Marc Seijlhouwer 11 november 2020, 16:28

Urgenda overweegt opnieuw naar de rechter te stappen

Het kabinet moet snel met nieuwe maatregelen komen om de uitstoot voor het eind van 2020 terug te brengen. Anders haalt het de Urgenda-doelstelling niet, en overweegt de organisatie opnieuw naar de rechter te stappen om meer concrete actie af te dwingen. Dat schreef Marjan Minnesma, directeur van Urgenda maandag in een brief. Urgenda voelt zich niet serieus genomen, vertelt Minnesma in een interview.

Klimaatzaak credit chantal bekker urgenda 01 low res

Waarom overweegt Urgenda opnieuw om naar de rechter te stappen?

"Het kabinet liep vorig jaar 16,5 megaton achter op het doel, om de Nederlandse uitstoot met 166 megaton te verminderen (ten opzichte van 1990). Eerder beloofde de regering dat er extra maatregelen kwamen in oktober als het doel niet gehaald zou worden. Nu lijkt minister Wiebes nog geen extra pakket aan te kondigen, en wordt een motie voor extra maatregelen in de kamer afgeschoten door regeringspartijen. Ik heb het idee dat ik aan het lijntje wordt gehouden, het doel van het kabinet schuift steeds op. Dat bevalt me niet, want Urgenda is steeds coöperatief geweest, we hebben veel geduld gehad en bijvoorbeeld geen dwangsom als stok achter de deur gebruikt. Maar als blijkt dat de regering echt het doel niet gaat halen, kunnen we terug naar de rechter."

Lees ook: Prinsjesdag 2021: kabinet toont teleurstellend gebrek aan visie, meer sturing nodig

Is dat niet voorbarig? De raming van het PBL laat zien dat er nog steeds een kans is dat de doelen voor 2020 wel gehaald worden.

"Dat zou alleen lukken als corona zou zorgen voor grote economische krimp en we een zachte winter hebben. Dat lijkt onwaarschijnlijk. Bovendien: het PBL zat vanaf 2015 consistent 10-14 megaton verkeerd met de ramingen over de Nederlandse uitstoot. Zij voorspelden in 2019 nog een achterstand van 2-9 megaton CO2 aan het eind van 2019. Het bleek 16,5. Die verkeerde voorspelling heeft het kabinet in slaap gesust, ze hebben beleid gemaakt om maximaal 9, niet 16 megaton te overbruggen. Dus ik neem de voorspellingen van het PBL met een korreltje zout."

Moet Urgenda niet wat meer geduld hebben? Er heerst een pandemie, met bijkomende economische crisis. Dan is het begrijpelijk dat extra maatregelen langer duren.

"Volgens de PBL-cijfers zouden we zelfs over vijf jaar nog niet op het doel van 166 megaton reductie zitten. Regeringspartijen stemmen moties voor extra maatregelen weg. De beloofde adaptieve strategie blijft tot nu toe uit. En ik hoor uit de wandelgangen dat kolencentrales toch niet naar 25 procent hoeven af te schalen, maar naar 35 procent – en zelfs dat maar drie jaar lang. Al die verhalen zorgen ervoor dat ik me zorgen maak, dat ik voel dat het doel niet serieus wordt genomen. Maar ik geloof dat we nog steeds in een rechtstaat leven, en dat het kabinet zich dus aan het vonnis van de rechter houdt. Bovendien liet de pandemie zien dat het mogelijk is om die kolencentrales terug te schakelen. Dankzij de lage gasprijs stonden de kolencentrales lang stil. Dus als het economisch gunstig is kan het wel, maar voor het Urgendavonnis is het te ingewikkeld? Dat vind ik gek."

Lees ook: Dit zijn de klimaatplannen uit de Miljoenennota

Is er nog een kans dat het kabinet de doelstelling voor het einde van het jaar haalt?

"Natuurlijk niet. De uitstoot in de energiesector is al laag door de coronacrisis, maar het kabinet is veel te laat begonnen met maatregelen in andere sectoren, zoals industrie. Maar dat vind ik niet erg; als er een maatregelenpakket komt waarmee een steile lijn naar beneden zichtbaar wordt, dan ben ik tevreden – ook als het doel dan pas in maart, april wordt bereikt. Alleen: tot nu toe zie ik die maatregelen niet. Ik weet niet wat er achter de schermen in Den Haag gebeurt, misschien zijn de nieuwe regels bijna klaar, maar dat zie ik niet."

Wanneer stapt Urgenda dan definitief naar de rechter?

"Ik heb niet op een briefje staan wanneer. Maar als er niet snel serieus beleid komt, als men bijvoorbeeld wacht tot de verkiezingen en het probleem overdraagt aan een volgende regering, dan kan het vervelend worden. Ik hoop dat dat te voorkomen is. We vragen niets excessief; sterker nog, het halen van onze doelstelling helpt het kabinet ook met de eigen doelen voor 2030, die vooralsnog bij lange na niet gehaald worden. Maken ze nu goed beleid, dan profiteert het kabinet daar zelf dus ook van."

