Paul van Liempt 30 september 2022, 11:00

Waarom het met het drinkwater wél goed kan komen

Bovenop de crises die zich tot nu toe aan elkaar rijgen, kwam er afgelopen week nog een alarmerend bericht bij. Ons drinkwater zal in de toekomst niet als vanzelfsprekend uit de kraan blijven stromen. De hoogste tijd voor bestuurders om de lange termijn serieus te gaan nemen. Om op te houden alle problemen complex te noemen, maar op basis van kennis en kunde knopen door te hakken. En dus risico’s te nemen.

Liempt Elke week schrijft Paul van Liempt een column over leiderschap

Veel problemen en crises die nu om een oplossing schreeuwen, zagen we aankomen. Angstige en cynische leiders kozen te lang voor het spelletje vooruitschuiven, vaak meer behept met behoud van de eigen positie dan met het algemeen belang. Bij aanhoudende vragen in live-interviews, tien jaar geleden al, met ceo’s en ministers over de vergrijzing, de dreigende tekorten in de zorg, het onderwijs en de technische sector, merkte ik totale desinteresse op bij veel verantwoordelijke bestuurders. Ze vonden het niet sexy en prikkelend, spraken liever over vage innovaties en schimmige luchtballonnetjes. Natuurlijk wel belangrijk, die toekomstverwachtingen, maar niet urgent en daardoor uit het gezichtsveld.

Nu de Vereniging van Waterbedrijven Vewin een grote waarschuwing afgeeft, is het tijd om meteen actie te ondernemen. Vewin-voorzitter Peter van der Velden zei in het FD dat waterbedrijven ‘zonder extra maatregelen niet kunnen garanderen dat er op tijd goed drinkwater beschikbaar is voor de ruim 900.000 nieuwe woningen die het kabinet tot en met 2030 wil bouwen.’ In de wetenschap dat Nederland de komende twintig jaar met tenminste anderhalf miljoen inwoners groeit, is inzetten op bewust en zuinig gebruik van drinkwater natuurlijk niet voldoende. Werk aan de winkel voor politici die verder dan de volgende verkiezingen kunnen kijken en voor slagvaardige bestuurders die nu al duidelijke keuzes moeten maken. Drinkwaterbedrijven vragen daarom aan de overheid plannen te maken en tot actie over te gaan, schrijft de Volkskrant. ‘Ze willen nieuwe reservoirs kunnen aanboren en inzetten op alternatieve bronnen, zoals ontzilting van brak of zout water.’

Hét voorbeeld van een slagvaardige leidinggevende die je in deze tijd nodig hebt leek Mark Carney, de voormalige president van de Britse en Canadese Centrale Bank. Hij leidt de Gfanz, de Glasgow Financial Alliance for Net Zero. Volgens Bloomberg is Gfanz ‘the finance industry’s biggest coalition on climate action.’ Een coalitie die grote woorden niet schuwt. Een paar maanden geleden nog, ‘the group said it was time for financial institutions to make good on their commitments to eliminate carbon emissions from their portfolio’s in line with the timetable scientists say is required to cap the rise in global temperature at 1.5 C.’ Op de klimaattop in Glasgow afgelopen jaar gaf Carney al aan dat de enorme ambities van Gfanz ook in daden zouden worden omgezet, omdat er bedrijven met heel veel geld achter de coalitie stonden. Genoeg ‘to finance the clean-energy transition.’ In Glasgow sprak hij zelfs van ‘een waterscheiding.’

Maar Wall Street Banken als JP Morgan, Morgan Stanley en Bank of America dreigen de groep te verlaten, schreef de Financial Times. ‘Because they feared that adhering to the rules about lending to fossil fuel companies would expose them to legal claims.’ Als ze geen kredieten meer geven aan nieuwe steenkoolprojecten, zijn ze bang voor rechtszaken. Leiderschap nieuwe stijl, gericht op de lange termijn (net zero in 2050) zou zijn: jammer banken, dan doen we het zonder jullie. Carney zei, schrijft de FT, dat ‘so-called guidance on lending may have gone too far.’ Hopelijk kiest de watersector in Nederland, in samenspraak met de overheid, voor nieuw leiderschap. Zonder angst voor rechtszaken vanwege verouderde wetgeving kiezen voor de lange termijn. Want als we straks niet genoeg water kunnen drinken valt het echt alles stil.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Citroën presenteert auto met carrosserie van karton

