Romy de Weert 04 februari 2022, 11:23

Deze organisaties willen klimaatverandering meten vanuit de ruimte

Het KNMI, TNO, TU Delft en SRON werken samen aan een technologie waarmee ze klimaatverandering vanuit het heelal met satellieten kunnen meten. Overheden en bedrijven kunnen die kennis inzetten om klimaatverandering, luchtvervuiling en verlies van biodiversiteit tegen te gaan.

Adobe Stock 99681660 Vanuit de ruimte kunnen ze de uitstoot van allerlei broeikasgassen over de hele wereld waarnemen. | Credits: Adobe Stock

Luchtvervuiling veroorzaakt jaarlijks ruim 4 miljoen vroegtijdige sterfgevallen en meer dan 90 procent van de wereldbevolking woont in gebieden waar de luchtkwaliteit onder de norm van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ligt. Daarnaast zorgt de uitstoot van stikstof in Nederland en op andere plekken in Europa voor verlies van biodiversiteit in natuurgebieden en schade aan de economie.

Lees ook: Satellietbedrijf Planet gaat naar de beurs en neemt Nederlandse VanderSat over

Als we die uitstoot willen verminderen, moeten we heel precies weten waar de uitstoot vandaan komt en hoe het zich verspreidt. Satellieten kunnen daar een belangrijke rol in spelen. Vanuit de ruimte kunnen ze de uitstoot van allerlei broeikasgassen over de hele wereld waarnemen. En dat meten van de uitstoot is juist zo belangrijk, omdat er nu veel met schattingen wordt gewerkt.

Nederland loopt voorop

Nederland investeerde de afgelopen jaren veel geld in internationaal ruimteonderzoek naar luchtkwaliteit en het klimaat. Daardoor loopt Nederland voorop op wetenschappelijk onderzoek en technologieontwikkeling. Zo brengt het Nederlandse ruimte-instrument ‘Tropomu’ dagelijks de hele wereld in kaart voor onderzoek naar stikstofdioxide en de uitstoot van het broeikasgas methaan. Om die koploperspositie te behouden, hebben vier Nederlandse kennisinstellingen de handen ineengeslagen in het consortium ‘Clean Air’.

Het consortium bestaat uit het KNMI, TNO, TU Delft en SRON. De partijen gaan zich verdiepen in het meten van emissies, het ontwikkelen van modellen, de verwerking van satellietdata en het ontwikkelen en realiseren van innovatieve satelliet-instrumenten. De komende tijd kijken de partijen of ze het consortium kunnen uitbreiden.

Want naast kennisinstellingen willen de partners ook bedrijven aantrekken. Denk aan diensteverleners, satelliet-, of instrumentbouwers. Daarmee wil Clean Air een aanjager zijn van duurzame economische groei.

Ook interessant: Visueel bewijs: Timelapse-functie Google Earth laat klimaatverandering en ontbossing zien

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

De kleur is het enige groene aan deelscooters Felyx

Met het oordeel van de RCC wordt bevestigd dat deelscooters niet zo duurzaam zijn als bedrijven beweren. De groene Felyx-scooters zijn inmiddels niet meer uit het straatbeeld van steden weg te denken. Voor velen zijn de scooters, die vaak midden op straat staan geparkeerd, een doorn in het oog. Verborgen milieuimpact Maar belangrijker is de claim dat deze scooters passen in een duurzaam vervoerspatroon. Het zijn elektrische scooters en als je er op rijdt is er dus geen CO2-uitstoot. Maar de échte milieuimpact is niet zo eenvoudig te zien. De deelscooters worden snel ‘opgereden’ door gebruikers. Er zijn dus eerder nieuwe accu’s of zelfs hele nieuwe scooters nodig. De productie van een elektrische scooter is helemaal niet milieuvriendelijk. Volgens een rapport van het Kennisinstituut voor Mobiliteit vervuilt een deelscooter veel meer dan zelf een elektrische scooter hebben. Zelfs een benzinescooter in privébezit is soms duurzamer dan een elektrische deelscooter. Dat grote verschil heeft een paar oorzaken. De belangrijkste: deelscooters met een lege batterij moeten worden opgeladen. Felyx doet dit door volle accu's in een (elektrisch) busje naar de scooters te brengen. Hoewel dit efficiënter is dan veel andere deelmobiliteitsbedrijven, zorgt het er alsnog voor dat een Felyx-scooter 2 keer zoveel CO2-uitstoot genereert dan een eigen elektrische scooter. Greenwashing Volgens Stichting Scootervrij, die de klacht bij de RCC indiende, zijn deelscooterbedrijven ‘uitmuntend in Greenwashing’. De bedrijven maken verschillende claims over duurzaamheid. In een interview met Change Inc. zegt de CEO bijvoorbeeld dat de scooters auto’s kunnen vervangen in steden. In de praktijk pakt met echter vaak de deelscooter waar anders een fiets gebruikt zou worden. En hoewel de elektrische scooter inderdaad stil, CO2- en uitstootvrij is tijdens het rijden, zijn de busjes die de scooters op moeten halen dat niet altijd. Consultancybedrijf CEDelft kwam met een rapport, in opdracht van Felyx, over de gevolgen van deelmobiliteit. Uit dat rapport blijkt dat de helft van de scootterritjes een OV- of autorit vervangt. De andere helft vervangt fietsen en lopen. GO Sharing beloofde direct na de klacht bij de RCC al de website aan te passen. Felyx ging in verweer. Dat verweer is nu verworpen. Ook Felyx zal dus de website aanpassen en de duurzame claims matigen. Update 14:30: Aanvankelijk stond in dit artikel dat Felyx hun elektrische scooters ophaalt als ze leeg zijn, en dat dit met dieselbusjes gebeurt. Dat is onjuist; het bedrijf gebruikt elektrische busjes en vervangt de accu's in de scooter, wat efficiënter is. De passage is aangepast.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.