Bij het delven van goud wordt het edelmetaal vaak gewonnen uit erts, dat maar minieme hoeveelheden goud bevat. Dit proces wordt goud-cyanidisatie genoemd. Zoals de naam van het proces al aanduid wordt er gebruik gemaakt van het zeer giftige cyanide, waarvan vaak delen in het milieu terechtkomen.
Cyanide en blauwzuurgas (cyanide gas) zijn extreem giftig, en tijdens het proces is er een kans op gasvorming. Bij de afbraak van cyanide komt onder andere nitraat vrij dat ook kan zorgen voor milieu- en gezondheidsproblemen. Ook kan cyanide samengaan met metalen, waardoor het grondwater vervuild kan raken.
Dankzij een ontdekking van de Illinois’ Northwestern University kan hier nu een einde aan komen, valt in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Nature te lezen. Postdoc Zhichang Liu probeerde een kleine kubische structuur te maken, die kan worden gebruikt om gassen en moleculen op te slaan. Hij vond echter een vervanger voor cyanide: maïszetmeel.
Toevallige ontdekking
Liu voegde twee oplossingen bij elkaar op kamertemperatuur: één daarvan was een oplossing van een goud bevattend organisch zout, genaamd auraat. De andere oplossing bevatte alpha-cyclodextrine, een fragment uit maïszetmeel – bestaande uit zes glucose-eenheden.
Tot zijn verrassing ontstonden er – binnen een minuut na het samenvoegen van de oplossingen – kleine naaldjes van vast goud. Deze naaldjes waren opgebouwd uit zo’n 4.000 kleine gouden draadjes met een diameter van ongeveer 1,3 nanometer. Hoewel de naaldjes erg klein waren konden ze gemakkelijk uit het reactiemengsel gewonnen worden.
Een stukje magie
In het goedkope proces ontstaat slechts het relatief onschadelijke alkalimetaalzout als bijproduct. Ook zou het proces met maïszetmeel een efficiëntere manier zijn om goud te winnen dan reeds bestaande methoden, claimen de onderzoekers.
De methode kan waarschijnlijk zelfs gebruikt worden om goud terug te winnen uit afgedankte elektronica. “Alpha-cyclodextrine is een gouden medaillewinnaar,” zegt Sir Fraser Stoddart, de scheikundeprofessor die het onderzoek leidde. “Zhichang is gestuit op een stukje magie dat goud op een duurzame manier uit bijna alles zou kunnen isoleren.”
Bron: Gizmag
Foto: alantankenghoe via Flickr
