Romy de Weert 12 april 2022, 10:44

Zweden neemt CO2-uitstoot buitenlandse producten mee in klimaatdoelen

Zweden wil op consumptie gebaseerde uitstoot opnemen in de nationale klimaatdoelen. Het is daarmee het eerste land ter wereld dat de CO2-uitstoot van producten die in het buitenland zijn gemaakt, meerekent met de binnenlandse klimaatdoelen.

Adobe Stock 294381826 Zweden is al koploper op het gebied van klimaatdoelstellingen. Het land kondigde aan in 2045 klimaatneutraal te zijn. | Credits: Adobe Stock

Landen die netto-nul willen zijn, berekenen de klimaatdoelstellingen over de uitstoot van producten die binnen de eigen grenzen zijn gemaakt. Maar Zweden denkt daar anders over: netto-nul betekent volgens het land nu ook dat de geïmporteerde producten CO2-neutraal zijn gemaakt.

Historisch

“Het opnemen van consumptie-emissies in de klimaatdoelstellingen van Zweden is historisch en iets waar veel organisaties lange tijd naartoe hebben gewerkt”, zegt Karin Lexén, secretaris-generaal van de Swedish Society for Nature Conservation in een verklaring.

De Zweedse commissie stelt de klimaatdoelstellingen vast en presenteerde donderdag een voorstel. De details moeten nog uitgewerkt worden. Zo is onduidelij hoe de Zweedse export en de internationale luchtvaart en scheepvaart worden meegenomen. Daarna moet het voorstel worden aangenomen door de Zweedse politiek.

Koploper

Zweden is al koploper op het gebied van klimaatdoelstellingen. Het land kondigde eerder aan om niet in 2050, maar in 2045 klimaatneutraal te zijn. Daarmee is het een van de meest ambitieuze landen van Europa op het gebied van klimaat.

Greta Thunberg, die vanuit de Zweedse hoofdstad Stockholm een klimaatbeweging voor jongeren begon, zegt al langer dat rijke landen verantwoordelijkheid moeten nemen voor op consumptie gebaseerde uitstoot en die ook moeten verminderen.

Uitdagingen

Uit cijfers van het Global Carbon Project blijkt dat ongeveer 60 procent van de totale uitstoot van Zweden afkomstig is van import. Maar op verbruik gebaseerde cijfers zijn lastig te krijgen. Dat komt omdat internationale normen over berekeningsmethoden ontbreken. Als Indonesië de uitstoot van een kledingstuk bijvoorbeeld anders berekent dan Zweden, kunnen de cijfers scheef gaan lopen.

Desondanks gaat Zweden de uitdaging aan om de uitstoot van import in kaart te brengen. De European Geosciences Union schat namelijk dat ongeveer 22 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot afkomstig is van goederen die in het ene land worden geproduceerd en in een ander land worden gebruikt. Zweden hoopt andere landen binnen Europa te inspireren en aan te zetten om hetzelfde te doen.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Waterstof in atmosfeer elf keer schadelijker dan CO2

De studie gebruikt scheikundige modellen om te kijken wat waterstof in de atmosfeer doet. Dat geeft geen florissant beeld: een gram waterstof zorgt voor veel meer schade dan een gram CO2. De onderzoekers hebben het over elf keer, maar daar zit veel onzekerheid in; het kan ook zes keer schadelijker zijn, of zestien keer. Het effect op het opwarmen van de aarde door waterstof was al langer bekend. Maar de nieuwe studie laat zien dat de schade bijna twee keer groter is dan men aanvankelijk dacht. En dat verandert hoe we met waterstof om moeten gaan. Waterstof als redder Meerdere landen willen stoppen met het verbranden van fossiele brandstoffen. Deze veroorzaken immers CO2, en de gigantische hoeveelheden daarvan in de atmosfeer zorgen voor ontwrichtende klimaatverandering. Waterstof kán een groen alternatief zijn voor fossiele brandstof. Je kunt het produceren met behulp van water en groene elektriciteit, waardoor de uitstoot bij productie nul is. Ook bij het verbranden van waterstof komt geen CO2 vrij. Maar: als waterstof weglekt voor het gebruikt wordt, gaat het de atmosfeer in. Daar beginnen de problemen, op een onverwachte manier. Waterstof hecht zich in de lucht aan oxidanten, waardoor deze een belangrijke functie verliezen. Oxidanten ruimen namelijk normaal een ánder broeikasgas op: methaan (afkomstig van olie- en gasboringen en vee). Methaan is op zichzelf een gevaarlijk broeikasgas: het is 28 keer schadelijker dan CO2 op de lange termijn, maar richt op korte termijn veel meer schade aan. Meer waterstof in de atmosfeer betekent dus minder oxidanten die het schadelijke methaan kunnen opruimen. Ergo, meer methaan in de atmosfeer, dus versnelde opwarming van de aarde. Lees ook dit stuk over methaan Weglekken voorkomen Het is vooral dat indirecte effect waardoor de Britse onderzoekers waterstof als schadelijk voor het klimaat aanmerken. De resultaten laten daarmee zien dat het weglekken van waterstof op grote schaal voorkomen moet worden. Bij een overgang naar waterstof moeten pijpleidingen, fabrieken en opslagtanks extra goed uitgerust worden. Waterstof is namelijk een extreem licht, en dus vluchtig gas. Voor je het weet zweeft het de atmosfeer in. Een belangrijke kanttekening: dat waterstof de oxidanten van methaan afpakt, is alleen een klimaatprobleem zolang er nog op grote schaal methaan in de atmosfeer komt. In theorie is een CO2-neutrale toekomst ook methaan-vrij. Maar de kans dat de veehouderij (de grootste bron van methaan) op korte termijn een oplossing vindt voor het methaanprobleem lijkt klein.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.