Rianne Lachmeijer 06 mei 2022, 15:30

Klimaatschade van online shoppen compenseren? Deze start-up maakt het mogelijk

Consumenten moeten inzicht krijgen in de voetafdruk van de producten die zij kopen en de kans krijgen deze impact te compenseren. Met dat idee richtte Milo de Vries CO2ok op. Iedereen heeft recht op duurzame consumptie, vindt hij.

Adobe Stock online shoppen CO2ok stelt klanten in staat om hun online aankopen klimaatneutraal te maken. | Credits: Adobe Stock

CO2ok stelt klanten in staat om hun online aankopen klimaatneutraal te maken. “Zoals je met vliegtickets kunt doen, doen wij het in webshops”, legt Milo de Vries uit. Aan het einde van hun online shopsessie krijgen mensen de mogelijkheid om hun aankoop te compenseren. Vaak gaat het om 1 tot 2 procent van het aankoopbedrag. “Met een uitleg erbij hoe wij tot dat bedrag zijn gekomen en wat er daarna gebeurt met het geld. Met een druk op de knop kun je dat extra bedrag toevoegen aan je winkelmandje.”

In hoeverre helpt dit écht bij verduurzaming, want als consumenten zelf hun compensatie betalen is dat geen prikkel voor bedrijven om te veranderen. Of wel?

“Wij zijn niet de zilveren kogel, geen enkele oplossing is dat. Maar we geven wel inzicht in de footprint dus op een gegeven moment kunnen consumenten het verschil zien tussen twee paar schoenen. Zij zien bijvoorbeeld dat sneakers van verschillende merken ook een verschillende footprint hebben. Dan kunnen ze gaan kiezen en dat is natuurlijk wat fabrikanten voelen.”

Hebben jullie voldoende data beschikbaar om dit bedrag te bepalen?

“We zijn begonnen met een pragmatische insteek. We gaan boven de benadering zitten waardoor we weten dat we in negen van de tien gevallen overcompenseren en gemiddeld dus sowieso goed zitten. Vervolgens ondernemen we stappen om het steeds accurater te krijgen. Van een willekeurig product naar schoenen en van schoenen naar het materiaal waarvan de schoenen zijn gemaakt. Zo hebben leren schoenen een vier keer grotere uitstoot dan niet-leren schoenen. Zo zijn we steeds meer aan het inzoomen.”

Als ik een on-duurzaam product koop, maar dat compenseer, zie jij dat dan als duurzame consumptie?

“Het is een stapje op de weg naar duurzame consumptie. Door het te compenseren ervaar je de extra kosten. En de projecten die wij daarmee financieren zorgen ook voor een win-win. Het is niet alleen goed voor het klimaat, maar ook voor de mensen in ontwikkelingslanden die daarmee geholpen worden.”

Om wat voor projecten gaat het?

“Wat een vrij tastbaar voorbeeld is, zijn duurzamere kookfornuizen. Deze vervangen koken op open vuur. Als mensen hun hout in zo’n kookpot stoppen, hebben ze vijf keer minder hout nodig en minder kans op rookvergiftiging of koolstofmonoxidevergiftiging. Ook zijn ze minder tijd kwijt aan hout sprokkelen.”

Welke webwinkels zijn jullie al te vinden?

“Onze app is beschikbaar op Shopify, Magento, Woocommerce, Shopware en Naïf en ook voor e-commerce bedrijven met hun eigen platformen. Bij Naïf hebben we met A-B testen aangetoond dat het ook leidt tot hogere conversie. Conversieverhoging is voor een hoop webshops natuurlijk belangrijk. Webshops willen wel wat doen voor duurzaamheid, maar uiteindelijk moeten ze ook producten verkopen. Door en-en te doen, krijgen we webshops over de streep.”

Mensen gaan dus meer kopen als ze kunnen compenseren?

“We beantwoorden vragen die mensen hebben over duurzaamheid en dat neemt een stukje twijfel weg. Vanuit ons bezien is het natuurlijk lastig dat wij mensen aanzetten tot meer consumeren. Maar hoe wij er nu naar kijken is dat mensen die aankoop toch wel hadden gedaan, maar dan ergens anders. En via onze app kunnen ze hun aankoop dan klimaatneutraal maken.”

Waar heb je spijt van? 

“We hadden nog een tweede product direct gericht op consumenten. Een browserextensie. Als mensen die browser plug-in hadden dan konden ze op kosten van de webshop producten compenseren. Uiteindelijk bleek het een hele hoge drempel om consumenten zover te krijgen om die browser te gaan gebruiken. Daar hebben we best veel tijd en energie in gestopt. Ook hadden we daarmee natuurlijk twee doelgroepen: consumenten en webshops. Het duurde even voordat we daar een punt achter hebben gezet en zijn gaan focussen op het huidige model. Als we dat eerder hadden gedaan dan waren we nu verder geweest met de impact die we maken.”

En wat is die impact dan precies, in cijfers?

