Steeds wanneer je denkt dat de ernst van het klimaatprobleem wel genoeg is aangetoond, verschijnt er weer nieuw wetenschappelijk bewijs waarvan je oren gaan klapperen. Zo ook nu weer, nu een Britse onderzoeker aan de universiteit van Reading een schokkende vondst heeft gepubliceerd
in het wetenschappelijke tijdschrift Environmental Research Letters.
Klimaatverandering
Dat oceanen opwarmen als gevolg van klimaatverandering, was al bekend. Door het broeikaseffect van CO2 in de atmosfeer neemt de temperatuur op onze planeet toe, en daarmee ook de oppervlaktelaag van wateren. Dat is slecht voor het leven in de oceaan: koraal sterft uit en ook vissen en schelpdieren overleven minder makkelijk. Groepen mensen die afhankelijk zijn van vangst uit de zee, ondervinden hiervan hinder.
Bovendien zorgt warm water ook voor een hogere zeespiegel. Warm water zet namelijk uit en neemt meer ruimte in. Dat brengt het risico van overstromingen met zich mee. Tot slot fungeren oceanen als ‘carbon sink’, wat wil zeggen dat ze CO2 uit de atmosfeer opnemen. Warmere oceanen kunnen dat minder makkelijk, waardoor er meer CO2 in de lucht blijft hangen. Dat versterkt weer het broeikaseffect.
Vier keer sneller
Onderzoeker Christopher Merchant berekende dat het opwarmen van de oceanen tegenwoordig veel rapper gaat dan voorheen. Nog niet zo lang geleden, in de jaren tachtig van de vorige eeuw, steeg de temperatuur in oceanen met ongeveer 0,06 graden Celsius per decennium. Tegenwoordig gaat dat ruim vier keer zo snel: 0,27 graden per decennium.
Merchant vergelijkt
het proces met het vol laten lopen van een badkuip. “In de jaren tachtig stond de warme kraan zachtjes aan, en warmde het bad langzaam op. Tegenwoordig stroomt de kraan veel harder. Daardoor warmt het bad ook veel sneller op.”
El Niño
In 2023 en 2024 bereikten de temperaturen van oceanen lange tijd achtereenvolgend recordhoogtes. Uit het onderzoek blijkt dat dit ten dele toe te schrijven is aan het weerfenomeen El Niño, waarbij het water in de Stille Oceaan gedurende een periode warmer is dan gemiddeld. Maar voor 44 procent waren de recordtemperaturen toe te schrijven aan klimaatverandering.
Daarom is er volgens Merchant maar één oplossing: stoppen met het uitstoten van CO2. “De manier om de opwarming van oceanen af te remmen is door de warme kraan dicht te draaien. Dat kan door de wereldwijde koolstofuitstoot te verminderen en in te zetten op net zero.”