Lees ook: PBL: Nederland haalt CO2-doelen voor 2030 bij lange na niet

Beeld: Urgenda

Scale-ups in Nederland: langer doorwerken met een exoskelet

Human 2.0, de nieuwe mens. Dat was het plan van de Indiaase Gaurav Genani, die in 2010 naar Nederland kwam. In India had hij bedacht dat hij zich wilde toeleggen op het sterker en beter maken van de mens. De kennis in Nederland, en specifiek bij de TU Delft, was voor hem de reden om hierheen te komen. Met een team van bollebozen sleutelde hij jarenlang aan het concept voor een exoskelet dat mensen kan ondersteunen in hun werk. Zo werd Skelex geboren.Het idee achter de exoskeletten is maatschappelijk. We hebben in het westen te maken met vergrijzende bevolkingen. En als mensen ouder worden krijgen ze snel meer last van skelet- en spierproblemen. Vooral in zware beroepen: de bouw, zorg, defensie, auto-industrie. En hoewel de politiek druk discussieert over eventuele uitzonderingen voor zulke beroepsgroepen, verandert er voorlopig niks aan de gezondheidssituatie van de mensen die in die sectoren werken.Geen motor in het skeletSkelex bouwt exoskeletten zonder motor. Het systeem werkt met twee veren die zich aanspannen als je je armen naar beneden laat zakken. Als je vervolgens met de armen omhoog gaat, ondersteunt de veer je beweging. Zo kun je dus veel lang boven je hoofd werken, of dit nu statische of repetitieve werkzaamheden betreft. En dat is een uitkomst voor bedrijven en medewerkers. “Als je een zieke medewerker hebt, kost je dat een hoop geld”, vertelt European Sales Manager Ivar de Wit. “Dat kan je voorkomen met het exoskelet.”Het is dus niet de bedoeling dat de werkgevers hierdoor minder mensen aannemen, omdat een medewerker met pak meer kracht heeft. “Meestal kijkt de ARBO- of bedrijfsarts mee, en dan gaat het goed. Het gaat om het behoud van de medewerker, zorgen dat mensen langer goed door kunnen werken.”Daarmee zit dit bedrijf in een andere vorm van duurzaamheid dan veel anderen. Het gaat hier om duurzame arbeid. Nu wordt een zieke of oude werknemer vaak ingewisseld voor een jongere, die mag werken tot zijn of haar lichaam het opgeeft. Met de exoskeletten kan iedereen gezonder en langer doorwerken, zonder dat dat extra gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.Lees ook: Hoe bouwbedrijf Dura Vermeer zijn werknemers zo lang mogelijk gezond kan houdenExoskeletten in de zorgVoorlopig focust Skelex op de (scheeps)bouw, de constructie en de vliegtuig- en auto-industrie. De medewerkers moeten daar vaak repetitief en zwaar werk doen, dat makkelijker wordt met een exoskelet. Maar ook andere beroepsgroepen kunnen in de toekomst profijt hebben van zo'n pak. “In de zorg kan een echograaf, die vaak urenlang een echo-apparaat vast moet houden, hier baat bij hebben.” Ook in de agri-sector is er een grote groep die regelmatig urenlang boven de eigen macht werkt, zoals bij tomatentelers. Maar voor Skelex een nieuwe markt opgaat, kijkt het bedrijf of er aanpassingen nodig zijn. “In de zorg wil je bijvoorbeeld een makkelijk te ontsmetten versie, die misschien ook in het wit moet komen, om bij de uniformen te passen.”Die flexibiliteit is het unieke aan Skelex, in vergelijking met andere bedrijven die exoskeletten bouwen. “Wij kunnen alle aanpassingen maken die mensen willen, om zo precies aan de wensen te voldoen. We zijn daarmee ook meer een ontwikkelingsbedrijf, terwijl anderen meer voor massaproductie gaan.” De aanpak heeft succes; de Amerikaanse Luchtmacht koos bijvoorbeeld al voor Skelex. “Dat maakt het zakendoen ook makkelijk; als het leger daar voor je instaat, hoef je jezelf iets minder fanatiek te bewijzen.” Over vijf tot tien jaar hoopt de Wit dat Skelex de nummer 1 exoskelletenleverancier is.Advies voor andere bedrijvenHoewel Skelex in een niche zit, denkt De Wit toch dat andere ondernemers van hem kunnen leren. Zijn tip: “Kies je partners met zorg, en zorg dat zij invloed hebben. Wij bedienen een hele nieuwe markt, niemand kent dit nog. En de bouw is bijvoorbeeld best conservatief. Maar door samen te werken met een leverancier van stukadoorsmaterialen, kunnen wij mensen overtuigen om ons skelet te proberen. Dat is volgens mij het geheim van succes: zorg dat je vertrouwde bedrijven om je heen verzamelt.”Lees ook: Goedkoop exoskelet zorgt ervoor dat mensen weer kunnen lopenDuurzaambedrijfsleven profileert de komende weken scale-ups: Nederlandse bedrijven die inmiddels de start-upfase ontgroeit zijn en door willen stomen naar de volgende levensfase. Wat drijft de mensen die er werken, hoe onderneem je duurzaam, wat brengt de toekomst en wat is het advies voor anderen? Wij zoeken het elke dag uit.Beeld: Skelex