Teun Schröder
20 september 2021, 17:01

CO2-afvangproject Athos in Amsterdam stopt nu Tata Steel kiest voor waterstof

Vorige week maakte Tata Steel bekend definitief te kiezen voor waterstof als manier om te verduurzamen. Dit betekent dat die andere verduurzamingsoptie, namelijk het afvangen opslaan van CO2, wegvalt. Het project Athos, waarin de staalfabrikant de opslag van CO2 verkende, is daarmee voorlopig van tafel.

Adobe stock tata steel editorial only change inc Tata Steel kiest in zijn verduurzaming voor waterstof in plaats van het afvangen en opslaan van CO2 | Credits: Adobe Stock

Naast Tata Steel zijn EBN (Energie Beheer Nederland), Gasunie en Port of Amsterdam onderdeel van project Athos. Het project richtte zich op de afvang, het transport, de opslag en hergebruik (CCUS) van CO2 in de Noordzeekanaalregio.

De jaarlijkse hoeveelheid CO2 die Tata Steel uitstoot, zo’n 6 miljoen ton, was ‘het fundament’ voor het project, aldus het persbericht. Nu Tata Steel vorige week besloot voor de waterstofroute te kiezen, heeft het geen zin om Athos in dezelfde vorm door te laten gaan.

Athos mag zich aansluiten bij een groeiende lijst van CCS-projecten die vroegtijdig zijn gestaakt. Waarom hebben deze projecten het zo moeilijk?

8 miljoen ton CO2

Vorig jaar ontving Athos nog een miljoen euro subsidie om de haalbaarheid van het project te toetsen. De studie liet destijds zien dat CCUS technisch haalbaar is. Vanaf 2030 had jaarlijks tot 8 miljoen ton CO2 opgevangen kunnen worden.

Ad van Wijk, professor Future Energy Systems verklaarde vorige week al tegen Change Inc. weinig te zien in project Athos. In dit specifieke geval liggen de fabrieken relatief ver weg van een beschikbaar leeg gasveld, waardoor kostbare infrastructuur nodig is om de CO2 rond te pompen. De ontwikkelingen voor staal maken met waterstof gaan volgens hem veel sneller, en kunnen een permanente oplossing bieden voor de verduurzaming van de industrie.

Porthos

Nu Athos stopt heeft Nederland nog één groot CCS-project over, genaamd Porthos. Eerder dit jaar reserveerde de overheid twee miljard euro voor het project dat bedrijven in de Maasvlakte moet helpen met het afvangen en opslaan van CO2 in een gasveld in de Noordzee. De reservering werd toegekend aan vier bedrijven: Shell, ExxonMobil, Air Liquide en Air Products.

Bedrijven investeren een miljard in duurzaamheidsfonds van Bill Gates

Staalmaker AccelorMittal, investeringsmaatschappij Blackrock en Bank of America staan in het illustere lijstje van investeerders. Samen leveren ze in totaal een miljard dollar aan Breakthrough Energy. Dat Breakthourgh Energy is een idee van Bill Gates, om gericht geld te geven aan innovaties die ons moeten helpen om naar nul CO2-uitstoot te komen in de nabije toekomst. Het fonds bestaat uit verschillende takken met allemaal verschillende budgetten. Zo is er een fonds van 100 miljoen voor Europa, 30 miljoen voor Canada enzovoort. Verreweg de grootste tak is Breakthrough Energy Ventures, die al twee miljard dollar had en nu dus een miljard extra krijgt. 45 duurzame bedrijven Waar het geld precies heen gaat is nu nog lastig te zeggen. Bill Gates en zijn investeringscollega’s stoppen geld in allerhande bedrijven, van waterstofproducenten en CO2-vangers tot een bedrijf dat moedermelk wil maken in een laboratorium. In totaal zitten er 45 bedrijven in het portfolio. Alle bedrijven hebben één ding gemeen: minder CO2 in de toekomst. Gates gelooft heilig dat innovaties ons zullen helpen om de klimaatdoelen te halen. Door nu te investeren in technologie kunnen we in de toekomst veilig blijven leven, is het idee. Of alleen innovatie genoeg is, valt te betwijfelen. Het onlangs verschenen IPCC-rapport raadt drastische maatregelen aan om de opwarming van de aarde binnen de perken te houden. Dat zou onder andere een (versneld) einde aan fossiele brandstoffen betekenen. Het verminderen van de consumptie (van benzine, vlees, en alle andere vervuilende dingen) lijkt onvermijdelijk om snel impact te maken. 5000 miljard dollar Desalniettemin kan het fonds van Gates (die zelf overigens een vermogen heeft van naar schatting 131 miljard dollar) zeker invloed hebben, en de ontwikkeling van duurzame techniek versnellen. Zo is groene waterstof en duurzame kerosine nu nog veel te duur om te concurreren. Door te investeren in bedrijven kan de technologie beter worden, waardoor de productie goedkoper wordt en dat maakt deze brandstoffen weer goedkoper voor eindgebruikers. De 1 miljard die de grote bedrijven nu investeren in het Breakthrough Energy-fonds is daar echter lang niet genoeg voor; naar schatting kost het terugbrengen van de CO2-uitstoot naar 0 ongeveer 5000 miljard dollar.