Marc Seijlhouwer 06 april 2021, 11:46

Zonlicht weerkaatsen met een grote spiegel, helpt dat tegen klimaatverandering?

Door zon te reflecteren, weg van de aarde, vertraag je de opwarming van de aarde. Zo kun je de gevolgen van meer CO2 in de atmosfeer tegengaan, denken ingenieurs. Maar de gevolgen van dit soort geo-engineering waren niet bekend. Een tafel van wetenschappers besprak het idee, en ziet dat een grote spiegel ecosystemen kan ontwrichten.

Zon oesbekistan spiegel adobe stock Zonproject in Oezbekistan. Beeld: Adobe Stock

Een wild idee om klimaatverandering tegen te gaan: plaats een gigantische spiegel op het aardoppervlak (of in de ruimte) en laat deze een deel van het zonlicht dat op de planeet valt weerkaatsen. Hoe minder zon, hoe koeler de aarde – en zo gaan we het broeikaseffect tegen. Als je geen spiegel kan bouwen, is het ook mogelijk om de wolken zo aan te passen dat ze (meer) zonlicht weerkaatsen.

Geo-engineering om de aarde te redden

Dit soort geo-engineering, waarbij je techniek gebruikt om de aarde en natuur aan te passen, kan een oplossing bieden voor de klimaatproblemen. Hoewel veel landen hard werken om de CO2-uitstoot te beperken lijkt enige opwarming van de aarde onvermijdelijk – en dat heeft grote gevolgen. Geo-engineering kan die gevolgen vertragen of zelfs voorkomen. Maar de gevolgen van grootschalig ingrijpen in de natuur zijn ongewis. 

Lees ook: Zonder geo-engineering stoppen we klimaaverandering niet

Tot nu. Een groep wetenschappers onderzocht de wereldwijde gevolgen van het reflecteren van zonlicht. Ze kwamen tot een paar verrassende conclusies. Zo denken ze dat het reflecteren van zonlicht goedkoper is dan het (grootschalig) opvangen van CO2 uit de lucht. Dat laatste wordt nu al kleinschalig gedaan door verschillende bedrijven, maar kost nog veel geld. Bovendien zijn er chemische stoffen voor nodig die schadelijk zijn voor het milieu.

Ecosystemen veranderen

Toch zijn de onderzoekers huiverig over het bouwen van een grote spiegel, of van het aanpassen van wolken. De gevolgen voor ecosystemen lijken namelijk niet mals. Als er minder zon valt op het regenwoud kan dat al het leven daar verstoren, en dat geldt voor veel gebieden op aarde. Bovendien kan het reflecteren van zon op één plek onvoorziene gevolgen hebben elders op de wereld. Als overheden of bedrijven besluiten om zon te reflecteren, moet dat dus voorzichtig gebeuren, zeggen de onderzoekers.

De onderzoekers gebruikten data uit modellen, die berekenen wat de gevolgen zijn van een ingreep op de aarde. Die modellen zijn niet zaligmakend en kunnen niet alles voorspellen; daarom keken de experts naar resultaten, en probeerden ze met hun ervaring te voorspellen of er andere, onvoorziene gevolgen mogelijk zijn. Het resultaat van de samenwerking tussen de onderzoekers is te lezen in het tijdschrift PNAS.

Lees ook: De atmosfeer veranderen om klimaatverandering tegen te gaan

"Studenten hebben de ruimte om in een duurzaam onderwerp te duiken"

Voor bedrijven vernieuwende denkers erbij, voor studenten de kans om te leren hoe werken bij een duurzaam bedrijf eraan toe gaat. Een duurzame stage levert zowel bedrijven als studenten veel op, blijkt uit onze poll onder 350 professionals uit het bedrijfsleven. De belangrijkste reden voor het aannemen van een stagiair is voor 45 procent van de professionals het enthousiast maken van jong talent voor het bedrijf.Frisse blikMaar ook een frisse blik op de organisatie blijkt voor een kwart van de bedrijven een belangrijke reden. “De visie van stagiairs meenemen is enorm interessant. We zijn nooit uitgeleerd en de vaardigheden van een stagiair voegen een nieuwe waarde toe.” Dat vertelt Jacobien van Dijk, adviseur bij Firm of the Future, een adviesbureau voor duurzaamheidstransformaties. Firm of the Future werkt met biomimicry technieken: het imiteren van biologische ideeën voor menselijke toepassingen.Als duurzaam adviesbureau zet Firm of the Future regelmatig stagiairs in voor duurzame projecten. En daarin is het bedrijf niet de enige; maar liefst 74 procent van de respondenten uit de poll geeft aan graag met studenten te werken als het om duurzaamheid gaat.Onderzoek naar duurzame kansenVoor wat voor duurzame projecten zien bedrijven dan de meeste kansen voor studenten? Het onderzoek laat zien dat het merendeel van de bedrijven (44 procent) stagiairs inzet op het ontwikkelen van nieuwe technieken, producten of diensten. Daarnaast focussen de jonge werkers zich ook vaak op onderzoek naar de kansen die duurzaamheid het bedrijf en de sector te bieden heeft.Zo doet Firm of the Future uitvoerig onderzoek voordat het biomimicry technieken bij opdrachtgevers kan implementeren. Dat begint met intensief literatuuronderzoek. “Onze stagiairs voeren dit theoretisch onderzoek uit en bieden vervolgens als geen ander de vertaalslag van de droge stof naar de praktijk”, vertelt Van Dijk. “Zij hebben de ruimte om in een duurzaam onderwerp te duiken. Bovendien merk ik dat zij door hun studie bij zijn met de laatste theorieën; ze weten precies wat er speelt in de wetenschap. De combinatie van de kennis en de vertaalslag naar de praktijk is voor ons een grote meerwaarde gebleken.”Overigens zetten bedrijven ook studenten in op afdelingen waar duurzaamheid minder expliciet naar voren komt, zoals HR of finance. Ook dan kan een student duurzame of maatschappelijke impact maken. Zo is de missie van Firm of the Future het toekomstbestendig maken van bedrijven, met een goede balans tussen people, planet en profit. "Met dat uitgangspunt hebben alle taken binnen ons bedrijf te maken met duurzaamheid", stelt Van Dijk.SDGs On StageDe transitie naar een duurzame economie vraagt om razendsnelle veranderingen. Daarom zijn toekomstgerichte organisaties altijd op zoek naar jonge talenten. Change Inc. zet zich samen met hogescholen door heel Nederland in om via SDGs On Stage toekomstgerichte bedrijven en studenten te verbinden. Het platform SDGs On Stage biedt bedrijven de mogelijkheid om jonge talenten te vinden die graag hun tanden zetten in de uitdagingen van deze tijd. Zo versnellen we de duurzame transitie en halen we samen de Sustainable Development Goals in 2030. Beeld: AdobeStock