Minder plastic in oceanen dan gedacht: goed nieuws, maar nog altijd te veel

Goed nieuws van de Universiteit Utrecht: er belandt veel minder plastic in de oceanen dan eerder werd gedacht. Voormalige schattingen van de plastic soep varieerden van 50 miljoen ton tot 300 miljoen ton. In realiteit blijkt dat er ‘maar’ 3,2 miljoen ton aan plastic afval in de oceanen dobbert. Toch is dat nog veel te veel, en is het noodzakelijk om de productie van plastic terug te schroeven.

De plastic soep is heel gevaarlijk voor het leven in en om de zee, dat het plastic opeet en erin vast komt te zitten. | Credits: Adobe Stock

Oude schattingen kwamen erop uit dat er per jaar zo’n 10 miljoen ton plastic afval de oceanen in stroomt. De schattingen zijn gebaseerd op de totale productie van plastic, die uitkomt op 400 miljoen ton per jaar. Wetenschappers van de Universiteit Utrecht kwamen erachter dat die 10 miljoen ton per jaar niet juist is. Dat konden ze aantonen door ruim 20.000 metingen van over de hele wereld onder de loep te nemen. Daaruit bleek dat vooral de aanvoer van plastic afval via rivieren werd overschat.

Verklaring voor ‘verloren’ afval?

De vondst van de wetenschappers kan misschien verklaren waarom er zoveel van het plastic afval verloren gaat in oceanen. Van de (voorheen vastgestelde) hoeveelheid plastic die in oceanen verdwijnt, wordt namelijk minder dan één procent teruggevonden. Eerder kwamen onderzoekers al met gedeeltelijke verklaringen daarvoor, zoals schimmels die microplastics eten of zonlicht dat plastic afbreekt. Nu blijkt dus dat er überhaupt veel minder plastic de zee in stroomt dan rekening mee werd gehouden. “En wat er wel in de oceaan zit, blijft veel langer in grote stukken drijven”, zegt Mikael Kaandorp, een van de onderzoekers van de Universiteit Utrecht. “Er zitten veel minder microplastics in het water dan gedacht.”

Nog altijd een probleem

Het goede nieuws wil echter niet zeggen dat het probleem van de plastic soep niet meer bestaat. Ook een plastic soep van 3,2 miljoen ton is nog veel te veel, en is zeer schadelijk voor het leven in en om oceanen. Vissen en vogels zien het plastic bijvoorbeeld als voedsel en slikken het door, of komen er met hun lichaam in vast te zitten. Daarnaast betekent het feit dat er minder afval vanuit rivieren naar zee stroomt, dat het afval juist wel in die rivieren blijft steken. Het is daar weliswaar makkelijker op te ruimen, maar desalniettemin een probleem wat aangepakt moet worden.