Hannah van der Korput
10 januari 2024, 15:00

Stoppen met steenkool? Deze onderzoekers maken er eiwitten van

Nederland telt 3,83 miljoen runderen, 11,3 miljoen varkens en 97,5 miljoen kippen. Dit vraagt om een enorme hoeveelheid veevoer. Laat staan wereldwijd. Wetenschappers hebben een manier gevonden om aan de escalerende vraag naar diervoeders te voldoen. Het geheime ingrediënt? Steenkool.

Getty Images 1399377945 Bij het verbranden van steenkool komen CO2 en andere schadelijke stoffen vrij. Maar in dit project, waar steenkool wordt gebruikt om eiwitten uit te winnen, wordt het niet verbrand. | Credits: Getty Images

De vinding werd gedaan door Chinese onderzoekers van het Tianjin Institute of Industrial Biotechnology. China is een grootproducent van vlees, maar heeft weinig eiwitbronnen
beschikbaar om in veevoer te verwerken. Bovendien is het land afhankelijk van het buitenland: meer dan 80 procent
van sojabonen voor veevoer wordt geïmporteerd. Chinese onderzoekers gingen op zoek naar bij voorkeur lokale en goedkope alternatieven. De oplossing werd gevonden
in steenkool.

Van methanol
naar eiwitten

Of beter gezegd: methanol afkomstig uit steenkool. Aan dit methanol voegden wetenschappers Pichia pastoris toe. Dat is een gist dat methanol gebruikt als energie om te groeien. Dankzij
industriële fermentatie lukte het vervolgens om hieruit eiwitten te produceren
met een eiwitgehalte van 67,2 procent.

De eiwitten
die met deze methode worden geproduceerd, bevatten vitaminen, zouten, vetten en
koolhydraten. Dat maakt ze geschikt als gedeeltelijke vervanging voor vismeel,
sojabonen, vlees en mager melkpoeder in verschillende toepassingen. En dus ook als ingrediënt
in diervoer.

Efficiënt

Voor dit
proces is geen landbouwgrond nodig. Het kan overal ter wereld worden toegepast.
Omdat de eiwitten in een gecontroleerde omgeving worden geproduceerd, spelen
externe factoren zoals seizoens- en klimaatschommelingen geen rol. Bovendien is
het productieproces enorm efficiënt. “Het is duizend keer efficiënter dan
traditionele landbouwpraktijken,” aldus hoofdonderzoeker Wu Xin.

Goedkoop

Bovendien
kan er snel worden geproduceerd. Dat maakt het financieel een aantrekkelijke
oplossing. Door op te schalen, kunnen de kosten nog verder worden gedrukt. Het
onderzoeksteam zegt inmiddels bezig te zijn om op deze manier duizenden tonnen
eiwitten te maken in een fabriek op onbekende locatie. Naast kwantiteit wordt
ook gericht op kwaliteit. Wu Xin benadrukt de noodzaak om de voedingswaarde van
methanol afgeleide eiwitten te verbeteren. Maar dat het een belangrijke doorbraak
is, staat volgens de professor vast.

Hoe duurzaam is het?

Steenkool is de grootste energiebron die we kennen. Het is betaalbaar en, zoals het er nu uitziet, nog in voldoende mate voorradig. Tegelijkertijd is de brandstof erg vervuilend. Bij het verbranden van steenkool komen CO2 en andere schadelijke stoffen vrij. Maar in dit project, waar steenkool wordt gebruikt om eiwitten uit te winnen, wordt het niet verbrand. Hierdoor is de uitstoot een stuk minder. Tegelijkertijd bespaart het wel een hoop land, water en transportbewegingen. Dat maakt steenkool een duurzaam alternatief voor bestaande eiwitbronnen zoals soja.

Lees ook:

Klimaatspiraal KNMI laat zien dat Nederland steeds warmer wordt

De klimaatspiraal is bedacht door de Engelse klimaatwetenschapper Ed Hawkins. De spiraal heeft de vorm van een dartbord. Daarop draait ieder jaar een rondje. Hoe warmer de gemiddelde temperatuur in dat jaar, hoe groter het rondje. Hoe dikker, hoe warmer Het KNMI begint de Nederlandse klimaatspiraal in het jaar 1901. Tussen januari en december was het dat jaar gemiddeld 8,7 graden Celsius. Daarna wordt elke volgende maand de gemiddelde temperatuur over de afgelopen twaalf maanden berekend. De eerste keer dat de gemiddelde jaartemperatuur boven de 10 graden uitkwam was in april 1912. In februari 1990 kwam de temperatuur voor het eerst boven de 11 graden uit en in juni 2007 voor het eerst boven de 12 graden. Het jaar 2023 was het warmste en natste sinds 1901, meldde het KMNI eind vorig jaar. De gemiddelde temperatuur kwam uit op 11,8 graden. Sinds 1997 dook de gemiddelde jaartemperatuur niet meer onder 9 graden. Doordat de spiraal steeds dikker wordt is de opwarming duidelijk zichtbaar. Bekijk hier de klimaatspiraal voor Nederland van het KNMI:Pieken en dalen Kun je dan zeggen dat Nederland tussen 1901 en 2023 is opgewarmd van 8,7 naar 11,8 graden, dus 3,1 graden? “Nee, dat is te stellig. De spiraal geeft de pieken en de dalen in de gemiddelde jaartemperatuur weer. De gemiddelde temperatuurstijging berekenen we steeds over een periode van dertig jaar”, legt woordvoerster Josine Camps van het KNMI uit. “Uit de klimaatstreepjescode en de klimaatspiraal kun je afleiden dat Nederland gemiddeld gezien steeds warmer wordt, maar dus niet hoeveel.” 2,3 graden warmer Hoeveel Nederland daadwerkelijk opwarmt meldt het KNMI in zijn jaarlijks staat van het klimaat. Die van 2022 liet zien dat Nederland sinds het begin van de vorige eeuw 2,3 graden is opgewarmd. Dat is bijna twee keer zoveel als de wereldwijde opwarming van 1,2 graden. In het Klimaatakkoord van Parijs is vastgelegd de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden, met een duidelijk zicht op 1,5 graad. Op het noordelijk halfrond is de anderhalve graad opwarming in 2020 al bereikt. In Nederland werd die grens rond het jaar 2000 overschreden. Lees ook:Balanceren tussen wateroverlast en watertekort: de bodem als bufferVerzekeraars en KNMI bundelen krachten om klimaatschade tegen te gaanDeze organisaties willen klimaatverandering meten vanuit de ruimteZo help je arme landen om met AI meer geld te krijgen uit het Groene Klimaatfonds