Maaike Kooijman
13 maart 2026, 12:12

Opmerkelijk: 'Robotdolfijn' kan gelekte olie opzuigen

Olielekken zorgen wereldwijd voor veel ecologische én economische schade. Australische onderzoekers bedachten daar een oplossing voor in de vorm van een kleine robotdolfijn die olie kan opzuigen.

Met zijn 'mond' kan de robotdolfijn olie opzuigen Met zijn 'mond' kan de robotdolfijn olie opzuigen. | Credits: Peter Clarke, RMIT University

Een robot in de vorm van een dolfijn, met een filter geïnspireerd op zee-egels. Als we iets maken wat in de zee moet functioneren, moeten we het ook op zeeleven laten lijken, zullen ingenieurs van de RMIT University in Australië hebben gedacht. Ze bedachten een op afstand bestuurbare minirobot die olievlekken op het water kan opzuigen.

Die kan nog weleens goed van pas komen. Olielekken komen weliswaar steeds minder vaak voor, maar er is sinds het begin van dit decennium alsnog zeker 42.000 ton olie in zeeën en oceanen beland. Waarschijnlijk nog wel meer; vorig jaar bleek uit onderzoek dat meer dan 99 procent van de olielekken niet wordt gemeld.

Die olie heeft grote gevolgen voor het leven in en rondom oceanen. Het opruimen is niet alleen erg kostbaar, maar brengt bovendien nog meer schade toe aan de kwetsbare omgeving.

Opmerkelijk

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. bijzondere vondsten en ontwikkelingen.

Robotdolfijn zuigt olie op

De Australische ‘Electronic Dolphin’ heeft een filter dat water afstoot en olie absorbeert. Daardoor kan de minirobot – die niet groter is dan een gemiddelde sneaker – efficiënt olie van het wateroppervlak verwijderen. Tijdens testen kon de robot zo’n 2 milliliter per minuut opzuigen, met een puurheid van 95 procent.

De oplossing is snel, goedkoop en heeft als extra voordeel dat mensen niet worden blootgesteld aan de vervuilende olie of de omstandigheden in diepe oceanen.

Met de huidige batterijcapaciteit kan de robot zo’n 15 minuten werken, maar dat moet uiteindelijk langer worden. Is de batterij bijna leeg, dan is het de bedoeling dat de robots terugkeren naar hun basis om daar hun tank te legen en op te laden. Dat herhaalt zich net zo lang totdat de klus is geklaard, zegt hoofdonderzoeker Ataur Rahman.

Het filter is waterafstotend doordat er minuscule stekeltjes opzitten. Daarin zitten luchtbellen, waardoor water ervan afrolt. Zo wordt wel olie opgezogen, maar geen water.

De robotdolfijn verzamelt de opgezogen olie in zijn ‘buik’. | Credits: Peter Clarke, RMIT University

De robotdolfijn is nog niet actief; momenteel gaat het om een prototype. De ingenieurs onderzoeken nog manieren om de technologie op te schalen, bijvoorbeeld door de pomp groter te maken. Binnenkort wordt de technologie in de praktijk getest.

Lees ook:

Nieuwsupdate: Kabinet wil aansluitstop stroomnet voorkomen en elektrische auto's steeds betaalbaarder

