Redactie Change Inc. 11 maart 2022, 14:07

Oorlog in Oekraïne: een overzicht van wat Change Inc. schreef

De oorlog in Oekraïne is ruim twee weken bezig. De afgelopen tijd belichtte Change Inc. vanuit verschillende invalshoeken de mogelijke gevolgen van de oorlog voor het geopolitieke klimaatdebat. Tijd voor een overzicht.

Max kukurudziak qbc3 Zmxw0 G8 unsplash | Credits: Unsplash

De afhankelijkheid van Rusland en Europa is wederzijds als het om gas gaat

Eind januari naderde de spanningen tussen Oekraïne en Rusland al het kookpunt. We vroegen ons af of de dreigende situatie voor het bedrijfsleven reden tot onzekerheid was, gezien onze afhankelijkheid van Russisch gas. “De kans is groter dat Rusland als betrouwbare handelspartner wil worden gezien, dan dat ze rigide de kraan dichtdraaien”, zei senior energy economist Hans van Cleef van ABN Amro. Lees hier het hele artikel.

Oekraïne is meer dan gas: graan, ammoniak en uranium

In de oorlog tussen Oekraïne en Rusland gaat het in Nederland veel over gas. Maar wat minder wordt benoemd is dat Oekraïne rijk is aan allerlei waardevolle grondstoffen. Zo heeft Oekraïne het meeste (winbare) uranium van alle Europese landen en heeft het een enorme landbouwsector. Wat zijn de gevolgen van de oorlog op de productie van deze grondstoffen? Lees hier het hele artikel.

EU kan binnen een jaar van tweederde van het Russische gas af

In Europa wordt naarstig gekeken naar manieren om versneld van de afhankelijkheid van Russisch gas af te komen. En dat kan, volgens de Europese Commissie. Met het nieuw aangekondigde plan moet Europa ‘ruim’ voor 2030 onafhankelijk worden van fossiele brandstoffen uit Rusland. Tweederde van het doel kan zelfs al binnen een jaar bereikt worden. Hoe de Commissie dat wil doen, lees je in dit artikel.

Kort geleden nog ondenkbaar, maar nu realiteit: groene waterstof is goedkoper dan grijze

De oorlog in Oekraïne heeft de – toch al zeer hoge – aardgasprijs nog verder de hoogte in gejaagd. Dit is slecht nieuws voor veel sectoren en komt rechtstreeks tot uiting in de energierekeningen van de huishoudens. Dit biedt economische ruimte voor groene waterstof. De vraag is natuurlijk of dit effect blijvend is. Het volledige artikel lees je hier.

Hoe gaan Nederlandse bedrijven om met de aankomende gascrisis?

Steeds meer bedrijven laten van zich horen. Niet alleen vertrekken grote namen als Heineken, McDonald’s en Coca-Cola uit Rusland, ook Nederlandse bedrijven zoeken naar manieren om hun banden met Rusland te verbreken. Bijvoorbeeld door de afhankelijkheid van Russisch gas te beperken. Change Inc. haalde het net op bij een aantal bedrijven. Wat doen zij?

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Commerciële mijlpaal in kernfusie: voor het eerst wekt privébedrijf temperatuur van 100 miljoen graden op in reactor

Als kernfusie, het procedé dat onze zon van energie voorziet, op consistente basis zou kunnen ingezet worden op aarde, is het een bron van vrijwel onbeperkte schone energie. Maar er zijn nog een hele hoop obstakels die overwonnen moeten worden. Tokamak Energy heeft dit record gevestigd met zijn particulier gefinancierde kernfusiereactor, een ST40-tokamak. Volgens het in Oxford gevestigde bedrijf is dit “verreweg de hoogste temperatuur die ooit in een bolvormige tokamak en door enige particulier gefinancierde tokamak is bereikt”. Terwijl verschillende overheidslaboratoria plasmatemperaturen van méér dan 100 miljoen graden Celsius in conventionele tokamakreactoren hebben gerapporteerd, is deze mijlpaal in slechts vijf jaar bereikt, klinkt het. En wel tegen een kostprijs van minder dan 50 miljoen pond (66 miljoen dollar), in een veel compacter fusieapparaat. Ook werpt Tokamak Energy op dat de mijlpaal is geverifieerd door een onafhankelijke adviesraad bestaande uit internationale deskundigen. “Deze prestatie bevestigt verder dat bolvormige tokamaks de optimale route zijn voor de levering van schone, veilige, goedkope, schaalbare en wereldwijd inzetbare commerciële fusie-energie“, aldus Tokamak Energy. Wat is kernfusie eigenlijk? Lees het hier. Tokamak Bij kernsplijting, het proces in conventionele kernreactoren, worden radioactieve elementen gesplitst om zo energie vrij te maken. Kernfusie doet net het tegenovergestelde. Bij kernfusie worden immers twee vormen van waterstof samengesmolten, waarbij per gewichtseenheid van de brandstof ongeveer vier keer meer energie vrijkomt dan met een kernsplijtingsreactor en “vier miljoen keer meer dan bij verbranding van fossiele brandstoffen”. Kernfusie levert, in tegenstelling tot kernsplijting, geen langdurig radioactief afval op. Een paar laboratoria in de wereld maken gebruik van een tokamak, een speciaal type kernfusiereactor, om de fusiebrandstof – de “zware” waterstofatomen deuterium en tritium – te verhitten tot honderd(en) miljoenen graden Celsius. Dit vormt een plasma dat ongeveer tien keer heter kan zijn dan de zon – waardoor de reactor, gedurende de paar seconden dat hij draait, de heetste plek in ons zonnestelsel is. Tokamak-fusiereactoren gebruiken magneten om een plasma in te sluiten en te isoleren, zodat het de hoge temperaturen kan bereiken waarbij fusie optreedt. Voor tokamaks zijn hoge magneetvelden nodig om de oververhitte brandstof in te sluiten, en hogere magneetvelden maken een kleinere tokamak mogelijk. Hogetemperatuursupergeleiders kunnen deze veel sterkere magnetische velden creëren en zijn dus belangrijk voor commerciële fusie-energie, schrijft World Nuclear News. Upgrade De ST40-machine zal nu een upgrade ondergaan en worden gebruikt om technologieën voor toekomstige machines te ontwikkelen. De ST-HTS, “die ’s werelds eerste bolvormige tokamak zal zijn om het volledige potentieel van hogetemperatuursupergeleidende magneten (HTS) te demonstreren”, zal naar verwachting midden dit decennium in bedrijf worden genomen. “We zijn er trots op dat we deze doorbraak hebben bereikt, die ons een stap dichter brengt bij het voorzien van de wereld van een nieuwe, veilige en koolstofvrije energiebron”, aldus Chris Kelsall, CEO van Tokamak Energy. “In combinatie met HTS-magneten vormen bolvormige tokamaks de optimale route naar schone en goedkope commerciële fusie-energie”, aldus nog Kelsall. “Ons volgende apparaat zal deze twee wereldleidende technologieën voor het eerst combineren en staat centraal in onze missie om goedkope energie te leveren met compacte fusiemodules.” Lees ook: Canadese kernfusiereactor kan doorbraak betekenen, ook voor NederlandSchrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.