Leestijd 4 minuten

De Europese industrielobby strijdt tegen wet om gebruik microplastics te verbieden

Wie zijn handen met zeep en zijn haren met shampoo wast of de vaat wegwerkt met een druppel afwasmiddel, heeft in de meeste gevallen microplastics aan zijn handen kleven. Na lobby van de industrie kan 94% van de plastics ontsnappen aan nieuwe regelgeving, volgens nieuwe wetten van de EU. Duurzaamheidsorganisaties zijn kritisch. “We moeten de gevaarlijkste chemicaliën - inclusief polymeren - verbieden en marktprikkels creëren voor veiligere alternatieven.”

De Europese industrielobby strijdt tegen wet om gebruik microplastics te verbieden

Microplastics kunnen een gevaar zijn voor de volksgezondheid. Toch hoeft het grootste deel niet gecontroleerd te worden | Adobe Stock

De industrie gebruikt polymeren (de technische term voor microplastics) om structuur te geven aan vloeibare substanties, zoals zeep, verfmateriaal en cosmetica. Maar het is een omstreden grondstof. Al in oktober 2020 wees de Europese Commissie op een gebrek aan kennis over de gezondheids- en milieurisico’s. Daarom zouden er vanaf 2022 verplichte tests moeten plaatsvinden. De EU eist basisinformatie over alle chemicaliën die in Europa worden gemaakt of geïmporteerd. Daarnaast zijn veiligheidstests vereist voor alle stoffen met een groter volume. Polymeren zijn de enige uitsluiting, zo laat de website van het Europese Milieubeleid (EEB) weten. 

Plastic is schadelijk voor mens en dier

Wetenschappers toonden al eerder aan dat polymeren werden aangetroffen in placenta’s, hersenen, lever en nieren van dier en mens. De schade die deze kleine deeltjes aanrichten, is onomkeerbaar omdat ze onoplosbaar zijn. Maar de industrie heeft via een lobby ingebracht dat door de grootte van de polymeren deze niet in het menselijk of dierlijk lichaam kunnen belanden. De Europese Commissie heeft nu een wetsontwerp ter bespreking ingediend.

Met het nieuwe wetsontwerp van de Europese Commissie zal straks slechts 6 procent van de schadelijke stoffen in plastic fabricaten binnen de regelgeving vallen, waardoor 94 procent van de polymeren niet onderzocht hoeft te worden, zo waarschuwt het Europese Milieubureau (EEB). Over het gros van de polymeren hoeft de industrie dus geen informatie te verstrekken. 

Gevaarlijke ontwikkeling

Dolores Romano, beleidsmanager chemicaliën bij EEB, vindt dit een gevaarlijke ontwikkeling. “Dat betekent dat we geen basisinformatie meer hebben over de gevaarlijke eigenschappen van de meeste polymeren die in Europa worden gebruikt en die alomtegenwoordig zijn in het milieu. Bedrijven die downstream gebruikers van polymeren zijn, zullen hun klanten, werknemers en consumenten niet kunnen garanderen dat hun producten veilig zijn.” Ze geeft daarbij aan dat het gezondheids- en milieubeleid mens en milieu niet zal beschermen tegen de potentiële risico's van polymeren. “We hebben het over 200.000 chemicaliën, geproduceerd en gebruikt in miljoenen tonnen per jaar.”

Gelijk speeldveld voor gelijke kansen

Wat volgens Romano nodig is, is een krachtig politiek engagement van de Commissie, de lidstaten en het EU-parlement om vervuiling aan te pakken. En, voegt ze toe: “We moeten de gevaarlijkste chemicaliën - inclusief polymeren - verbieden en marktprikkels creëren voor veiligere alternatieven.” Dat betekent dat bedrijven die gevaarlijke stoffen produceren of gebruiken de milieu- en gezondheidskosten van hun activiteiten meerekenen. Het is dan aan die bedrijven om de kosten te dekken die worden gemaakt door handhavingsinstanties om chemicaliën te controleren en te reguleren. Dit zou volgens Romano zorgen voor een gelijk speelveld voor veiligere alternatieven.

Designfout om niet natuurlijk te werken

Sjoerd Trompetter van persoonlijk verzorgingsmerk Naïf noemt het een designfout dat überhaupt op zo’n grote schaal microplastics worden gebrukt voor personal care. “Schandalig en niet nodig. De industrie verschuilt zich achter het scherm dat het niet onomstotelijk bewezen is dat het schadelijk is.” Hij noemt dat een zwaktebod, want het staat vast dat we het ecosysteem aan het vergiftigen zijn. Hij noemt het voorbeeld van de microbeads, die gebruikt werden in bijvoorbeeld tandpasta of scrubcrèmes. “En die zijn heel recent verboden, dat heeft lang geduurd. Het gebruik van polymeren is de volgende stap: dat moet verboden worden want het wordt ontzettend veel gebruikt omdat het makkelijk en goedkoop is.”

Maak de wereld beter, niet slechter

Dat er wetgeving nodig is om dit gebruik te beteugelen, vindt hij gênant. “Het kan toch niet, dat je als bedrijf pas actie onderneemt als de wet het je voorschrijft? Het is een keuze die je zelf kunt maken, alle bedrijven kunnen die verantwoordelijkheid nemen. Het doel voor ons allemaal is toch de wereld beter achter te laten dan we die hebben aangetroffen?” Dat het kan, laat Trompetter zien met zijn merk Naïf dat van enkel natuurlijke materialen wordt gemaakt. Ja, het is duurder, zegt hij. En het kost tijd. Hij wil dan ook niet het onmogelijke eisen voor grote fabrikanten. Of zoals hij zegt: “Ieder bedrijf moet op haar eigen vakgebied proberen de wereld beter te maken, zeker niet slechter.”

Meer weten over microplastics?

Lees ook


CHANGE INC.

join the changesluit je gratis aan

Bij een ecosysteem van 42.512 professionals, bedrijven en start-ups die samen aan oplossingen werken voor een betere toekomst. Met dagelijks kwaliteitsjournalistiek, inzichten en evenementen, want morgen wordt vandaag bedacht.

Join the change, word lid

Aansluitend artikel

Cementfabrikant wil 400.000 ton CO2 in zeebodem opslaan

De Duitse cementfabrikant HeidelbergCement gaat in Noorwegen CO2 afvangen en opslaan in oude olie- en gasvelden. De fabriek in het Noorse Brevik moet jaarlijks 400.000 ton broeikasgas kunnen afvangen.

Cementfabrikant wil 400.000 ton CO2 in zeebodem opslaan

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven


Producten & Diensten

Magazine


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken bij Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu