Paul van Liempt 03 april 2020, 16:35

Van Liempt en leiderschap: 'Nu even niet'

De VN-klimaattop in Glasgow is uitgesteld. Verstandig, want timing is belangrijk, vindt Green Leaders presentator Paul van Liempt. Wopke Hoekstra zou daar nog wat van kunnen leren.

Paul van liempt

Dat de klimaataanpak voor even 'on hold' wordt gezet, is een beslissing die vriend en vijand delen. 'Gezondheid voorop', luidt het wereldwijde adagium van dit moment. Desondanks vergde het besluit om de VN-klimaattop van november in Glasgow te schrappen veel van het incasseringsvermogen. Was 2020 volgens VN-klimaatpanel IPCC geen cruciaal jaar? De laatste kans om 'Parijs' te doen herleven?

Slimme leiders

Omdat slimme leiders weten dat alles om timing draait, is het verstandig om 'nu even niet’ te zeggen. Een paar dagen geleden had ik niet durven denken ik deze zin uit mijn toetsenbord zou krijgen. Zat je weer op Zoom, Teams, Hangout, Facetime of in gesprek aan de telefoon. En je kon erop wachten dat er iemand was die je enthousiaste voorstel met het gevreesde 'nu even niet' zou torpederen. Een hernieuwde aanslag op je toch al snel wissende temperament. Zeker wanneer je, zoals ik, van de gretige opwinding en ambitie bent, staat te trappelen dat het morgen beter wordt.

Zo moet het niet

Het goede nieuws is dat we weer meer zicht krijgen op leiderschap nu en in het post-Corona tijdperk. Eerst leerden we hoe het niet moet.  Met onbetwist op nummer één de lompe uithaal van minister van Financiën Wopke Hoekstra naar Italië. Die gaat nu al de geschiedenis in als blunder van het jaar. Economen zijn zelden eensgezind, maar dit keer zetten ze hem van links tot rechts weg als contraproductief. Het was een blamage op een internationaal podium. Geen gevoel voor timing. Iemand had hem 'nu even niet' moeten influisteren.

Verrassende coalities

Leiderschap in deze tijd vraagt ook om meer samenwerking. Ik zie het overal om me heen. Partijen die elkaar meden, sluiten nu een verbond, of steken in ieder geval de koppen bij elkaar. CNBC citeert Bill Gates, die zegt hoe je het coronavirus onder controle moet krijgen om vervolgens de klimaatverandering te bestrijden: 'That idea of innovation and science and the world working together – that is totally common between these two problems.' Ook in Nederland zien je verrassende coalities ontstaan. Urgenda-oprichter Jan Rotmans werkte al samen met zijn 'aartsvijand' Shell. En de hoogleraar transitiekunde broedt achter de schermen op een groot plan met mensen als watergezant Henk Ovink en coronagezant Feike Sijbesma. Wordt het ook voor nieuwe generaties morgen toch nog beter.

Lees meer columns van Paul van Liempt: 

Nederland is klaar voor het waterstofnetwerk van de toekomst

De maatregelen in het Klimaatakkoord moeten ertoe leiden dat in 2030 de CO2-uitstoot met minimaal 49 procent is verlaagd ten opzichte van de situatie in 1990. De afspraken over waterstof in het Klimaatakkoord zien toe op opschaling, kostenreductie en innovatie, waarbij de overheid actief de samenwerking aangaat met private partijen. De coronacrisis vraagt echter op dit moment alle aandacht van het kabinet.Waterstof infrastructuurDit weerhield minister Wiebes er niet van om afgelopen maandag een ambitieuze beleidsagenda aan de Kamer te presenteren. Het doel is om binnen de fasering van het Klimaatakkoord, dat loopt tot 2030, een infrastructuur voor waterstof te realiseren. In de Kamerbrief benadrukt minister Wiebes het belang van de ontwikkeling van waterstofketens in Nederland.In de eerste plaats is de beschikbaarheid van betaalbare, betrouwbare en duurzame energie een belangrijke locatiefactor voor bedrijven en nodig om de energie-intensieve industrie te verduurzamen. Ten tweede biedt de ontwikkeling van waterstofketens kansen voor Nederlandse bedrijven en kennistellingen. Nederland heeft veel bedrijven in de maakindustrie die op basis van hun kennis van onder andere industriële gassen, geavanceerde materialen en chemische processen belangrijke posities kunnen innemen in de ontwikkeling van regionale en internationale waterstofketens.Lees ook: Waterstof wordt groot: bedrijven willen 800.000 ton producerenWaterstofketen in RotterdamSpecifiek voor de Nederlandse havens zijn deze ontwikkelingen van strategisch belang voor het versterken van de huidige hubfunctie wanneer waterstof een wereldwijd handelsgoed wordt. Gezien de verwachte stijging in vraag naar duurzame waterstof heeft Nederland er baat bij een spil te worden in de keten met de bestaande infrastructuur.“Het huidige gasleidingennetwerk willen we benutten voor een toekomstige waterstofketen”, aldus Alice Krekt, programmadirecteur van Deltalinqs. “De benodigde aanpassingen voor transport van waterstof zijn relatief klein. Daarnaast moet er een nieuw waterstofnetwerk worden aangelegd, in de haven, maar zeker ook richting Duitsland. Zo kunnen we nieuwe energiestromen goed accommoderen. Niet alleen de huidige voorzieningen, maar ook de samenwerkingen met innovatie spin-offs, maken dat de haven van Rotterdam absoluut een koploper kan worden in de internationale waterstofketen.”OverheidsbeleidMinister Wiebes voorziet dat de ontwikkeling van vraag, aanbod, opslag en infrastructuur van waterstof sterk zal worden beïnvloed door overheidsbeleid. De grootschalige introductie van een nieuwe energiedrager is zeer complex en zal naar verwachting decennia in beslag nemen. Het kabinet moet en wil hierin de regie nemen. De vraag resteert of de coronacrisis de geplande ontwikkelingen zal vertragen.Lees ook: Amsterdamse haven wordt waterstofgebied: eerste waterstoftankstation is een feitBeeld: Adobe Stock