Emma Rotman 02 juni 2020, 12:35

Van ASML en IBM naar bomen planten: in gesprek met Bas Fransen van Ecomatcher

Het is dé manier om de klimaatcrisis te keren: bomen planten. Daarom nam Bas Fransen afscheid van de elektrotechniek en begon hij een nieuw bedrijf. EcoMatcher plant wereldwijd bomen en complete bossen en gebruikt technologie om herbebossing transparant te maken. In de ChangeCast van DuurzaamBedrijfsleven legt hij uit hoe hij van bomen planten een verdienmodel maakte.

Bomen

Bas Fransen woont en werkt al twaalf jaar in Hong Kong, waar het rumoerige tijden zijn. Afgelopen donderdag kondigde het Chinese partijcongres een omstreden wet aan, die burgers in Hong Kong verbiedt om zich kritisch uit te laten over China. De Chinese geheime dienst gaat er in de semi-autonome regio op toezien dat mensen zich daaraan houden.

Door de coronacrisis was het een tijd rustiger in Hong Kong, maar de protesten zijn inmiddels weer opgelaaid. “Locals vinden de afbrokkeling van de democratie zorgwekkend”, zegt Fransen. Heeft hij het gevoel dat hij in vrijheid kan spreken? “Je moet wel opletten en respect tonen voor waar je woont. Aan de andere kant: er gebeuren hier ook veel goeie dingen.”

Van techbedrijf naar bomen planten (9:45)

Fransen heeft een achtergrond in de technologie; zo werkte hij voor IBM in Japan en was hij directeur van ASML in Azië. Die achtergrond gebruikt hij nu om de klimaatcrisis te bestrijden door massaal bomen te planten. Door herbebossing creëer je namelijk de carbon sinks die nodig zijn om de natuur te laten herstellen. “Je hebt een wereldwijde oplossing nodig en bomen kun je overal neerzetten. En het is bovendien een goedkope oplossing”, zegt Fransen.

Rondje langs de velden (19:21)

Transparantie is echter een veelgehoord obstakel. Hoe weet je of die bomen daadwerkelijk geplant worden, vraagt Van Liempt? Daar komt de tech-achtergrond van Fransen om de hoek kijken. Met satellite-maps kan Ecomatcher alle bomen traceren. Het bedrijf maakt geregeld een ‘rondje langs de velden’ om te controleren of de bomen niet gekapt worden. “Wanneer blijkt dat bepaalde bomen er niet meer staan, dan moeten onze lokale partners dit kunnen verantwoorden”, legt Fransen uit. Afgelopen week maakte Ecomatcher bekend dat het bedrijf overstapt op blockchain om het proces nog transparanter te maken. 

Europese Green Deal (21:04)

In de Europese Green Deal die Frans Timmermans eind 2019 presenteerde is herbebossing een belangrijk thema. Fransen is positief over de Green Deal, maar waarschuwt wel dat er niet alleen voor Europese partijen consequenties moeten zitten aan CO2-uitstoot. Een CO2-taks zou daarvoor een oplossing zijn. “Je moet zorgen dat je ook producten die de EU binnenkomen gaat belasten als die minder duurzaam worden geproduceerd.”

De plannen voor herbebossing klinken Fransen goed in de oren, maar executie is een tweede. “Het planten van bomen moet transparant gebeuren, met de juiste partners. Als de EU daarover wil praten met Ecomatcher, dan staan wij daar natuurlijk voor open!”

Verdienmodel (22:57)

Bomen planten klinkt misschien niet als een lucratieve business, maar Ecomatcher is een winstgevend bedrijf. Bedrijven als Shell en BNP Paribas laten hele bossen planten, waarbij het soms gaat over miljoenen bomen. Met de technologie van Ecomatcher kunnen ze die bomen vervolgens voor verschillende doeleinden gebruiken. Bijvoorbeeld als relatiegeschenk, in plaats van de gebruikelijke plastic pen. “Het effect is hetzelfde, het is een corporate gift, alleen plant je nu een boom. En mensen kunnen die boom virtueel bezoeken.”

