Rianne Lachmeijer 15 april 2022, 11:00

De toekomst is van hout: 6 voorbeelden van houtbouw

‘In 2025 zijn de bouwprojecten op de tekentafel grotendeels van hout’, voorspelde Onno Dwars van Ballast Nedam Development. Maar ook nu liggen er houten bouwplannen klaar, zijn er pilotprojecten gaande en worden de eerste gebouwen al opgeleverd. Change Inc. zet een paar projecten op een rij.

Haut credits team V De hout-hybride woontoren Haut. Duurzaam bouwen met een luxueuze uitstraling was het uitgangspunt. | Credits: Team V

Een houten hoogstandje

Duurzaam bouwen met een luxueuze uitstraling. Dat is het uitgangspunt van Haut. Sinds maart dit jaar is de hout-hybride woontoren aan de Amstel officieel af. Op dit moment is de woontoren in Amsterdam-Oost met 73 meter het hoogste houten gebouw van Nederland. Om die hoogte te bereiken was wel wat beton nodig. Architect Bo Janne Vermeulen ziet dan ook een toekomst voor beton. Alleen komt hout erbij als bouwmateriaal. “Ik denk dat hout, naast beton en staal, een nieuw basismateriaal wordt”, zei Vermeulen in een eerder gesprek met Change Inc.

Als Amsterdam met hout bouwt kan Rotterdam natuurlijk niet achterblijven. Het wooncomplex Sawa op de Lloyd-pier moet het eerste houten gebouw van Rotterdam worden.

Een Duits bos dat uitgroeide tot een kantoor

De partijen die samen aan Haut werkten, zetten de samenwerking voort voor het nieuwe hoofdkantoor van DPG Media. Onder andere de redacties van Het Parool, De Volkskrant, Trouw, NU.nl en Q-music krijgen hun hoofdkwartier daar. Ook dit gebouw is hout-hybride.

Lees meer over het kantoor van Triodos: Demontabel en duurzaam houten kantoor voor Triodos Bank

Brabantse Veldhoven steekt Amsterdam naar de kroon

Het moet met twee torens van 100 en 130 meter het grootste hout-hybride gebouw ter wereld worden: The Dutch Mountains. Deze verblijfs- en werkomgeving komt in Veldhoven (bij Eindhoven). De onderdelen en materialen van het gebouw worden niet gekocht, maar gehuurd. Naast licht, warmte en meubilair worden ook het voedsel, de installaties en de gevels als dienst geleverd.

Of het gaat lukken om als Nederland koploper hoge gebouwen te blijven is de vraag, want ook Australië gaat aan de houten wolkenkrabbers.

Houten appartementen als lego in elkaar zetten

Terwijl de woningen van Haut alleen voor de rijken onder ons zijn, brengt Sustainer Homes betaalbare houten woningen in de markt. De scale-up bouwt huizen die duurzamer, zuiniger en robuuster zijn dan stenen varianten. Dankzij een innovatief blokkensysteem en prefab bouw kan straks elke wijk een paar houten huizen hebben.

Lees meer: Bij het houten woonproject M’DAM worden appartementen als legoblokjes op elkaar gestapeld

Een houten huis in een leegstaand pand van steen

Niet alleen nieuwe kantoren worden van hout, maar ook bestaande kantoren krijgen een ‘wooden touch’. Investeerder Peter Driessen en architect Eldin Fajkovic werkten tot 2020 bij Sustainer Homes. Zij zetten die bouwtechniek nu in bij Respace. Driessen en Fajkovic zoeken lege gebouwen waarin zij dan houten woningen maken. “Wij herbouwen ruimtes ín de stad”, zei Driessen eerder.

Wonen in een houten woonwijk

Amsterdam gaat een houten woonwijk bouwen die onderdak biedt aan 2.100 mensen. In 2025 moeten de 700 houten woningen in het Mandelapark in Amsterdam Zuidoost er staan. Naast woningen komt er een basisschool en komen er andere maatschappelijke en commerciële voorzieningen. In 2025 wil de regio Amsterdam dat 20 procent van de nieuwe woningen van hout en andere biobased materialen is.

Van leuk projectje naar heel Holland van hout?

Heijmans wil vanaf 2023 stapsgewijs duizend houten woningen per jaar bouwen. BAM voert pilots uit met volledig houten woningen. Ook opent de grootste bouwer van Nederland een fabriek die vanaf 2025 minstens duizend houten woningen per jaar moet opleveren. En Ballast Nedam Development wil in het Brabantse Heeze onder de noemer natuurhuis woningen bouwen met een 100 procent positieve klimaat-impact. Dat doet het bedrijf door de huizen uitsluitend met natuurlijke, hergroeibare materialen te bouwen. Maar het moet sneller.

“Voor een CO2-neutrale bouw is het nu zaak te versnellen en de productie fors te verhogen”, zeiden analisten van Rabobank eerder. Oud-rijksbouwmeester Floris Alkemade ziet een kans: de woningopgave oplossen met hout door steden ermee te verdichten. Omdat hout licht is, kunnen deze constructies zelfs bovenop bestaande woningen worden neergezet.

