Als de angst regeert is het niet gek dat wij gewone burgers in de emotie schieten, maar van de boven-ons-gestelden mogen we meer verwachten. Sterker nog: ze voelen zich geroepen een positie met macht te bekleden, worden daar goed voor beloond en moeten laten zien dat ze meer in hun mars hebben dan wij.
Een minister en burgemeesters die zichzelf op de momenten waar het op aankomt niet helemaal in de hand hebben, doen er goed aan in de spiegel te kijken en een harde conclusie te trekken. Net zo hard als het oordeel dat ze in hun nerveuze, ijdele onbezonnenheid voor een camera jegens anderen maken. En die conclusie zouden ze vervolgens in alle openheid met ons moeten delen, ongeacht de gevolgen. Dan laat je zien dat je het als leidinggevende niet voor jezelf doet. Het zou veel goed doen voor het vertrouwen in het openbaar bestuur.
Waardige en beheerste politiewoordvoerders
Als ze thuis op de bank zitten en tijd hebben om te reflecteren, raad ik ze het boek Woede en Tijd van de Duitse filosoof Peter Sloterdijk aan. Natuurlijk, eerst hard aanpakken en straffen. Geen discussie mogelijk, je gooit niet met stoeptegels naar de politie, je gooit geen ruiten in en je berooft nooit een winkel, daar geldt geen enkel excuus. Maar kijk thuis op de bank eens terug hoe waardig en beheerst politiewoordvoerders zich toonden en zet dat af tegen je eigen gedrag, waarin je je geheel misplaatst een Messias waant.
En lees dan de woedegeschiedenis van Sloterdijk. Hij stelt dat we ons sinds ons bestaan laten beheersen door 'de omgang met de altijd aanwezige voorraad woede', zoals Trouw het samenvatte. We laten ons leiden door alles wat tot die voorraad behoort: door trots en geldingsdrang, door behoefte naar vergelding en wraak en door verlangen naar waardigheid en eer. Je komt er alleen maar uit door die intense behoefte op iets anders te projecteren. Door het volgen van goed onderwijs en zodoende op eigen kracht je bestemming te vinden. Of door als ecoloog te strijden voor een schoner milieu. Dan zet je woede in als motor die de verantwoordelijkheid voor het eigen bewustzijn en dat van anderen op zich neemt. Het profiel van de gedreven leider die zich meer op het geheel dan op zichzelf richt.
Klimaatfinanciers zetten vaste koers uit
Juist in deze coronaperiode slagen de klimaatbewuste bedrijven erin zich te focussen op betere tijden na de pandemie. Hun geheim: klimaatfinanciers die een vaste koers uitzetten naar betere tijden. Adviesbureau Refinitiv berekende dat financiële instellingen in Amerika in de eerste maanden van 2020 een recordbedrag van 375,5 miljard dollar aan groene en duurzame obligaties hebben uitgegeven. En dat is 96 procent (!) meer dan in dezelfde periode in 2019.
Omdat de kosten van hernieuwbare energie dalen en het bewustzijn van de omvang van klimaatverandering toeneemt, lokken de marktkrachten investeerders naar groene financiering. Topman van vermogensbeheerder BlackRock Larry Fink zei in zijn jaarlijkse open brief ('Larry Fink's Letter to CEO's') dat hij verwachtte dat corona 'de aandacht van het klimaat zou afleiden', maar dat juist het tegenovergestelde gebeurde. En op basis van die nieuwe cijfers concludeerde hij dat de klimaatfocus de juiste richting is: 'We weten dat klimaatrisico investeringsrisico is. Maar we geloven ook dat de klimaattransitie een historische investeringskans biedt.'
