Teun Schröder
16 november 2023, 16:13

Geen airco maar ultra-reflecterende witte dakpannen kunnen huizen verkoelen

Al langer experimenteren wetenschappers met witte verven op daken die licht reflecteren en zo gebouwen verkoelen. Wetenschappers uit Hong Kong komen nu met een variant die duurzaam is en tot 99,6 procent van het licht weerkaatst: de ultra-witte keramische dakpan.

Photo 05 0 De ultra-witte keramische dakpan van de City University van Hong Kong. | Credits: City University of Hong Kong

Een van de effecten van klimaatverandering is dat de zomers heter worden. Daarom schaffen steeds meer mensen airco’s aan om hun huis te verkoelen. In 2015 werden er zo’n 16.000 airco’s geïnstalleerd in Nederland. In 2022 waren dat er al 285.000. En hoewel airconditioning een efficiënte manier is om de temperatuur in een huis laag te houden, kost het veel energie en telt het op bij de energierekening.

Ultra-wit

Wetenschappers van de City University van Hong Kong werkten aan een duurzamer alternatief. Zij ontwikkelden een keramische dakpan van een ‘ultra-wit’ materiaal. Lichte kleuren reflecteren namelijk meer (zon)licht en blijven daarom koeler. Tegelijkertijd draagt de nanostructuur van de oppervlakte van de dakpan bij aan nog meer reflectie. Deze structuur is geïnspireerd op het witte schild van de Cyphochilus-kever.

Eerdere experimenten waarbij zonlicht werd weerkaatst door een ultra-wit-oppervlakte gingen vooral uit van verf. Het nadeel van verf is alleen dat zowel de weerkaatsende eigenschappen als de laag zelf verweren, bijvoorbeeld door het weer.

Hittebestendig

De onderzoekers uit Hong Kong maakten hun dakpan van aluminium. Dit materiaal is beter bestand tegen weersomstandigheden en verweert niet door UV-straling. Bovendien bieden de dakpannen bescherming tegen brand, aangezien ze temperaturen kunnen weerstaan tot 1.000 graden Celsius.

“Uit ons experiment bleek dat het toepassen van koelkeramiek op het dak van een huis meer dan 20 procent elektriciteitsreductie kan opleveren voor de koeling van ruimtes”, zegt
professor Edwin Tso Chi-yan, medeauteur van het onderzoek. De resultaten bevestigen dat koelkeramiek de afhankelijkheid van traditionele koelingssystemen kan verminderen. Het biedt een duurzame oplossing die de overbelasting op het net vermijdt, uitstoot vermindert en hitte-eilanden in steden tegengaat.”

Variëteit aan kleuren

Ten slotte zeggen de onderzoekers ook dat het materiaal gemakkelijk op grote schaal geproduceerd kan worden. En als wit voor sommige huizen te saai is, kan het materiaal zelfs in andere kleuren en patronen worden geproduceerd door extra lagen toe te voegen.

Lees ook:

Ontwikkelingen warmtepompen en zonnepanelen nemen barricades voor verduurzaming weg

Naar een schatting van Dutch New Energy Research (DNE) en Warmte365 zullen er in totaal 167.000 warmtepompen geïnstalleerd zijn tegen het einde van 2023. Dat is een toename van ruim 50 procent ten opzichte van vorig jaar. Het demissionaire kabinet stelde als doel om 125.000 warmtepompen te installeren in de bestaande bouw tussen 2022 en 2024. Die doelstelling is nu dus al ruimschoots gehaald. Trend gaat doorzetten Volgens Doekle Terpstra, voorzitter van de brancheorganisatie Techniek Nederland, vlakt die trend nog niet af. “Dit is nog maar het begin. Vanaf 2026 wordt het verplicht om bij vervanging van de cv-ketel te kiezen voor een duurzaam alternatief. Het aantal nieuwe warmtepompen zal dan nog sneller gaan toenemen.” DNE en Warmte365 schetsen in hun toekomstbeeld van warmtepompen dat er vanaf 2026 per jaar tussen de 240.000 en 300.000 warmtepompen zullen worden geplaatst in bestaande woningen. Vanaf dat jaar is het namelijk verplicht om voor een duurzaam alternatief te kiezen bij het vervangen van een cv-ketel. In nieuwbouwwoningen zullen naar verwachting per jaar 50.000 warmtepompen worden geplaatst. Goedkopere panelen Ook met zonnepanelen gaat het goed. De prijs daarvan is gedaald ten opzichte van vorig jaar, meldt het energiebedrijf Soly. Een systeem van twaalf zonnepanelen is nu 17 procent goedkoper dan in 2022. Bij een systeem van acht panelen ligt de prijs 6 procent lager. Volgens Soly komt dat door een overschot van de productie en door dalende installatiekosten. Volwassen markt Hoewel de vraag naar zonnepanelen dit jaar een tijd lang tegenviel, is de dip volgens het bedrijf ten einde. Die schommeling hoort bij het volwassen worden van de markt, vindt medeoprichter Milan van der Meulen: “De piek in de vraag naar zonnepanelen vorig jaar was ongekend. Veel opportunistische bedrijven traden toe tot onze markt en bestaande spelers ondergingen een groeispurt. Door het prijsplafond is de urgentie bij consumenten wat verdwenen en zal vraag en aanbod weer beter op elkaar afgestemd moeten worden. Op korte termijn resulteert het in grote voorraden bij groothandels en een vermindering van het aantal aanbieders.” Ook de groei van het aantal warmtepompen geeft blijk van een ontwikkelende markt. “Het is duidelijk dat we niet langer te maken hebben met een kortstondige groeispurt als gevolg van de energiecrisis, maar met een markt die volwassen begint te worden”, zegt Daan Jansen, hoofdonderzoeker van DNE. Lees ook: Ook in oktober was ruim helft van de stroom groen, vooral dankzij windmolensOndernemers vragen massaal subsidies aan om te verduurzamenEffectieve CO2-warmtepomp maakt oudere woningen klaar voor de toekomst