4 minuten lezen

Hoeveel milieuvervuiling scheelt het vuurwerkverbod?

Vuurwerk: normaal hoort het erbij met oud en nieuw, maar dit jaar even niet. Om de ziekenhuizen niet nog extra te belasten met vuurwerkongevallen heeft de overheid dit jaar een vuurwerkverbod opgelegd. De redactie van Change Inc is benieuwd hoeveel milieuvervuiling het vuurwerkverbod scheelt, en zocht het uit. 

Hoeveel milieuvervuiling scheelt het vuurwerkverbod?

Zo’n 630 vuurwerkslachtoffers belanden jaarlijks rond oud en nieuw op de eerste hulp. Omdat de ziekenhuizen vol liggen met coronapatiënten, heeft het kabinet besloten om een vuurwerkverbod voor zwaarder vuurwerk op te leggen. Dit betekent dat er alleen maar vuurwerk zoals sterretjes, knalerwten, trektouwtjes en grondbloemen mogen worden afgestoken.

Zware metalen in siervuurwerk

Bij het afsteken van vuurwerk komen zware metalen en fijnstof vrij. Hoeveel dat precies is, verschilt per vuurwerksoort. Er is een onderscheid tussen knalvuurwerk en siervuurwerk. Knalvuurwerk bestaat vooral uit buskruit, en bij het afsteken ervan komt voornamelijk koofstofdioxide (CO2) en stikstof (N2) vrij. Omdat het bij knalvuurwerk om kleine hoeveelheden gaat, is het afsteken ervan minder schadelijk voor het milieu dan siervuurwerk.

Lees meer: Vuurwerk en het milieu: Hoe kun je het nieuwe jaar duurzamer inluiden?

Siervuurwerk bevat namelijk naast fijnstof veel zware metalen die voor de kleur zorgen, zoals strontium, barium en koper. Die eerste twee metalen komen alleen in het milieu door het afsteken van vuurwerk. Onderzoek naar de schadelijke effecten van deze zware metalen is schaars, maar het is wel duidelijk dat deze metalen zich ophopen in het milieu, en uiteindelijk een negatief effect zullen hebben op de mens en natuur.

Schadelijke effecten van fijnstof

Fijnstof heeft invloed op de menselijke gezondheid. Omdat de deeltjes tot diep in de longen kunnen doordingen kan het ontstekingen, astma, chronische bronchitis en hart- en vaatziekten veroorzaken, zo schrijft het RIVM. In Nederland bestaat er daarom een dagwaarde voor fijnstof, een waarde waar het fijnstofgehalte in de atmosfeer niet overheen mag gaan. De dagwaarde is 50 microgram per kubieke meter. In een stad als Utrecht is gemiddelde fijnstofwaarde per dag 21 microgram per kubieke meter.

Rond de jaarwisseling kan de fijnstofwaarde soms wel 50 keer zo hoog liggen: zo’n 1000 microgram per kubieke meter. Maar deze twee waardes kunnen we eigenlijk niet met elkaar vergelijken. Een dagwaarde is een gemiddelde en geen piekwaarde. De dagwaarde rond oud en nieuw is ongeveer drie keer hoger dan op een doorsnee dag.

Van al het fijnstof dat in een heel jaar in de atmosfeer komt, is ongeveer één procent afkomstig van vuurwerk. De Onderzoeksraad schreef hierover in 2017: “Omdat consumenten eenmaal per jaar vuurwerk mogen afsteken, is de bijdrage aan het jaartotaal van fijnstofemissies gering.”

10.000 vrachtwagens 40 keer om de aarde

Eén procent van al het fijnstof lijkt misschien niet zo veel, maar in 2019 was de jaarlijkse fijnstofuitstoot in Nederland zo’n 27 miljoen kilo. Dat betekent dat wij met oud en nieuw zo’n 250.000 kilo fijnstof de lucht in schieten. Ter vergelijking: daar kunnen 10.000 vrachtwagens zo’n 1.6 miljoen kilometer mee afleggen. Dat is veertig keer een rondje om de aarde.

Sinds de komst van roetfilters (rond 2010) in de uitlaat van auto’s en vrachtwagens is de totale fijnstofuitstoot drastisch minder. Onderzoeker Norbert Ligterink legt uit dat de luchtkwaliteit sindsdien enorm is verbeterd, maar dat paasvuren en vuurwerk roet in het eten gooien: “De fijnstofemissies die vrijkomen bij het afsteken van vuurwerk is absurd hoog.”

Illegaal vuurwerk

Naast legaal vuurwerk worden er jaarlijks ook tientallen kilo’s illegaal vuurwerk afgestoken. Dit bestaat vaak uit samengestelde vuurwerkpakketjes en toegevoegde stoffen die vaak niet te traceren zijn. Daarom kan illegaal vuurwerk juist vaak nóg schadelijker zijn dan legaal vuurwerk.

Het vuurwerkverbod zorgt dan wel voor een rem op de milieuvervuiling van legaal vuurwerk, het illegale vuurwerk is nog via omwegen te verkrijgen. De vuurwerkbond Pyrotechniek en experts verwachten dan ook dat de vraag naar illegaal vuurwerk dit jaar toeneemt. De schadelijke stoffen die in het milieu terecht komen, nemen dan ook toe. Maar of dit net zoveel zal zijn als die één procent, is nog onduidelijk. Wie dit jaar toch nog van een milieubewuste vuurwerkshow wil genieten, kan online vuurwerk aanschaffen van supergoedvuurwerk.nl. De opbrengst gaat naar goede doelen zoals Stichting Aap en Stichting Vluchteling. 

Lees meer: Luchtvervuiling zorgt voor meer Europese doden dan COVID-19

Beeld: Adobe Stock 

Lees ook


join the changesluit je gratis aan

Bij een ecosysteem van 42.512 professionals, bedrijven en start-ups die samen aan oplossingen werken voor een betere toekomst. Met dagelijks kwaliteitsjournalistiek, inzichten en evenementen, want morgen wordt vandaag bedacht.

Join the change, word lid
Afbeeldingen van changemakers

Aansluitend artikel

Deze Nederlandse bedrijven lieten hun duurzame doelen doormeten

Duurzaamheid wordt in het bedrijfsleven steeds belangrijker: vrijwel ieder bedrijf doet er wel 'iets' mee. Terwijl sommige bedrijven enkel spreken over duurzame ambities, laten anderen hun ambities daadwerkelijk wetenschappelijk doorrekenen. Deze zeven Nederlandse bedrijven geven het goede voorbeeld.

Deze Nederlandse bedrijven lieten hun duurzame doelen doormeten

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven


Producten & Diensten


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken by Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu