Jeroen de Boer
22 juli 2026, 10:16

AI voor duurzamere materialen: $ 450 miljoen voor CuspAI gaat vooral naar verbetering AI-chips

AI voor versneld chemisch onderzoek naar nieuwe, duurzamere materialen: de Britse-Nederlandse startup CuspAI haalde er honderden miljoenen aan financiering voor op. Waar de focus eerder lag op materialen die CO2 aan zich binden, verschuift die voorlopig naar kritieke grondstoffen voor computerchips.

kritieke materialen CuspAI verduurzaming Silicium-wafers die de basis vormen van computerchips. | Credits: Igor Shalyminov via Unsplash

Effectievere en duurzamere materialen zijn essentieel voor veel van de oplossingen die worden bedacht voor klimaatvraagstukken. Dat gaat van kritieke grondstoffen voor batterijen tot materialen die CO2 aan zich binden.

Snellere ontwikkeling van dergelijke materialen is dan ook één van de argumenten waarmee de Brits-Nederlandse startup CuspAI de markt op is gegaan. Door chemisch onderzoek met behulp van AI drastisch te versnellen moeten doorbraken eerder worden bereikt.

Deze week beklonk CuspAI een nieuwe financieringsronde van 450 miljoen dollar, nadat het bedrijf vorig jaar al 100 miljoen dollar ophaalde.

CuspAI: materialenonderzoek met factor tien versnellen

CuspAI heeft als belangrijkste doel om het proces van materiaalonderzoek in hoge mate te automatiseren, zodat kansrijke nieuwe materialen veel sneller geïdentificeerd kunnen worden.

‘Traditioneel scheikundig onderzoek doorloopt een cyclus waarbij er eerst literatuuronderzoek wordt gedaan, daarna een onderzoeksvoorstel komt voor het ontwerpen van nieuwe moleculen, er experimenten worden gedaan, de resultaten worden geanalyseerd en er vervolgens wordt gekeken naar verdere verbetering en nieuwe varianten. Dat neemt ontzettend veel tijd in beslag’, schetste mede-oprichter en technologiedirecteur Max Welling afgelopen jaar.

AI moet de onderzoekscyclus met een factor tien versnellen. Daarbij mikt CuspAI op een succespercentage van 90 procent bij het identificeren van nuttige nieuwe materialen. Maar het blijft spannend hoe snel de inzet van AI daadwerkelijk leidt tot doorbraken bij de zoektocht naar nieuwe materialen.

Materialen die CO2 aan zich binden

Afgelopen jaar ging CuspAI aan de slag met zogenoemde Metal Organic Frameworks (MOF’s). Dat zijn poreuze kristalstructuren die onder meer gebruikt worden voor materialen die CO2 uit de lucht aan zich binden.

De startup begon bij zijn zoektocht met een set van miljarden mogelijke structuren en reduceerde die met behulp van kunstmatige intelligentie tot tien kandidaten. Vervolgens werd dat teruggebracht tot zes opties waarvan daadwerkelijke testmonsters werden gemaakt in laboratoria. Uiteindelijk bleek geen van die zes superieure prestaties te vertonen bij het filteren van CO2 uit de lucht.

Mede-oprichter en ceo Chad Edwards van CuspAI zegt tegen persbureau Bloomberg dat de onderzoekscyclus van het MOF-project wel vele malen sneller is gegaan vergeleken met traditioneel chemisch onderzoek.

Het Finse chemiebedrijf Kemira is als klant van CuspAI bezig met een vergelijkbaar project in de zoektocht naar materialen die PFAS effectiever uit water kunnen filteren. Dit jaar worden van twintig kandidaten proefmonsters gemaakt om te testen.

Alternatieven voor kritieke grondstoffen chips

CuspAI zelf legt de nadruk op de korte termijn elders. De grootste inspanning gaat naar betere materialen voor het maken van computerchips. Dat heeft alles te maken met de enorme interesse vanuit de chipsector, onder meer van de Amerikaanse gigant Nvidia. Die is hard op zoek naar manieren om effectiever te kunnen voldoen aan de gigantische vraag naar chips om zware AI-programma’s op te laten draaien.

De inzet van AI voor verbetering van AI-chips heeft op het eerste gezicht niet heel veel met duurzaamheid te maken. Maar ceo Edwards zegt tegen Bloomberg dat CuspAI mogelijk gaat kijken naar alternatieven voor kritieke grondstoffen zoals iridium en ruthenium bij de fabricage van chips. Beide materialen zijn ook relevant voor technologie van elektrolysers voor de productie van (groene) waterstof.

Iridium is een zeldzaam metaal. Het wordt gewonnen als bijproduct van metalen als platina, nikkel en palladium. Dat gaat gepaard met een complex raffinageproces en een relatief hoge uitstoot van broeikasgassen per kilo product.

De jaarproductie van iridium ligt op ongeveer 7 ton en meer dan vier vijfde van de wereldproductie komt uit Zuid-Afrika. Als AI-onderzoek duurzame vervangers voor iridium oplevert, kan dat ook vanuit klimaatperspectief voordelen bieden. Voor ruthenium geldt een vergelijkbaar verhaal.

De realiteit is echter dat de belofte van materiaalonderzoek op basis van AI nog niet is omgezet in klinkende resultaten. Voorlopig is het wachten tot er een door AI bedacht materiaal opduikt dat qua prestaties én duurzaamheid superieur is aan grondstoffen waar de wereld nu op teert.

