Romy de Weert 14 mei 2021, 10:29

FNV: 'Tata Steel moet sneller verduurzamen'

Vakbond FNV Metaal presenteert vandaag een plan waarmee Tata Steel in IJmuiden sneller kan verduurzamen. Het productieproces op kolen en grijze stroom kan dan binnen vijf jaar voor een groot deel worden vervangen door groene stroom, aardgas en waterstof. Met dit plan doet de vakbond een poging om de staalindustrie en 40 duizend banen voor Nederland te behouden, én een einde te maken aan de milieuoverlast van het bedrijf.

16318797885 db3e7fa907 k Vakbond FNV Metaal presenteert een plan waarin Tata Steel sneller kan verduurzamen. Beeld: Marcel Oosterwijk via Flickr

Staal zal de komende jaren nodig blijven zijn. Het stilleggen van de hoogovens in IJmuiden is geen optie, omdat Nederland dan staal moet importeren uit Azië, waar het productieproces vaak nóg vervuilender is. Daarom wil de vakbond de staalindustrie in Nederland behouden, maar wel verduurzamen.

Staalindustrie verduurzamen met groene waterstof

In 2030 wil Tata Steel 40 procent minder CO2 uitstoten door het af te vangen en in lege gasvelden onder de Noordzee te stoppen. In de jaren daarna wil het bedrijf de huidige installaties laten draaien op groene elektriciteit en waterstof in plaats van op kolen. In 2050 zou het bedrijf dan helemaal CO2-neutraal zijn.

De vakbond ziet weinig in het afvangen en opslaan van de uitstoot en vindt dat de omslag naar groene elektriciteit en waterstof veel sneller moet. Tata zou binnen vijf jaar af moeten van de productie op steenkool, vindt FNV Metaal.

Vervangen kooksfabrieken en hoogovens

Tata Steel heeft nu twee kooksfabrieken en twee hoogovens. Volgens het plan van de FNV kunnen die binnen vier jaar vervangen worden door zogenoemde DRI- (Directe Reductie IJzer) en vlamboogovens die niet op kolen werken, maar op groene elektriciteit en waterstof. De vlamboogovens gebruiken groene elektriciteit als energiebron en de DRI moet gestookt worden op waterstof.

'Er is dan weliswaar nog onvoldoende waterstof beschikbaar, maar tot die tijd kan een DRI op aardgas gestookt worden. Ten opzichte van kolen leidt dat al tot een forse CO2-reductie en minder overlast voor de omgeving', staat in het plan. De FNV verwacht dat er rond 2030 voldoende waterstof beschikbaar is om de DRI op waterstof te stoken en de klimaatdoelen te kunnen halen.

Wie betaalt de verduurzaming van Tata Steel?

De FNV schat de kosten voor de bouw van de nieuwe installaties rond de 1,4 miljard euro. De vakbond gaat ervan uit dat het moederbedrijf die investering niet wil maken, omdat Tata Steel IJmuiden in de verkoop staat. Daarom wil de vakbond dat de subsidie die nu naar CO2-opslag gaat wordt ingezet voor structurele CO2-vermindering, dus voor de bouw van de nieuwe installaties. 'Hulp van overheden is noodzakelijk om de werkgelegenheid en leefbaarheid in de IJmond opnieuw in balans te brengen', staat in het rapport.

Tot 2030 zal er niet genoeg groene waterstof en duurzaam opgewekte elektriciteit zijn om de nieuwe installaties op te laten draaien. De nieuwe fabrieken kunnen volgens de vakbond die periode overbruggen met gas. Dat is wel duurder en kan daarom ten koste gaan van de concurrentiepositie.

Wil je meer weten over de verduurzaming van de industrie? Je leest het hier

'Banken en beleggers brengen met hun geld 700 keer meer CO2-uitstoot teweeg dan ze zelf veroorzaken'

De financiële sector financiert via zijn activiteiten niet alleen de uitstoot van broeikasgassen, maar onderschat ook de risico’s hiervan. Dat schrijft CDP in het rapport The Time to Green Finance. De organisatie die het wereldwijde milieu-openbaarmakingssysteem beheert analyseerde in het rapport gefinancierde emissies door de financiële sector.Deze cijfers kwamen uit zelf-gerapporteerde gegevens van wereldwijd opererende vermogensbeheerders, vermogensbezitters, verzekeraars en banken. Meer dan 1 biljoen geïnvesteerde dollars lopen risico’s die te maken hebben met klimaatverandering. Over deze risico’s rapporteren de meeste financiële instellingen niet.Download het rapport hier.Verschil tussen directe en indirecte uitstoot van broeikasgassenCDP meldt dat de indirecte broeikasgassenuitstoot door de financiële sector 700 keer hoger is dan de directe uitstoot. Directe uitstoot betekent in dit geval de broeikasgassen die een financiële instelling zelf uitstoot, bijvoorbeeld door  de (aardgas-)verwarming aan te zetten. Bij indirecte uitstoot gaat het om broeikasgassen die bedrijven uitstoten waarin een financiële instelling bijvoorbeeld belegt. Op die manier is een financiële instelling die in Shell belegt ook gedeeltelijk verantwoordelijk voor die uitstoot.Van ambitie naar concrete doelenCDP vindt dat financiële instellingen actie moeten ondernemen om hun portfolio’s beter in lijn te brengen met het Klimaatakkoord van Parijs. Veel instellingen spreken ambities uit, maar een praktische invulling van die ambities ontbreekt.Minder dan de helft van de banken (45 procent), vermogensbezitters (48 procent) en vermogensbeheerders (46 procent) geeft aan actie te ondernemen om ervoor te zorgen dat de opwarming van de aarde tot 2 graden Celsius beperkt blijft. Voor verzekeraars gaat het zelfs om slechts 27 procent. Voorbeelden van dergelijke acties zijn bijvoorbeeld het stellen van emissiereductiedoelstellingen gebaseerd op de wetenschap, gesprekken aangaan met bedrijven over het verminderen van broeikasgassen en het investeren in hernieuwbare energie. In het rapport noemt CDP een aantal partijen die hierbij op de goede weg zijn: ABN AMRO, Allianz SE, BNP Paribas en Legal.Lees ook: DNB gevoelig voor klimaatrisico’s, blijkt uit eigen klimaatstresstest