Rianne Lachmeijer 17 maart 2023, 09:00

Deze Europese rivier werd een nationaal park met hulp van het bedrijfsleven

De Albanese rivier Vjosa is een van de laatste wilde rivieren van Europa en sinds deze week een van de eerste Europese rivieren die zich een nationaal park mogen noemen. Het is het resultaat van een unieke samenwerking tussen de Albanese regering, lokale en internationale deskundigen, ngo’s, de IUCN én outdoorkledingbedrijf Patagonia.

Adobe Stock foto van de Vjosa rivier in Albanië vanaf grote hoogte De 400 kilometer lange Vjosa stroomt zonder onderbrekingen van dammen van bron tot zee. | Credits: Adobe Stock

“We hopen dat het anderen inspireert om samen de wilde, ongerepte plekken die we nog hebben, op een zinvolle manier te beschermen”, zegt CEO Ryan Gellert van Patagonia in een persbericht.

Meer dan 1.100 diersoorten

De Vjosa en de belangrijkste zijrivieren stromen zonder onderbrekingen – zoals dammen – van het Pindusgebergte in Griekenland tot de Adriatische kust in Albanië. De rivier en het omliggende gebied herbergen meer dan 1.100 diersoorten waaronder dertien diersoorten en twee plantensoorten die door de International Union for Conservation of Nature (IUCN) als bedreigde soort zijn aangemerkt.

Door de status van nationaal park – van het Albanese deel van de rivier – wordt het makkelijker om de rivier te beschermen tegen water- en landverontreiniging en ontbossing. Naast ecologische bescherming levert de nieuwe status van het gebied ook economische kansen voor lokale gemeenschappen. Die kunnen bijvoorbeeld aan de slag met verantwoord toerisme.

Hoe de rivier een nationaal park wordt

IUCN, Patagonia en de ngo’s van de campagne Save the Blue Heart of Europe zetten zich al acht jaar in voor de bescherming van de wilde rivieren van het Balkanschiereiland. Nu de minister-president van Albanië, Patagonia en de Albanese Minister van Toerisme en Milieu de verklaring van Europa’s eerste ‘Wild River National Park’ hebben ondertekend, begint de toekenning van de nationaalparkstatus pas echt. Die verloopt in twee fases.

In de eerste fase krijgt het actieve kanaal van de rivier de status. Hieronder valt ook het omliggende terrein. Zoals gebieden die risico lopen op overstromingen of erosie. De samenwerkende partijen verwachten dat deze fase in 2024 volledig is afgerond. In de tweede fase wordt gekeken of ook andere vrij stromende zijrivieren, privégronden en omliggende gebieden die om de dertig tot vijftig jaar overstromen, kunnen worden toegevoegd.

Ogen gericht op Griekenland

Ondertussen start de Albanese regering een gezamenlijk proces met de Griekse regering om ervoor te zorgen dat ook het Griekse deel van de rivier een nationaal park wordt. In Griekenland heet de rivier Aoös. Als het lukt om het transnationale park Aoös-Vjosa te realiseren dan is de rivier van bron tot zee beschermd.

Directeur Boris Erg van IUCN prijst de Albanese regering voor haar leiderschap en ambitie “We hopen dat andere regeringen in de regio en daarbuiten dezelfde ambitie tonen en helpen om het doel te bereiken om 30 procent van de planeet te beschermen in 2030”, zegt hij in een persbericht.

Lees/luister ook:

Nederlanders kampioen innovatief energie besparen

Onderzoeksbureau Statista voerde in opdracht van energiebedrijf Vattenfall een onderzoek uit onder 5.000 consumenten in Zweden, Finland, Duitsland, Nederland en Frankrijk. Daaruit blijkt dat Nederlanders in vergelijking met de buurlanden meer investeren in simpele maar effectieve energiebesparende maatregelen, zoals ledverlichting en tochtstrippen. Ook staan Nederlanders meer open voor langetermijninvesteringen in zonnepanelen, isolatie of nieuwe technologieën zoals (hybride) warmtepompen. 92 procent bespaart uit financiële overwegingen Uit het onderzoek, dat in januari dit jaar werd uitgevoerd, blijkt ook dat 92 procent van de ondervraagden in Nederland energie bespaart uit financiële overwegingen. 72 procent geeft aan hiermee ook een bijdrage te willen leveren aan het voorkomen van klimaatverandering. 71 procent wil met energiebesparing het uitputten van natuurlijke hulpbronnen voorkomen. Top 5 energiebesparingsmaatregelen Om minder energie te verbruiken hebben Nederlanders in hun dagelijks leven een hele reeks gedragsveranderingen doorgevoerd. De top 5 van de meest gebruikte maatregelen is: Alleen ruimtes verwarmen waar je aanwezig bent (82 procent)Thermostaat lager zetten (79 procent)Minder licht gebruiken (79 procent)Koken met een deksel op de pan (78 procent)Korter douchen (74 procent) Energie besparen in de zomer Volgens Heleen Boer, manager verbruik bij Vattenfall, kijken mensen in alle lagen van de samenleving naar het terugdringen van energieverbruik door hun gedrag aan te passen. Boer hoopt dat de energiebesparingstrend doorzet in het zomerseizoen. “We zien dat de energieprijzen nu dalen en het wordt de komende maanden interessant om te zien of dit invloed heeft op het bespaargedrag van Nederlanders gedurende de zomermaanden”, zegt ze in een persbericht van de energieleverancier. “Besparen werd nu vooral gekoppeld aan gas voor verwarming in het winterseizoen, maar in de zomer zijn er ook voldoende mogelijkheden. Denk aan het slimmer koel houden van je huis via zonneschermen of ventileren in de nacht in plaats van gebruik te maken van de airconditioning.” Uitstoot broeikasgassen 9 procent lager Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde eerder deze week dat de uitstoot van broeikasgassen in 2022 9 procent lager was dan in 2021. Dat komt vooral doordat er minder aardgas is verbruikt door de industrie, landbouw en gebouwde omgeving. Huishoudens zijn samen met kantoorgebouwen onderdeel van de gebouwde omgeving. Deze lagere uitstoot is overigens niet alleen te danken aan isolatiemaatregelen. Het aardgasverbruik hangt ook voor een groot deel af van hoe warm of koud een winter is. Lees ook: Sauna’s op zonnepanelen en warmtepompen hebben geen last van energiecrisisActie tegen massale energieverspilling gebouwenSamenwerken en inzicht krijgen. Zo verduurzaam je je organisatie