Opmerkelijk: ruimtepuin ruimen vanaf de aarde met lasers

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. Deze week: ruimtepuin ruimen met behulp van lasers op de grond.

De ruimtebasis in Canberra heeft al ervaring met het leveren van lasers, bedoeld om drones mee te kunnen vernietigen. | Credits: Getty Images

Niet alleen op aarde maakt de mens er een puinhoop van, ook in de ruimte. En hoewel de gemiddelde persoon er niet veel van zal zien, vormt zwevend ruimteafval een steeds groter probleem. Waar de ruimte zo’n zestig jaar geleden nog helemaal vrij van afval was, is dat nu heel anders. Miljoenen brokstukken van oude satellieten en raketten vliegen met een gigantische snelheid om de aarde. Dat kan heel gevaarlijk zijn voor ruimtevaartuigen die nog in werking zijn, al helemaal wanneer ze bemanning aan boord hebben. Onlangs
deelde een Amerikaanse waakhond zelfs een boete uit aan bedrijf dat verantwoordelijk is voor risicovol ruimtepuin.

Grondlasers

Er worden daarom steeds meer manieren bedacht om het afval in de ruimte op te ruimen. Een voorbeeld daarvan is de RemoveDebris-satelliet. Daarmee worden testen uitgevoerd om brokstukken uit de lucht te grijpen en ze gecontroleerd af te voeren. Een andere opmerkelijkere manier is om ze te verwijderen met behulp van lasers. Een Japanse start-up genaamd EX-Fusion maakt daar nu plannen voor.

De dampkring in

EX-Fusion heeft aangekondigd een laserinstallatie te willen bouwen bij de EOS Space Observatory in het Australische Canberra. De theorie daarachter is dat krachtige laserstralen gericht worden op brokstukken in de ruimte, waardoor hun snelheid afneemt. Daardoor komen de stukken langzaam weer in de dampkring terecht, waar de weerstand uiteindelijk zo hoog is dat ze verbranden. Bij veel satellieten gebeurt dit automatisch, maar het hardnekkige vuil blijft zo hard bewegen dat het die dampkring nooit bereikt. De lasers van EX-Fusion zouden daar een handje bij kunnen helpen.

Stralen met tussenpozen

De ruimtebasis in Canberra heeft al ervaring met het leveren van lasers, bedoeld om drones mee te kunnen vernietigen. Maar naar eigen zeggen gaat EX-Fusion andere lasers gebruiken voor het ruimteafval, zogeheten DPSS-lasers (diode-pumped solid-state). Zulke lasers sturen stralen uit met tussenpozen, waardoor objecten gecontroleerd kunnen worden afgeremd.

Als eerste wil de start-up zijn technologie dusdanig afstemmen dat de lasers relatief kleine brokstukken van ongeveer 10 centimeter groot kunnen herkennen. Tot op heden bleek dat moeilijk voor elkaar te krijgen. Daarna zal het Japanse bedrijf de lasers in de praktijk gaan brengen om te kijken of ze succesvol en veilig het afval uit de ruimte kunnen verwijderen.

Veiligheid?

Over veiligheid gesproken: er is nog veel onduidelijk aan de plannen van EX-Fusion. Zelf geeft het bedrijf aan nog te worstelen met obstakels zoals precisie en laserkracht. En het is dus nog maar de vraag hoe veilig het is om brokstukken te beschieten met lasers vanaf de aarde (denk aan gevogelte en luchtverkeer dat door de stralen geraakt zou kunnen worden). Daarnaast wordt niet gespecificeerd hoe duur de laserinstallaties zouden zijn.