Bekijk de video voor het hele gesprek. Of luister als podcast:

Interview: Paul van Liempt | Portret: Bas Fransen | Hoofdbeeld: AdobeStock

Plastic wegen klaar voor parkeerplaatsen of autowegen

In 2018 werd de eerste PlasticRoad ter wereld, een modulair wegdek op basis van gerecycled plastic, aangelegd in Zwolle. Nu, na anderhalf jaar testen, leren en doorontwikkelen is de PlasticRoad klaar voor industriële productie. De PlasticRoad wordt gemaakt van 100% recyclebaar huishoudelijk plastic afval en biedt een oplossing voor waterproblematiek, zowel bij hevige regenval als bij droogte. De resultaten van de twee fietspadpilots in Zwolle en Giethoorn zijn positief.Drie keer duurzaamDoor de manier waarop de waterberging is geïntegreerd in de losse wegdekdelen kan de PlasticRoad 300 liter hemelwater bergen per vierkante meter. Deze waterberging biedt uitkomst in periodes van extreme regenval en in tijden van droogte, omdat het opgeslagen water langzaam wordt geïnfiltreerd in de bodem wanneer dit nodig is.Lees ook: Ouderkerk krijgt wegdek met bovenkant van gerecycled plasticMet het hergebruik van huishoudelijk afvalplastic bespaart de PlasticRoad 50 tot 70 procent op CO2-uitstoot ten opzichte van een traditioneel fietspad van asfalt of betontegels. De besparing zit volgens medebedenker Anne Koudstaal vooral in de keten: “Wanneer we nu een weg aanleggen, wordt er een berg gesloopt in Frankrijk en Noorwegen – omdat we hier in Nederland geen rotsen hebben. Al dat zware materiaal moet ook nog hiernaartoe vervoerd worden met zware dieseltrucks.”De overige CO2-reductie zit in het hergebruik van lokaal huishoudelijk plastic afval. Normaal wordt dat verbrand, of we vervoeren het naar het buitenland. Nu wordt het gebruikt als grondstof. Koudstaal: “Bij de pilots in Zwolle en Giethoorn was Total de leverancier van het plastic afval, in totaal 2000 kilo uit Rotterdam. En ja, dat moet in de toekomst lokaler, maar het is al winst vergeleken met het verplaatsen van tonnen loodzwaar rotsmateriaal door Europa. Omdat polypropyleen als grondstof zo licht is, valt zowel het vervoer als het productieproces eenvoudig te 'electrificeren', wat de lokale uitstoot in woonwijken ook weer terugbrengt."30 procent van het plastic op aardeBetekent de PlasticRoad ook het einde van het plastic afvalprobleem? Koudstaal: “Laten we het zo zeggen: wanneer we heel Nederland zouden voorzien van PlasticRoad, dan hebben we 30 procent van de jaarlijkse wereldproductie aan polypropyleen opgebruikt.”Maar het is de vraag of het restplastic uit het buitenland nodig is. Tests lijken uit te wijzen dat een PlasticRoad 50 jaar meegaat. Dat is langer dan een normale weg. Bovendien bestaat een PlasticRoad uit losse componenten die los van elkaar te vervangen zijn en 100 procent recyclebaar, allemaal factoren die het onderhoud nog duurzamer maken.Microplastics?Hoe zit het met het gevaar op het vrijkomen van microplastics wanneer we Nederland straks volleggen met plastic wegen? Koudstaal: “We hebben al in 2015 goed onderzocht hoe we het vrijkomen van microplastics kunnen voorkomen. Microplastics zijn een relatief nieuw onderzoeksveld, maar wat wel al bekend is: slijtage van schoenzolen en (fiets)banden is een van degrote oorzaken van het vrijkomen van microplastics." "Wat wij hebben gedaan om het plastic in onze wegen robuust te maken is een sterke coating ontwikkelen op het wegdek van de PlasticRoad, waardoor fietsers en andere gebruikers niet direct in contact komen met het plastic in het wegdek. Sterker nog, op dit moment zijn wij zelfs aan het testen hoe we microplastics van schoenzolen en banden die op onze PlasticRoad terechtkomen - en via regenwater eindigen in onze waterbasins onder de weg - kunnen opvangen en filteren, zodat er via onze wegen geen micorplastics terechtkomen in het grond en -oppervlakte water."De PlasticRoad is nog volop in ontwikkeling. Maar praktijktesten en onderzoeksdata wijzen nu al uit dat de PlasticRoad ook bestand is tegen zwaar verkeer. Daarmee is de PlasticRoad op dit moment ook al geschikt voor toepassingen als parkeerplaatsen – en op termijn mogelijk ook autowegen.Lees ook: Nieuwe techniek spoort microplastics sneller opBron & Beeld: PlasticRoad