Kabinet start 'crisisaanpak' om aansluitstop stroomnet te voorkomen Het kabinet sluit geen enkele maatregel uit om een aansluitstop in de regio's Gelderland, Utrecht en Flevopolder te voorkomen. Dat schrijft staatssecretaris Jo-Annes de Bat in een Kamerbrief. De Bat schrijft dat 'ook onorthodoxe maatregelen worden onderzocht en voorbereid'. Hij noemt daarbij ook de mogelijkheid om meer risico's te nemen als het gaat om de toekomstige groei van het elektriciteitsverbruik, weerscenario’s en de verwachte opbrengst van toekomstige maatregelen. Er wordt dan minder speling ingebouwd, waardoor de kans op stroomuitval groter wordt.In Gelderland, Utrecht en de Flevopolder heeft het elektriciteitsnet zijn grenzen bereikt, waarschuwde netbeheerder TenneT vorige maand. Waar tot nu toe vooral bedrijven en grote instellingen op de wachtlijst voor aansluiting op het stroomnet belandden, dreigt dat binnenkort ook met huishoudens te gebeuren. Het kabinet wil dat voorkomen, maar zegt ook dat het niet zeker is of dat zal lukken.Lees ook: Snelle oplossingen voor netcongestie vragen serieuze offers van huishoudens en bedrijven: vuurproef voor kabinet-Jetten Nederland niet op koers om stikstofdoelen te halen De overheid doet te weinig om de eigen stikstofdoelen te behalen. Dat concluderen het RIVM, Planbureau voor de Leefomgeving en de Universiteit Wageningen in een rapport. In 2030 moet in minstens de helft van de stikstofgevoelige natuurgebieden minder stikstof neerslaan dan mag volgens de zogenoemde kritische depositiewaarde. Als er niets verandert, is dat naar verwachting 33 procent. Dat komt deels door maatregelen van de overheid en deels door reductie in het buitenland.Veel innovaties in de landbouw hebben minder effect dan verwacht. Uitkoopregelingen voor boeren blijken wel effectief, al zijn die relatief erg duur. Het kabinet-Jetten wil 20 miljard euro uittrekken voor een investeringspakket voor stikstof, natuur en landbouw.Lees ook: Het coalitieakkoord over klimaat en milieu: stikstoffonds terug, CO2-heffing verdwijnt en Lelystad Airport open Elektrische auto's worden steeds betaalbaarder Elektrische auto's zouden in 2030 zomaar eens even betaalbaar kunnen zijn als auto's met een verbrandingsmotor, voorspelt Transport & Environment. Vorig jaar zijn elektrische auto's gemiddeld 1.800 euro goedkoper geworden. Dat komt vooral door de introductie van nieuwe, kleinere modellen. Elektrische auto's zijn gemiddeld nog wel duurder dan in 2020. Dat verschil kan verklaard worden doordat fabrikanten sindsdien grotere auto's zijn gaan maken.Het rapport ziet een positief effect van de CO2-standaarden voor nieuwe auto's in de EU. De meeste autofabrikanten behalen naar verwachting de doelen voor 2025-2027. Transport & Environment onderstreept het belang van het handhaven van die doelen. Gebeurt dat niet, dan geven autofabrikanten waarschijnlijk meer prioriteit aan marges.Lees ook: Grafiek: Batterijen voor elektrische auto's kunnen in Europa bijna even goedkoop worden als in China Financiële sector roept op tot stabiel klimaatbeleid Banken, pensioenfondsen, vermogensbeheerders en verzekeraars hebben een brief gestuurd naar klimaatminister Stientje van Veldhoven waarin ze vragen om betrouwbaar langetermijnbeleid. Ze zeggen graag duurzame projecten mogelijk te willen maken, 'uiteraard onder de voorwaarde van een goed rendement voor deelnemers en klanten'.De financiële instellingen vragen om vier specifieke maatregelen. Dat zijn duidelijke normen voor bedrijven, een uniforme CO2-prijs in Europa, het afbouwen van fossiele subsidies en een zogenoemde Nationale Investeringsinstelling. Die laatste zou moeten helpen bij het financieren van duurzame projecten die 'te risicovol zijn voor de markt'.Lees ook: Impactbedrijven krijgen hogere waardering, groeifinancering blijft achter – climate tech positieve uitzondering Industrie presenteert duurzamer betoncasco Traditionele betoncasco's – de constructie van een huis – hebben een hoge CO2-voetafdstuk. Het NEXT level casco brengt daar verandering in. Vier organisaties, waaronder bouwcollectief TBI, werkten samen aan een casco met zo'n 75 procent minder materiaalgebonden CO2-uitstoot. Daarin wordt gebruikgemaakt van cementvervangers en andere nieuwe betonmengsels.Het casco wordt prefab geproduceerd. Daardoor wordt relatief zuinig omgegaan met materialen. Ook is de bouwtijd daardoor korter dan normaal.Lees ook: Duurzaam cement en beton: schalen van groene oplossingen is grote uitdaging, maar Europa komt in actie Ook in de media:Oorlog in Midden-Oosten veroorzaakt volgens IEA historische oliecrisis (Nu.nl) Nederland en zeven andere landen vragen EU om emissiehandelssysteem niet af te zwakken (Reuters) In vijf jaar flink minder gasverbruik is mogelijk, zegt duurzaamheidsbranche (NOS) Zorgen bij boeren om oorlog Midden-Oosten: ’Dit raakt uiteindelijk direct de voedselproductie’ (De Telegraaf) Brandstofprijs jaagt Nederlanders naar de stekker: aanvragen voor laadpalen bijna verdrievoudigd (Trustoo) Bouwen met plantaardige materialen komt maar langzaam van de grond (Trouw) Een tweede leven voor afwijkende schoenen: ‘We upcyclen nu meer dan tweeduizend paar per week’ (FD) De toekomst van cremeren is elektrisch (Trouw)