Het concept werd ontwikkeld in samenwerking met het Duitse chemieconcern Basf. Er is ook een verticale voorruit die werd ontworpen om de gebruikte hoeveelheid glas te verminderen en gewicht te besparen. Naast het gebruik van karton – voor het dak en de motorkap van de wagen – is de Oli voor een groot gedeelte opgebouwd uit gerecycleerde componenten. Lees ook: BMW: 'Circulaire materialen zijn financieel aantrekkelijker'Karton verstevigd met plastic Het is niet de eerste keer dat in de autobouw van karton gebruik wordt gemaakt. Er werd vroeger immers vaak beweerd dat de beroemde Trabant, een kleine personenwagen met een tweetaktmotor die in de communistische Duitse Democratische Republiek (DDR) werd gebouwd, een carrosserie van versterkt karton had.In werkelijkheid was het koetswerk van de Trabant vervaardigd uit duroplast, een kunststof die was versterkt met gerecycleerd katoenafval uit de voormalige Sovjet-Unie. De ontwikkelaars van de Oli benadrukken wel dat het gebruikte karton een bijzondere structuur heeft, verstevigd met een plastic coating. Daarmee zou het materiaal even sterk moeten zijn als het metaal dat momenteel in de autobouw wordt gebruikt.Meer dan een conceptwagen Met het gebruik van alternatieve materialen wil Citroën zich voorbereiden op een toekomstige maatschappij die met een schaarste aan grondstoffen rekening zal moeten houden. “De Oli is meer dan de gewone conceptwagen”, benadrukte Anne Laliron, directeur toekomstige ontwikkelingen bij Citroën. “De auto is vooral de uitdrukking van een nieuwe levensstijl.”Om rekening te houden met de mogelijke effecten van de klimaatverandering en dreigende tekorten aan onderdelen, weegt de Citroën Oli ook minder dan 1.000 kilogram. De auto heeft een maximumsnelheid van 110 kilometer per uur.In drieëntwintig minuten tot 80 procent laden Ook de elektronica aan boord van de auto is sterk vereenvoudigd. Daardoor moeten bij de assemblage minder kabelbomen worden gebruikt. Bovendien wordt in de Oli opnieuw gebruik gemaakt van het sleutelslot. Het dashboard doet voor communicatie en entertainment beroep op informatie van de mobiele telefoon van de bestuurder. De Oli heeft een bereik van 400 kilometer. In amper drieëntwintig minuten zou de batterij tot 80 procent van haar volle capaciteit moeten kunnen worden opgeladen.Minder vaak de airco nodig De ramen van de Oli worden handmatig geopend. De verticale voorruit moet niet alleen glas besparen, maar dient ook de impact van de zonnestralen in het voertuig te beperken, waardoor de behoefte aan airconditioning zou worden verminderd. Lees ook: Een airco als warmtepomp? Isoleren is beter De ontwerpers benadrukken verder dat bij de wagen in de garage vooral herstellingen – in plaats van een vervanging met nieuwe wisselstukken – zouden moeten kunnen worden uitgevoerd. Dit alles zou er moeten voor zorgen dat de auto minstens drie generaties – vijftig jaar – in het verkeer zou kunnen blijven. “De Oli is een object dat lang moet kunnen meegaan en kan worden hersteld”, merkt Laliron op. “Daarbij moet steeds het idee worden gekoesterd dat bij de vervaardiging van de auto schaarse grondstoffen zijn gebruikt.”Klein formaat “De Oli moet ingaan tegen de trends die momenteel in de autosector – met onder meer zware en complexe familiewagens – gangbaar zijn. Daarentegen moet de Oli zich focussen op de uitdagingen die de maatschappij en mobiliteit in de toekomst naar voor zullen brengen.” “Elektrische aandrijving wordt in de duurzame autosector van de toekomst doorslaggevend”, merkt Vincent Cobée, chief executive van Citroën, op. “Maar wanneer die toekomst bestaat uit wagens met een gewicht van 2,5 ton en een aankoopprijs van minstens 70.000 euro, zal daarvan slechts een kleine groep kunnen profiteren.” “De Oli bewijst echter dat diezelfde doelstellingen ook met een kleiner en minder complex formaat kunnen worden gerealiseerd.”Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.