Lees ook:

Nieuwsupdate: Lidl komt met biologische bloemen en vrachtwagenheffing stuwt prijzen flink op

Lidl komt met biologische bloemen Lidl start als eerste landelijke Nederlandse supermarkt met de verkoop van biologische bloemen. Dat maakt het bedrijf bekend op LinkedIn. De bloemen worden in Nederland geteeld door biologische bloemkwekerijen Op Beemster Klei en Kwekerij op 't Hof. De bossen bloemen zijn in de zomer verkrijgbaar.De traditionele bloemkwekerij ligt al tijden onder vuur wegens het gebruik van (deels verboden) bestrijdingsmiddelen. Vooral de lelieteelt staat bekend om zijn pesticidegebruik. Biologische bloemen worden geteeld zonder chemische middelen.Lees ook: Hoe Lidl de duurzaamste supermarkt van Europa werd: 'Peulvruchten zijn een belangrijke groeicategorie' Datacenter gaat warmte leveren aan glastuinbouw Uithoorn Switch Datacenters gaat restwarmte leveren om kassen te verwarmen. Daartoe heeft het een overeenkomst getekend met de gemeente Uithoorn en een collectief van tientallen glastuinbouwers in De Kwakel-Kudelstaart. Het datacenter levert warmte van de servers aan een nog te ontwikkelen warmtenet, waar de kassen op worden aangesloten. Koud water gaat weer terug naar het datacenter en wordt gebruikt om servers te koelen.De glastuinbouwers kunnen het gebruik van aardgas vervangen met de warmte. Bovendien hebben ze op deze manier niet allemaal een eigen warmtepomp nodig. Betrokken netbeheerder Liander zegt dat dit de druk op het elektriciteitsnet vermindert. De stroom voor het datacenter zal uit Nederlandse wind- en zonne-energie bestaan.Lees ook: Met groene stroom en een nuttig doel voor restwarmte worden datacenters duurzamer Vrachtwagenheffing stuwt prijzen flink op Door de recent ingevoerde vrachtwagenheffing voor transportondernemers zijn de binnenlandse contracttarieven flink omhooggegaan. Transactiegegevens van Transporeon laten een stijging van 7 tot 8 procent zien in de eerste 14 dagen na invoering van de heffing. Volgens het platform kan dat niet verklaard worden door marktvraag of brandstofdruk.De vrachtwagenheffing is een belasting per gereden kilometer voor vrachtvoertuigen met een gewicht boven de 3,5 ton. Het tarief is afhankelijk van de milieukenmerken van de vrachtwagen: een hogere CO2-uitstoot wordt zwaarder belast. Voor emissievrije vrachtwagens geldt een lager tarief om de overstap naar elektrisch rijden te stimuleren.Lees ook: Changemaker Jeroen van den Oetelaar (DAF) ziet glansrol voor elektrische trucks: 'Wie erin rijdt, ziet dat dit de toekomst is' Pioniers roepen Nationale Klimaat Prijs in het leven In een poging tegenwicht te bieden aan al het slechte nieuws over het klimaat introduceert Marcel's Green Soap-oprichter Marcel Belt de Nationale Klimaat Prijs. Die aanmoedigingsprijs wil aandacht geven aan initiatieven die bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering en beloont jaarlijks het meest veelbelovende klimaatinitiatief met 25.000 euro, geschonken door Belt zelf.Naast Belt zitten ook duurzame pioniers Maurits Groen, Jessica den Outer, Babette Porcelijn en Faiza Oulahsen in de jury. Inschrijven kan tot 1 oktober, de prijs wordt in januari uitgereikt.Lees ook: Transition Awards 2026: de 6 winnaars die de duurzame transitie versnellen Nieuw onderzoek brengt voedselverspilling bij de boer in kaart Voedselverspilling ontstaat niet alleen bij retailers en de consument, maar ook al aan het begin van de keten. In de akkerbouw wordt bijvoorbeeld voedsel verspild door strikte kwaliteitseisen, afwijzing op basis van uiterlijke kenmerken en logistieke hindernissen. Maar het is moeilijk om daar een getal op te plakken, weten onderzoekers van Wageningen University & Research. Er zijn immers heel veel boeren, van wie de meeste niet goed bijhouden hoeveel er wordt verspild.Toch is het de onderzoekers gelukt om voedselverspilling aan het begin van de keten in kaart te brengen. In de periode van 2019 tot 2022 lag die tussen de 407 duizend ton en 775 duizend ton. In absolute zin worden aardappelen, uien en winterpenen het vaakst weggegooid. Maar als je kijkt naar verspilde uitstoot van broeikasgassen, zorgen tomaten uit kassen voor het grootste verlies.Lees ook: Is halvering voedselverspilling in 2030 nog haalbaar? 'We moeten het aanpakken bij de bron' Ook in de media:Kippen mogen écht niet aan hun poten gevangen worden, staatssecretaris op de vingers getikt (de Volkskrant) Nóg een boete voor Tata Steel wegens milieuovertreding (FD) Een gasgenerator als oplossing voor het overvolle stroomnet, hoe logisch is dat? (Trouw) Eindhovense studenten bouwen ’s werelds eerste ‘zonne-ambulance’ (de Volkskrant) Op tweede dag als premier verlaagt Andy Burnham direct btw op stroom (BNR) Filosoof Chris Julien: ‘De klimaatcrisis aanpakken vraagt om populisme’ (Vrij Nederland) Milieu-impact huisartsenzorg: grootste winst in medisch handelen (Nederlands Huisartsen Genootschap)