorgaan. Het benadrukt dat klimaatrisico's niet per se hand in hand gaan met de grootte van een bedrijf.Lees ook: De Omnibuswetgeving is een sigaar uit eigen doos Hoog energielabel maakt woning duurder, maar hoge energierekening óók Kopers zijn bereid meer te betalen voor een woning met een goed energielabel, blijkt uit onderzoek van het Kadaster. Woningen met energielabel G hebben gemiddeld een 18,9 procent lagere koopsom dan woningen met energielabel A en hoger. Ook andere zichtbare verduurzamingen, zoals zonnepanelen of een warmtepomp, doen de verkoopprijs stijgen.Opvallend genoeg wordt er voor woningen met een hoog energieverbruik ook meer geld neergeteld. De afgelopen jaren werd een huis ongeveer 0,5 procent duurder voor elke 250 euro aan extra energiekosten. Hoewel mensen met een hoog energielabel gemiddeld gezien minder aan energie uitgeven, zegt zo'n label niet alles over het werkelijke verbruik, benadrukt het Kadaster. Het kan bijvoorbeeld zijn dat een woning weliswaar zonnepanelen heeft, maar nog niet goed is geïsoleerd.Lees ook: Innovatie uit Eindhoven opent de deur voor warmtepompen in meer huishoudens Grootste koffieproducerende landen ter wereld worden te warm De koffieproductie staat wereldwijd onder grote druk. De vijf landen met de meeste koffieteelt (Brazilië, Vietnam, Colombia, Ethiopië en Indonesië), goed voor driekwart van de productie wereldwijd, kennen steeds meer dagen waarop het boven de 30 graden Celsius is. Vooral in Brazilië en Indonesië stijgt het aantal hete dagen hard, blijkt uit een onderzoek waar The Guardian over schrijft.Koffieplanten zijn zeer kwetsbaar voor hoge temperaturen. Ze produceren minder en zijn vatbaarder voor ziektes. De afgelopen jaren stegen de koffieprijzen al hard als gevolg van klimaatverandering.Lees ook: Douwe Egberts ruziet met supermarkten over koffieprijs: hoe klimaatverandering invloed heeft op de voedselketen Shell gaat voor groen gas Vanaf 2027 treedt de bijmengverplichting groen gas in werking voor energieleveranciers. Shell bereidt zich al voor op de hogere vraag naar de aardgas-vervanger. Het olie- en gasconcern wil meerdere grote vergisters bouwen in Nederland, schrijft Trouw. Daarin wordt gas geproduceerd uit mest en andere agrarische reststromen. Het gaat om vergisters in Coevorden, Den Helder en Emmen: locaties waar veel agrarische ondernemers zitten, zegt Shell.In Coevorden verwacht Shell jaarlijks 16 miljoen kuub groen gas te produceren uit mest. De bouw van de faciliteit moet nog wel gestart worden; daarvoor is het bedrijf afhankelijk van vergunningsprocedures. Ook in Den Helder, waar 19 miljoen kuub groen gas per jaar moet worden geproduceerd, is Shell bezig met de vergunningsaanvraag.Lees ook: Geothermie: kans voor fossielvrije stroom in Europa, al heeft Nederland er vooral wat aan als duurzaam alternatief voor gas Vrachtwagenheffing helpt verduurzaming transport, maar brengt ook hoge kosten Een extra heffing voor dieseltrucks zorgt dit jaar voor fiks hogere kosten voor Nederlandse transporteurs. 'Door het betalen naar gebruik en de beprijzing van de uitstoot, stijgen de verwachte netto kosten met 7 à 8 procent', zegt sectoreconoom Rico Luman van ING tegen RTL Z.Op 1 juli 2026 gaat de 'vrachtwagenheffing' in, waarna vrachtwagens moeten betalen per gereden kilometer. Lichtere en schonere voertuigen betalen relatief weinig. Dat moet de sector stimuleren te verduurzamen. Ook een deel van de opbrengsten vloeit terug naar de sector, bijvoorbeeld in de vorm van subsidies voor elektrische vrachtwagens.Lees ook: Changemaker Jeroen van den Oetelaar (DAF) ziet glansrol voor elektrische trucks: 'Wie erin rijdt, ziet dat dit de toekomst is' Delen Antarctica hebben kantelpunt al bereikt Waar het oosten van Antarctica pas instabiel wordt bij nog meer opwarming van de aarde, hebben delen van West-Antarctica hun kantelpunt waarschijnlijk al bereikt en smelten die onomkeerbaar. Dat schrijft Nu.nl op basis van een deze week verschenen onderzoek.Een wereldwijde opwarming van 1 à 2 graden Celsius, waar we nu al zo'n beetje aan zitten, kan al zorgen voor het verlies van 40 procent van het ijs op West-Antarctica. Dat zorgt voor 2,1 meter aan wereldwijde zeespiegelstijging. Alleen al het smelten van de zogenoemde Thwaitesgletsjer in het westen is goed voor bijna een meter aan zeespiegelstijging.Lees ook: Klimaatkantelpunten kosten duizenden miljarden euro's: 'Nu investeren in groene opties is veel goedkoper' Ook in de media:VS-staten slepen regering-Trump voor rechter voor financiering groene energie (Reuters) Trump schrapt cruciaal klimaatbeleid: wat betekent dat voor het klimaat? (de Volkskrant) EU-landen willen strengere prijsbeperkingen op nieuwe koolstofmarkt (Reuters) Diesel leek op sterven na dood, maar Stellantis geeft het nog een kans (de Volkskrant) Voor nieuwe woningen is geen elektriciteit, maar voor stroomslurpende datacenters wel. Hoe kan dat? (NRC) Kloof in wereldwijd energiebeleid groeit, ziet hoofd van Internationaal Energieagentschap (Financial Times)