Romy de Weert 11 juli 2022, 10:30

Tanden van een waterslak veranderen in kogelvrij vest

Wetenschappers ontwikkelen een supersterk materiaal gebaseerd op de tanden van een waterslak. Het biologisch afbreekbare materiaal is zelfs zo sterk, dat het een duurzaam alternatief is voor Kevlar, het materiaal dat wordt gebruikt voor kogelvrije vesten.

Adobe Stock 136354344 Een limpet houdt zich met minuscule tandjes vast aan een rots. | Credits: Adobe Stock

Veiligheidshandschoenen, helmen, kogelwerende vesten en zeildoeken. Ze zijn allemaal gemaakt van super sterke materialen, zoals aramide. Ze zijn beter bekend onder de merknaam Kevlar. Maar het materiaal is niet zo duurzaam: het wordt namelijk gemaakt uit plastic.

Tanden van een waterslak

Wetenschappers hebben daar een alternatief voor bedacht. Ze ontwikkelden materiaal dat net zo sterk is als aramide en is gebaseerd op de tanden een waterslak. Het zeeweekdier, ook wel limpet genoemd, heeft een kegelvormige schelp en zit vast aan rotsen. Ze hebben een tong vol met microscopisch kleine tanden om voedsel van de rotsen te schrapen. De tanden bestaan uit een hard, flexibel composiet, dat vergelijkbaar is met door de mens gemaakte stoffen, zoals aramide.

De onderzoekers hebben de microscopische tanden nu nagebootst in het lab. Ze maken nieuw materiaal dat ook nog biologisch afbreekbaar is. In tegenstelling tot aramide is het biomateriaal uit de waterslak goedkoop, niet schaars en duurzaam.

Gekweekt in het lab

De tanden van de waterslak bestaan onder andere uit flexibele vezels van chitine. Dat is een materiaal dat ook voorkomt in de skeletten van insecten, kreeftachtigen en spinnen en zorgt voor de stevigheid van het pantser. Fijne kristallen van het ijzerhoudend mineraal goethiet zorgen voor extra versterking.

De onderzoekers hebben er zes maanden over gedaan om de limpet-tanden te kweken in het lab. De volgende stap is om het materiaal op grote schaal te kweken, met behulp van bacteriën en gisten.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Europa wil netwerk van hogesnelheidslijnen voor treinen

“Hoewel we al veel bereikt hebben, moet er nog veel gebeuren willen we de ambitieuze doelstellingen van de Europese Green Deal halen”, vertelde Alberto Mazzola in juni tegen CNN. De uitvoerend directeur van de Gemeenschap van Europese Spoorwegen was vorige maand nog in het Franse Lyon, om daar met verschillende Europese leiders uit de spoorwegindustrie een nieuw en ambitieus plan voor een ultramodern hogesnelheidsnetwerk te bespreken. Het ambitieuze plan dat in de Franse stad is besproken, streeft naar een verdrievoudiging in kilometers van het bestaande netwerk van Europese hogesnelheidslijnen tegen 2050. En hoewel het plan mogelijk van cruciaal belang is om de klimaatdoelstellingen van de EU te halen, is niet iedereen ervan overtuigd dat het netwerk ook echt reëel is. “Helaas hebben we dergelijke verhalen al vaker gehoord en het klinkt alsof de spoorwegen in Europa andermaal beloftes doen die ze niet waar kunnen maken”, zegt Jon Worth, een campagnevoerder voor een Europees spoornetwerk, tegen CNN. “Totdat ik echt concrete projecten en bestellingen van materiaal zie, ben ik niet overtuigd”. Volgens de Europese Commissie is transport verantwoordelijk voor ongeveer een kwart van de totale uitstoot van broeikasgassen in de EU. Wegvervoer en luchtvaart zijn achtereenvolgens de twee grootste uitstoters van broeikasgassen binnen die sector, terwijl het spoor algemeen beschouwd wordt als een groener alternatief voor beiden. Treinverbindingen zijn gericht op het binnenland Volgens Mazzola beschikt Europa nu al over een uitgebreid modern treinsysteem, maar dat momenteel voornamelijk gericht is op het binnenland. Daarnaast is een dergelijk systeem bijzonder complex zegt de directeur, vanwege de hoge kosten en de bureaucratische hindernissen. Ook hebben de Europese spoorwegen tijdens de coronapandemie een financiële klap gekregen, omdat het aantal passagiers de afgelopen twee jaar tot een historisch dieptepunt is gedaald. Naar schatting hebben de spoorwegen gezamenlijk meer dan 50 miljard euro verlies geleden, terwijl de EU en nationale regeringen tot dusver slechts één vijfde van het verlies gecompenseerd hebben. Hierdoor bestaan er twijfels of een dergelijk Europees netwerk er snel zal zijn. Alleen al vanwege de omvang zal het volgens deskundigen vele jaren duren voordat het operationeel zal zijn. Het valt dus nog te bezien of de EU het voorbeeld van China kan volgen, door in korte tijd enorme netwerken van hogesnelheidslijnen aan te leggen.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.