Luister voor nog meer houtbouw onderstaande aflevering van Koplopers met Onno Dwars (Ballast Nedam Development) en Mathew Vola (Arup).

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Natulatte: havermelk in koffieautomaat scheelt 500.000 ton CO2

In de discussie over klimaatmaatregelen staat het terugdringen van de vleesconsumptie hoog op de prioriteitenlijst. Tweederde van alle landbouwgrond in de wereld wordt gebruikt als grasland voor vee of voor de teelt van veevoer. In Zuid-Amerika worden jaarlijks miljoenen hectaren regenwoud gekapt voor de teelt van soja voor Europese koeien of voor het grazen van runderen voor de export van vlees. Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN is veehouderij verantwoordelijk voor 14,5 procent van alle uitstoot van broeikasgassen in de wereld. Voor de productie van een kilo rundvlees is bovendien 15.000 liter water nodig. Volgens oprichter en directeur Astrid van Santen van Natulatte is de voetafdruk van zuivel van koeien net zo groot. "Want zuivel behoort immers tot dezelfde keten als de vleesketen”, stelt ze.Lees hier alles over de impact van de veeteeltRekensom toont enorme besparing In de rekensom die Van Santen maakt voor investeerders benadrukt ze de urgentie. Op de werkvloer in Nederland staan 350.000 koffieautomaten. Dan zijn de automaten op scholen en op benzinestations nog niet eens meegerekend. Gemiddeld halen werknemers drie kopjes koffie per dag. Dat zijn er op jaarbasis 5,3 miljard. “De helft daarvan zijn latte-drankjes zoals chocomel, cappuccino, latte of Wiener melange”, zegt Van Santen. "Dat zijn dus 2,3 miljard melkdranken per jaar. Als je daarin de koemelk vervangt door plantaardige melk, kun je enorm besparen.” Ze heeft uitgerekend dat het vervangen van één zak melkpoeder 17 kilo CO2-uitstoot bespaart. Uit zo’n zak gaan 75 kopjes cappuccino, dus omgerekend naar die 2,3 miljard kopjes koffie met melk scheelt dat op jaarbasis 500 miljoen kilo CO2, oftewel 500.000 ton. Per zak bespaar je verder 4785 liter water en 68 vierkante meter landoppervlak Lees hier hoe havermelkproducent Oatly naar de beurs ging Morele plicht Haar bedrijf bestaat inmiddels drie jaar en levert sinds eind 2020 plantaardige havermelkpoeder aan diverse koffieleveranciers, bedrijven en instellingen. Onder meer aan marktleider Selecta, al is dat nog op bescheiden schaal. Natulatte is ook al te verkrijgen in alle 17 filialen van de Makro en via vele Nederlandse en Duitse koffiedistributeurs. De veganist zegde in 2019 haar baan op, ruilde haar leasebak in voor een kleine auto en begon aan haar missie voor duurzame, diervrije consumptie. Het idee voor Natulatte ontstond eerder al aan de koffieautomaat van een kantoor. Ze besefte dat ook die niet diervrij is. Met haar plantaardige creamer wil ze een beter, duurzamer en vooral lekker alternatief bieden. “Als je iets kunt doen, moet je het ook doen. Dat is ieders morele plicht. Dit is mijn manier van activisme. Ons motto is: go green in your coffee machine”, zegt Van Santen. Haar bedrijf werd in 2020 genomineerd voor de ASN Bank Wereldprijs, stond in de Top 20 van de Rabo Duurzame Innovatieprijs en werd derde bij de Vegan Awards in de categorie Beste Vegan Ondernemer. In 2021 werd het innovatieve bedrijf beloond met een plek in de KVK Innovatie top 100 en werd Natulatte genomineerd voor de Horecava Innovation Award 2022. Daarna overleefde het ternauwernood de coronacrisis, maar nu is Van Santen klaar om een volgende stap te maken. Ook in het buitenland. Om te kunnen groeien zoekt ze investeerders of een fusiepartner. Zie hier de presentatie van Natulatte bij ASN Bank:Impact Hub Amsterdam Van Santen werd de afgelopen tijd ondersteund door Impact Hub Amsterdam. Die richt zich samen met partners als Stichting DOEN, het ministerie van LNV, Generous Minds, Brave New Food, Food Hub en De Brauw Blackstone Westbroek onder meer op de voedseltransitie. Voor innovatieve startups als Natulatte bouwt de hub in het kader van het Sustainable Food Ecosystem-programma een netwerk van partners, experts en financiers die nodig zijn om bedrijven te laten groeien. In de afgelopen jaren is hier 25 miljoen euro aan investeringsgeld voor opgehaald. Van Santen maakte contact met diverse ondernemers die bezig zijn met de eiwittransitie en met potentiële investeerders. Voor de veeteelt wordt in de Amazone veel oerwoud gekapt