“We hebben sinds 2017 voor 1.811 ton CO2-compensatie kunnen realiseren. We zijn met kleine webshops begonnen en daar zit een stijgende lijn in. Mijn eerste doel was om heen en weer naar de maan vliegen te compenseren. Dat hebben we vorig jaar gehaald. Volgend jaar wil ik heen en weer naar de zon vliegen compenseren.”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Zweedse Oatly wil met havermelk het voedselsysteem opschudden

In Nederland vindt de haver-cappuccino al gretig aftrek. Zo erg zelfs dat het vorig jaar zomer een aantal weken niet geleverd kon worden, omdat de vraag harder groeide dan het aanbod. Er werd gesproken van een havermelkimpasse, en veel Amsterdamse yuppen waren ten einde raad. Sustainability director Europa, Midden-Oosten en Afrika Caroline Reid is blij dat steeds meer mensen de havermelk, -yoghurt en -smeersels weten te vinden. “Want dat is hard nodig voor een duurzaam voedselsysteem”, zegt ze tijdens het Beter Eten Festival, georganiseerd door grootgrutter Albert Heijn. CO2-uitstoot van voedsel is hoog Later die middag spreekt ze in de enorme kas in de Haarlemmermeer de bezoekers toe over de duurzaamheidsmissie van Oatly. “Wij willen mensen helpen om beter te eten zónder dat het ten koste gaat van de planeet”, zegt Reid. Want grofweg een derde van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen komt voort uit het voedselsysteem. De helft daarvan wordt veroorzaakt door de zuivel- en vleesindustrie. “Dat is natuurlijk krankzinnig veel”, zegt Reid ernstig. Daarom wil Oatly invloed uitoefenen op de vraag- en aanbodkant. Aan de ene kant zijn er de boeren die de haver verbouwen. Die zitten vooral in Scandinavië en Canada. Zij moeten regeneratief gaan verbouwen; dus met oog op natuurherstel zonder dat de bodem uitput. Nu verbouwen boeren vooral veel van dezelfde soort en spuiten ze met pesticiden om te zorgen voor een hoge opbrengst. Maar dat gaat ten koste van de biodiversiteit en het bodemleven. Lees ook: Hoe vergaat het havermelkproducent Oatly na de beursgang?Caroline Reid, duurzaamheidsmanager bij Oatly: "Wij willen mensen helpen om beter te eten zónder dat het ten koste gaat van de planeet"‘Boeren zitten vast in een kapot systeem’ Regeneratieve landbouw is een mooi streven voor veel boeren. Maar vaak blijkt het lastig om te wijken van het traditionele systeem . “Een systeem dat kapot is”, zegt Reid. “Dat in stand wordt gehouden door subsidies vanuit de Europese Unie. Daardoor is zuivel en vlees vaak goedkoper dan plantaardige producten. Terwijl dat helemaal niet klopt. In dierlijke producten stoppen we veel meer energie en grondstoffen. ” Denk aan soja dat van de andere kant van de wereld moet komen om van een Nederlandse koe een biefstuk te maken. “Bij Oatly gebruiken we onze stem om dat te veranderen”, zegt Reid. “We hopen dat we die verandering ook gaan zien met de Farm to Fork strategie vanuit de Europese Unie. Maar in de tussentijd helpen we boeren om meer regeneratief te boeren.” Wat is regeneratieve landbouw? Er is wereldwijd nog geen definitie van wat regeneratieve landbouw precies is. Bij Oatly zeggen ze dat het erom gaat dat het land wordt hersteld waarbij er even veel of meer wordt teruggegeven dan je eruit haalt. Daarvoor hebben ze een wereldwijd haverprotocol opgesteld. “Dat noemen we proatocol, met oa van oats”, zegt Reid terwijl ze knipoogt. In Zweden zijn al 40 indicatoren geïdentificeerd die het landbouwsysteem verbeteren. Als boeren aan indicaties voldoen, krijgen ze een hogere prijs voor hun oogst. Een voorbeeld van zo’n indicatie is dat de boer bufferstroken aanlegt, en deze gebruikt als natuurlijke bemesting. Of de haver wordt samen met peulvruchten geteeld. Door de teelt ook af te wisselen met een meerjarig gewas, verbetert de biodiversiteit en de bodem. “We weten hoe belangrijk het is, kijk maar naar het laatste IPCC-rapport. Klimaatverandering is al aan de gang. We moeten daarom op onze boerderijen meer in harmonie met de natuur werken.” Om precies te weten waar boeren mee geholpen zijn doet Oatly onderzoek met verschillende landbouwbedrijven. In Finland loopt een onderzoek waar de Wageningen Universiteit ook aan meedoet. De onderzoekers willen achterhalen wat een goed regeneratief systeem is waar zoveel mogelijk boeren aan mee kunnen doen. “Zo veranderen we het systeem en zorgen we dat in 2029 al onze haver van regeneratieve boerderijen komt.” ‘Consument moet kennis hebben om duurzame keuze te maken’ Ondertussen worden aan de vraagkant consumenten bewust gemaakt van de CO2-uitstoot van hun eetpatroon. Maar om het echt goed te kunnen vergelijken moet het volgens Reid verplicht worden dat alle producenten hun CO2-uitstoot op hun verpakkingen zetten. “Zo heb je als consument echt de kennis om de duurzame keuze te kunnen maken.” Daarvoor heeft Oatly investeerders als Blackstone nodig, zegt Reid. In 2020 stuitte het bedrijf op veel kritiek van havermelkfans, omdat Blackstone juist investeert in soja. In de Amazone worden voor de sojateelt massaal bomen gekapt. Maar door de investering van Blackstone kan Oatly groeien, heeft het meer schaal en kan het meer mensen bereiken, zegt Reid. “We zijn ervan overtuigd dat, vanuit een duurzaam oogpunt, het verleggen van kapitaal naar duurzame investeringen het belangrijkste is wat wij op de lange termijn voor de planeet kunnen doen." Beleggers hebben steeds meer interesse in duurzaam beleggen, concludeerde investeringswebsite Morningstar eerder deze maand. Hoe dat precies zit, lees je hier. Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.